Loại chuối đặc biệt ở Việt Nam, chín vàng vẫn phải luộc mới ngon, giá tới 50.000 đồng/kg

Ở miền Tây Nam Bộ, chuối sáp là loại trái cây dân dã, gắn bó với đời sống của nhiều gia đình. Loại chuối này nổi tiếng tại Bến Tre cũ, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long, đồng thời được trồng ở nhiều địa phương khác trong khu vực.

Khác với chuối tiêu hay chuối cau có thể bóc vỏ ăn ngay khi chín, chuối sáp thường phải trải qua công đoạn luộc, hấp hoặc nướng để có hương vị ngon nhất. Sau khi chế biến, phần ruột chuyển sang màu hơi trong, dẻo quánh như sáp, có vị ngọt thanh và mùi thơm đặc trưng.

Không chỉ là món ăn vặt quen thuộc, chuối sáp còn được quan tâm nhờ giá trị dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng carbohydrate, chất xơ cùng các khoáng chất cần thiết cho cơ thể.

Đặc sản miền Tây giá tới 50.000 đồng/kg, luộc lên mới dẻo thơm

Chuối sáp có hình dáng khá dễ nhận biết. Quả thường ngắn, mập, hơi tròn, vỏ dày và có nhiều cạnh. Khi chín, vỏ chuyển dần sang màu vàng nhưng phần thịt bên trong vẫn giữ độ chắc, không mềm nhũn như nhiều giống chuối ăn tươi.

Tại Việt Nam, chuối sáp phổ biến với hai loại là chuối sáp nghệ và chuối sáp trắng. Chuối sáp nghệ có phần ruột vàng, khi luộc thường dẻo, thơm và có vị ngọt đậm hơn. Trong khi đó, chuối sáp trắng có ruột trắng ngà, vị thanh nhẹ và độ dẻo đặc trưng.

Theo ghi nhận trên thị trường, chuối sáp tươi có giá tham khảo khoảng 20.000–50.000 đồng/kg, tùy giống, kích thước, chất lượng và thời điểm thu hoạch. Những sản phẩm đã luộc, nướng hoặc chế biến sẵn thường có giá cao hơn.

Một điểm thú vị của chuối sáp là quá trình chế biến quyết định đáng kể đến hương vị. Khi còn sống hoặc mới chín, loại chuối này có vị chát nhẹ. Khi được đun nóng, chuối mềm và dẻo hơn. Đồng thời, cảm giác chát giảm đi, vị ngọt và hương thơm trở nên rõ rệt.

Cách chế biến quen thuộc nhất là rửa sạch chuối, giữ nguyên vỏ rồi cho vào nồi luộc đến khi chín mềm. Sau khi để nguội, người ăn bóc vỏ và thưởng thức phần thịt chuối dẻo bùi.

Ngoài luộc, chuối sáp còn có thể hấp, nướng hoặc chiên. Chuối sáp nướng có lớp vỏ ngoài hơi xém, phần thịt bên trong thơm và ngọt. Trong khi đó, chuối sáp luộc được nhiều người lựa chọn bởi cách làm đơn giản, không cần thêm dầu mỡ hay đường.

Cây chuối sáp cũng tương đối dễ trồng ở nơi có khí hậu ấm áp, đất tơi xốp và đủ độ ẩm. Loại cây này thường được nhân giống bằng cách tách chồi từ cây mẹ. Sau khoảng 12–14 tháng trồng trong điều kiện phù hợp, cây có thể bắt đầu cho thu hoạch.

Chuối sáp có lợi gì cho tim mạch và hệ tiêu hóa?

Không chỉ có hương vị đặc biệt, chuối sáp còn cung cấp nhiều dưỡng chất đáng chú ý.

Chia sẻ với Vietnamnet, BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, nguyên giảng viên Trường Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết, theo dữ liệu phân tích trên 13 giống chuối Việt Nam, 100g thịt chuối sáp tươi cung cấp khoảng 152-167 kcal, 2,28-2,64g chất xơ và 35,49-39,73g carbohydrate.

Trong đó, chất xơ đóng vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột và có thể trở thành nguồn thức ăn cho hệ vi khuẩn có lợi ở đại tràng.

Nhờ vậy, đưa chuối sáp vào chế độ ăn với lượng phù hợp có thể góp phần duy trì hoạt động đường ruột và hạn chế táo bón. Tuy nhiên, đây không phải là thực phẩm có tác dụng điều trị các bệnh lý tiêu hóa.

Với hàm lượng carbohydrate tương đối cao, chuối sáp có thể cung cấp năng lượng cho cơ thể. Chuối sáp luộc hoặc hấp có thể được sử dụng như một món ăn phụ, đặc biệt với người cần bổ sung năng lượng. Tuy nhiên, người đang kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết cần lưu ý khẩu phần bởi chuối chứa lượng carbohydrate đáng kể.

Chuối nói chung là nguồn cung cấp kali tự nhiên. Đây là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của tim, cơ bắp và hệ thần kinh, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp thông qua việc cân bằng tác động của natri trong cơ thể.

Vì vậy, một chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây và các thực phẩm cung cấp kali có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Kali và magie trong chuối tham gia vào nhiều quá trình sinh lý, trong đó có dẫn truyền thần kinh và hoạt động của cơ. Đây cũng là lý do chuối thường được lựa chọn trong chế độ ăn của người vận động thể lực. Tuy nhiên, chuột rút có nhiều nguyên nhân, không chỉ do thiếu kali hay magie, vì vậy không thể xem chuối là biện pháp điều trị hoặc phòng ngừa đặc hiệu.

Vitamin B6 trong chuối tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng và hoạt động bình thường của hệ thần kinh.

Dù có nhiều giá trị dinh dưỡng, chuối sáp không phải thực phẩm có thể ăn tùy ý. Chuối sáp dù giàu chất xơ và có nhiều giá trị dinh dưỡng nhưng vẫn cung cấp năng lượng và carbohydrate, do đó ăn quá nhiều không giúp giảm cân. Người mắc bệnh thận cần thận trọng với thực phẩm giàu kali; người mắc đái tháo đường cũng nên tính lượng chuối vào tổng khẩu phần carbohydrate trong ngày.

Theo các chuyên gia, khi lựa chọn chuối, nên ưu tiên những quả còn nguyên vẹn, không dập nát hoặc có dấu hiệu hư hỏng. Chuối cần được rửa sạch trước khi luộc, hấp và bảo quản hợp vệ sinh sau khi chế biến.

Với hương vị dẻo bùi độc đáo, giá bán tương đối dễ tiếp cận và thành phần dinh dưỡng phong phú, chuối sáp không chỉ là đặc sản miền Tây mà còn là món ăn phụ đáng thử trong thực đơn gia đình.