Loạt cao tốc Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ chạy nước rút về đích năm 2026

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ.

Thi công mở rộng cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận lên 6 - 8 làn xe. Ảnh: Tập đoàn Đèo Cả

“Báo động đỏ” tại nhiều dự án

Được biết, tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ hiện có 10 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc đang được triển khai, chia thành 21 dự án thành phần.

Trong đó, Bộ Xây dựng chủ quản 3 dự án thành phần, các địa phương chủ quản 18 dự án thành phần. Trong tổng số 21 dự án thành phần, 16 dự án đang triển khai thi công, 3 dự án đang lựa chọn nhà đầu tư và 2 dự án đang thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.

Liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ Xây dựng cho biết, các dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu, riêng dự án TP. Hồ Chí Minh - Chơn Thành mới bàn giao được 66% mặt bằng và dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành mới bàn giao khoảng 62% diện tích tại Đồng Nai, trong khi tỉnh Lâm Đồng đang thực hiện phê duyệt, chi trả.

Về nguồn vật liệu xây dựng, theo Bộ Xây dựng, phần lớn các dự án đã cơ bản xác định được nguồn cung. Tuy nhiên, dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng vẫn đang gặp khó khăn về vật liệu, một số dự án mới triển khai cũng đang trong quá trình khảo sát, xác định nguồn và hoàn thiện thủ tục khai thác vật liệu.

Ông Phạm Minh Hà - Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, áp lực tiến độ đối với 3 dự án đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026 gồm: Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh và Cao Lãnh - An Hữu là rất lớn.

Hiện khối lượng thực hiện các dự án thành phần thuộc dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đạt 54 - 78%; Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh đạt 71 - 95%; Cao Lãnh - An Hữu đạt khoảng 80%.

Đặc biệt, dự án TP. Hồ Chí Minh - Chơn Thành và Gia Nghĩa - Chơn Thành, dù đã khởi công từ năm 2025, nhưng tiến độ triển khai đến nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với dự án TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, công tác lựa chọn nhà đầu tư đã hoàn tất và dự kiến khởi công trong tháng 8/2026. Đối với dự án Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh, các dự án thành phần 2-2, 2-4 và 2-5 đang lựa chọn nhà đầu tư; hai dự án thành phần 2-1 và 2-3 đang trong quá trình thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.

Kiểm soát chặt mặt bằng giá vật liệu

Để sớm hoàn thành, đưa các công trình, dự án vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành công điện về đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án cao tốc tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ.

Theo đó, đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Lâm Đồng được yêu cầu chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng tại các dự án Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh - Chơn Thành, TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, Gia Nghĩa - Chơn Thành và TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch theo kế hoạch.

Trong quá trình thực hiện, các địa phương phải quan tâm, chăm lo đời sống, tinh thần và sinh kế của người dân bị ảnh hưởng; bố trí nơi ở, nơi sinh hoạt mới của người dân bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Về nguồn vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng đề xuất yêu cầu TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và các tỉnh An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp tiếp tục rà soát, quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn các mỏ, bảo đảm nguồn cung cho các dự án.

Các địa phương cũng cần tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về giá vật liệu xây dựng; kịp thời công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng và kiểm soát mặt bằng giá theo quy định.

Đối với công tác thi công, Bộ Xây dựng đề xuất yêu cầu các chủ đầu tư và đơn vị liên quan tập trung đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt tại 3 dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026; đồng thời tăng tốc các dự án đã khởi công nhưng tiến độ còn chậm.

Các chủ đầu tư phải chủ động rà soát, cập nhật tiến độ chi tiết các hạng mục phù hợp với thực tế hiện trường, điều kiện thời tiết, đặc biệt là các hạng mục đường găng; huy động tối đa nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị, đầy đủ dây chuyền thi công và tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thành các dự án đúng kế hoạch.

Bộ Xây dựng đồng thời nhấn mạnh, việc thi công phải được tổ chức khoa học, hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong cả vòng đời dự án; không vì tiến độ mà bỏ qua các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật làm ảnh hưởng tới chất lượng công trình.

Riêng đối với dự án Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh, Bộ Xây dựng đề xuất TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh khẩn trương hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư đối với 3 dự án thành phần 2-2, 2-4 và 2-5 đã được phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi; đồng thời phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi 2 dự án thành phần 2-1 và 2-3, sớm hoàn tất các thủ tục để khởi công toàn bộ 5 dự án thành phần trong quý IV/2026.

Đối với dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh dự án./.