Lo ngại dịch tả lợn châu Phi, nhiều nước kiểm soát chặt thực phẩm khách mang theo người

Thực phẩm trong vali của hành khách tại sân bay

Nhiều điểm đến trên thế giới hiện không cho phép du khách mang theo thịt hoặc các sản phẩm chế biến từ thịt khi nhập cảnh, xuất phát từ nguy cơ lây lan dịch tả lợn châu Phi (ASF).

Theo Hãng thông tấn CNA, cuối năm 2019, Trung tâm Ứng biến Khẩn cấp về dịch tả lợn châu Phi (CEOC) của Đài Loan (Trung Quốc) từng phát hiện dấu vết vật liệu di truyền của virus ASF trong một sản phẩm đồ hộp.

Sản phẩm này mang nhãn hiệu Halong Canfoco, có thiết kế khiến nhiều người liên tưởng đến các mặt hàng của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long. Thông tin cũ được nhắc lại trong bối cảnh Công an TP. Hải Phòng vừa triệt phá vụ án 120 tấn thịt lợn bệnh liên quan đến Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long, cho thấy nguy cơ từ các sản phẩm thịt không kiểm soát vẫn hiện hữu.

Đài Loan không phải điểm đến duy nhất áp dụng biện pháp mạnh. Cuối năm 2025, trong quá trình soi chiếu hành lí tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Bangkok), đội chó nghiệp vụ thuộc Cục Chăn nuôi Thái Lan đã phát hiện một vali khả nghi trên chuyến bay xuất phát từ TP.HCM. Kiểm tra cho thấy hành lí chứa số lượng lớn chả lụa Việt Nam, cùng thịt tẩm ướp và thịt xay, tất cả đều có nguồn gốc từ thịt lợn.

Dù không phải chất cấm hay ma túy, các sản phẩm này không được phép mang vào Thái Lan theo quy định phòng, chống dịch tả lợn châu Phi. Toàn bộ thực phẩm đã bị thu giữ và xử lí theo quy định hiện hành.

Từ năm 2019, sau khi ASF được phát hiện tại Việt Nam, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đã ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt việc nhập cảnh thịt lợn và các sản phẩm liên quan. Hành khách mang theo thực phẩm từ thịt lợn khi nhập cảnh Nhật Bản, Mỹ, Australia... có thể đối mặt với án tù và mức phạt lên tới hàng tỉ đồng.

Trung Quốc đại lục cũng cấm du khách mang theo động, thực vật nhiễm bệnh, côn trùng và sinh vật gây hại, cùng các sản phẩm có nguồn gốc từ vùng đang có dịch.

Một số quốc gia và vùng lãnh thổ như Dubai, Anh, Mỹ áp dụng lệnh cấm gần như tuyệt đối với mọi hình thức mang theo thịt và sản phẩm từ thịt, bao gồm thịt heo, bò, gà và các thực phẩm chế biến như ruốc, bò khô, xúc xích, chả lụa, thịt hộp.

Tại nhiều sân bay, trong đó có Thái Lan, lực lượng kiểm dịch sử dụng chó nghiệp vụ để phát hiện hàng vi phạm. Giống chó beagle được lựa chọn nhờ khứu giác đặc biệt nhạy và ngoại hình thân thiện. Theo CNN, nhiệm vụ của “đội thanh tra beagle” là đánh hơi hành lí chứa thịt hoặc sản phẩm thực vật, những mặt hàng có thể mang theo sinh vật gây hại, đe dọa nghiêm trọng đến nông nghiệp và kinh tế.

Ông Aaron Beaumont, giám sát viên huấn luyện của Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết, các chú chó beagle giúp quá trình kiểm tra diễn ra tự nhiên và kín đáo. Khả năng phân biệt và tập trung vào một mùi cụ thể khiến những chú chó này trở thành trợ thủ đặc biệt hiệu quả.

Một chú chó nghiệp vụ nông nghiệp được huấn luyện bài bản có thể rà soát một kiện hành lí chỉ trong vài giây, nhanh hơn rất nhiều so với việc mở kiểm tra thủ công. Chó thường được tuyển chọn khi 1 - 2 tuổi, tính tình thân thiện, làm việc đến khoảng 9 tuổi.

Mọi thực phẩm vi phạm sau khi lập biên bản đều bị tiêu hủy theo quy định, nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập qua đường du lịch.

NHƯ BÌNH