Lộ hạn chế trong thẩm định tín dụng tại Public Bank Việt Nam

Theo thông báo kết luận thanh tra ban hành ngày 31/03/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tiến hành thanh tra Ngân hàng TNHH MTV Public Việt Nam theo Quyết định số 143/QĐ-TTNH3. Phạm vi thanh tra bao gồm việc chấp hành các quy định pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, với trọng tâm là cấp tín dụng và quản trị rủi ro.

Kết quả cho thấy, bên cạnh những điểm tích cực trong hoạt động kinh doanh, ngân hàng này vẫn tồn tại một số hạn chế đáng chú ý, đặc biệt trong khâu thẩm định tín dụng. Đây là bước quan trọng trong quy trình cho vay, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tài sản và mức độ an toàn tài chính.

Public Bank Việt Nam bị nhắc tên vì sai sót trong cấp tín dụng.

Cụ thể, cơ quan thanh tra chỉ ra rằng một số khoản vay chưa được đánh giá đầy đủ về năng lực tài chính của khách hàng cũng như tính khả thi của phương án sử dụng vốn. Việc thẩm định chưa toàn diện có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh nợ xấu, nhất là trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều biến động.

Không chỉ dừng lại ở khâu thẩm định, công tác quản lý hồ sơ tín dụng tại Public Bank Việt Nam cũng bộc lộ một số tồn tại. Một số hồ sơ chưa được hoàn thiện đầy đủ theo quy định, việc lưu trữ và cập nhật thông tin chưa đảm bảo tính nhất quán, gây khó khăn cho công tác kiểm tra và giám sát nội bộ.

Ở khâu giải ngân, cơ quan thanh tra ghi nhận một số trường hợp chưa tuân thủ chặt chẽ quy trình. Việc kiểm tra mục đích sử dụng vốn vay sau giải ngân chưa được thực hiện đầy đủ, dẫn đến nguy cơ vốn vay không được sử dụng đúng mục đích ban đầu.

Bên cạnh đó, việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro của Public Bank Việt Nam tại một số thời điểm chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tín dụng thực tế. Đây là yếu tố quan trọng trong việc đánh giá mức độ an toàn tài chính của ngân hàng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ứng phó với rủi ro.

Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống kiểm soát nội bộ vẫn cần được hoàn thiện để phù hợp hơn với quy mô và mức độ phức tạp của hoạt động. Trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng, yêu cầu kiểm soát rủi ro ngày càng cao, việc nâng cấp quy trình và tăng cường giám sát là cần thiết.

Dù vậy, cơ quan thanh tra đánh giá các sai sót tại Public Bank Việt Nam chủ yếu mang tính tác nghiệp và có thể khắc phục trong thời gian tới. Các vi phạm chưa đến mức phải áp dụng các biện pháp xử lý hành chính.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đưa ra các kiến nghị yêu cầu ngân hàng rà soát toàn bộ quy trình cấp tín dụng, tăng cường kiểm tra sau cho vay và nâng cao chất lượng thẩm định. Đồng thời, ngân hàng cần kiểm điểm trách nhiệm đối với các cá nhân, bộ phận liên quan đến các sai sót đã được chỉ ra.

Về tình hình kinh doanh, năm 2025, Public Bank Việt Nam ghi nhận tổng thu nhập hoạt động đạt 1.414 tỷ đồng, tăng nhẹ 1,7%. Tuy nhiên, thu nhập lãi thuần - nguồn thu chính lại giảm 5,5% xuống còn 1.221,5 tỷ đồng, phản ánh áp lực chi phí vốn khi chi phí lãi tăng tới 31,4%, cao hơn đáng kể so với mức tăng 14,5% của thu nhập lãi.

Lợi nhuận trước thuế đạt 330,9 tỷ đồng, tăng 3,8% so với năm 2024, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 264,8 tỷ đồng. Đáng chú ý, mức tăng lợi nhuận chủ yếu đến từ việc cắt giảm chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, khi khoản mục này giảm mạnh 73,6% xuống còn 48,5 tỷ đồng. Điều này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận chưa thực sự đến từ cải thiện hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản Public Bank Việt Nam đạt mức đạt 67.080 tỷ đồng, tăng 22,8% so với hồi đầu năm.

Về quy mô tín dụng, dư nợ cho vay khách hàng đạt 33.143 tỷ đồng, tăng 13,7%. Trong khi đó, tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác tăng mạnh 36,9% lên 28.953,8 tỷ đồng, cho thấy ngân hàng đang đẩy mạnh hoạt động liên ngân hàng với tốc độ cao hơn tín dụng truyền thống.

Về chất lượng tín dụng, tại ngày 31/12/2025 tổng nợ xấu (nhóm 3-5) nội bảng của Public Bank Việt Nam ở mức 939,8 tỷ đồng, tăng nhẹ 2,9% so với mức 913,2 tỷ đồng của năm trước. Cụ thể, nợ dưới tiêu chuẩn giảm mạnh xuống 95,8 tỷ đồng, tương đương giảm 36,8%; nợ nghi ngờ cũng giảm 39,9% còn 72,9 tỷ đồng.

Ngược lại, nợ có khả năng mất vốn của Public Bank Việt Nam tăng 20,5% lên 771,1 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu nợ xấu. Theo đó, tỷ lệ nợ xấu ở mức khoảng 2,84%, giảm so với mức khoảng 3,13% cuối năm 2024, cho thấy bề mặt chất lượng tín dụng được cải thiện, nhưng rủi ro vẫn tập trung vào nhóm nợ có khả năng mất vốn, phản ánh áp lực xử lý nợ chưa thực sự giảm.

Ở phía nguồn vốn, tiền gửi khách hàng đạt 26.388,9 tỷ đồng, tăng 8,8%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 56,4% của tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác. Diễn biến này cho thấy cấu trúc nguồn vốn đang dịch chuyển theo hướng phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng.

Vốn chủ sở hữu đạt 10.393,6 tỷ đồng, tăng 2,6%, chủ yếu nhờ lợi nhuận giữ lại. Trong khi đó, tổng nợ phải trả tăng mạnh 27,4% lên 56.686,4 tỷ đồng, phản ánh mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn để phục vụ tăng trưởng tài sản.

Sỹ Bắc