Loài chim nào có tiếng hót hay nhất?

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tübingen (Đức), phát hiện con người có xu hướng thích những tiếng chim nhẹ nhàng, có dải tần tương đối hẹp và đặc biệt đánh giá cao những âm thanh có cấu trúc phức tạp hơn.

Đáng chú ý, sở thích này dường như không phụ thuộc nhiều vào kiến thức về chim của người nghe. Điều đó gợi ý rằng cảm giác dễ chịu khi nghe tiếng chim có thể liên quan đến những cơ chế sâu xa hơn việc chúng ta nhận ra hoặc hiểu loài chim đang phát ra âm thanh.

Tiến sĩ Nadine Kalb, tác giả chính của nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers, cho biết, không có một đặc điểm âm thanh đơn lẻ nào quyết định tiếng hót có dễ chịu hay không. Thay vào đó, sự kết hợp giữa nhiều yếu tố khác nhau có thể tạo nên những âm thanh đặc biệt hấp dẫn đối với tai người.

Sáo đen được yêu thích nhất

Để tìm hiểu điều gì khiến một số tiếng chim được con người yêu thích hơn, nhóm nghiên cứu đã mời 84 người nghe các bản ghi âm của 123 loài chim hoang dã và đánh giá mức độ dễ chịu của từng tiếng hót.

Kết quả, sáo đen Á-Âu (Turdus merula) đứng đầu với điểm trung bình 4,52/5. Đây là loài chim khá phổ biến tại châu Âu, thường xuất hiện trong vườn, công viên và các khu vực có cây cối. Tiếng hót của sáo đen thường được mô tả là trầm, du dương và có âm sắc gần với tiếng sáo.

Cú lợn nhận điểm thấp nhất, chỉ 1,32/5. Tiếng kêu đặc trưng của loài này là âm thanh khàn, rít và có phần khác lạ đối với tai người.

Một số loài khác cũng nhận được đánh giá cao. Sẻ vàng châu Âu đạt 4,26/5, robin châu Âu đạt 4,04 và sẻ xanh đạt 3,92.

Những kết quả này đặt ra một câu hỏi lớn hơn: điều gì trong chính cấu trúc của tiếng hót khiến con người cảm thấy dễ chịu?

Tiếng hót phức tạp lại được yêu thích hơn

Thông thường, con người có thể nghĩ rằng những âm thanh đơn giản, đều đặn và lặp đi lặp lại sẽ dễ nghe hơn. Nhưng kết quả khảo sát lại cho thấy xu hướng ngược lại: những tiếng hót phức tạp hơn thường nhận được đánh giá tích cực hơn.

Nhóm nghiên cứu đã đối chiếu điểm đánh giá của người nghe với các đặc điểm âm thanh trong tiếng hót của từng loài. Họ phát hiện mức độ dễ chịu liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố như tần số, biên độ và băng thông.

Điều này có nghĩa không tồn tại một "công thức" đơn giản cho tiếng chim hót hay. "Tiếng hót của chim sáo đen, chim chích liễu và chim chích đầu đen khá khác nhau, nhưng tất cả đều nhận được đánh giá rất cao về độ dễ chịu", Kalb chia sẻ. Theo bà, điều quan trọng không nằm ở một đặc điểm riêng lẻ mà là cách nhiều đặc điểm âm thanh kết hợp với nhau.

Vì sao con người lại thích tiếng chim?

Các nhà khoa học vẫn chưa có câu trả lời hoàn chỉnh cho câu hỏi này.

Tiến sĩ Christoph Randler, giáo sư sinh học tại Đại học Tubingen (Đức) và đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng việc con người phản ứng tích cực với tiếng chim có thể liên quan đến những cơ chế sâu hơn trong nhận thức.

Ông dẫn lại các nghiên cứu trước đây cho thấy chim và hoạt động ngắm chim có thể góp phần phục hồi tâm lý và hỗ trợ sức khỏe tinh thần. Một giả thuyết là trong phần lớn lịch sử tiến hóa, tiếng chim hót có thể từng đóng vai trò như một tín hiệu cho thấy môi trường xung quanh tương đối an toàn. Dù vậy, nghiên cứu hiện tại chưa thể xác định chắc chắn đây có phải nguyên nhân khiến con người ngày nay yêu thích tiếng chim hay không.

Randler cho rằng, ngay cả khi con người không hiểu chim đang "nói" điều gì, tiếng hót vẫn có thể thu hút sự chú ý, tạo ra cảm xúc tích cực và giúp con người nhận thức rõ hơn về sự đa dạng sinh học xung quanh.