Lockheed Martin bàn giao tiêm kích F-35 không có radar cho Không quân Mỹ

Kể từ tháng 6/2025, Không quân Mỹ (USAF) đã bắt đầu tiếp nhận các máy bay chiến đấu F-35 trong tình trạng không có radar. Thay vì hệ thống cảm biến tối tân, các kỹ sư phải lắp đặt thêm vật nặng vào phần mũi máy bay để làm đối trọng, duy trì trọng tâm và khả năng cân bằng khí động học khi bay.

Nguyên nhân kỹ thuật và sự không tương thích cấu trúc

Theo báo cáo từ tạp chí Avionics International, vấn đề xuất phát từ sự chậm trễ trong việc phát triển radar AN/APG-85 mới. Đây là loại radar màng quét điện tử chủ động sử dụng công nghệ gallium nitride (GaN) tiên tiến, dự kiến trang bị cho các lô sản xuất mới nhất (bắt đầu từ Lô 17).

Đáng chú ý, các tiêm kích F-35 mới đã được thay đổi thiết kế cấu trúc phần mũi và hệ thống giá đỡ để tối ưu cho radar APG-85. Sự thay đổi này khiến chúng không còn tương thích về mặt vật lý với mẫu radar AN/APG-81 cũ. Do đó, trong khi chờ đợi radar mới hoàn thiện, nhà sản xuất buộc phải bàn giao máy bay với khoang mũi trống rỗng.

Thách thức từ gói nâng cấp TR-3 và Block 4

Việc thiếu hụt radar liên quan trực tiếp đến quá trình chuyển đổi sang cấu hình Technology Refresh 3 (TR-3) và Block 4. Ông Rob Wittman, Chủ tịch Tiểu ban Hàng không Chiến thuật của Hạ viện Hoa Kỳ, xác nhận rằng radar APG-85 đòi hỏi công suất tiêu thụ điện năng và hệ thống làm mát mạnh mẽ hơn đáng kể so với phiên bản tiền nhiệm.

Chính những thách thức về quản lý nhiệt và năng lượng đã khiến tiến độ thử nghiệm bị kéo dài. Điều này tạo ra một "mắt xích" yếu trong dây chuyền cung ứng, khi phần khung thân máy bay đã sẵn sàng nhưng hệ thống điện tử then chốt vẫn chưa thể xuất xưởng.

Khá nhiều tiêm kích F-35 của USAF hiện vẫn không có radar.

Những tiền lệ trong lịch sử quân sự

Tình trạng máy bay chiến đấu đi vào hoạt động mà thiếu radar không phải là chưa từng có. Vào những năm 1980, tiêm kích đánh chặn Panavia Tornado F.2 của Không quân Hoàng gia Anh cũng từng phải bay với một khối bê tông trong mũi do radar AI.24 Foxhunter chậm tiến độ. Giới phi công Anh khi đó đã châm biếm gọi khối bê tông này là "Blue Circle" - tên một hãng xi măng nổi tiếng.

Tương tự, những chiếc Eurofighter Typhoon đợt đầu (Tranche 1) cũng từng được biên chế mà không có hệ thống cảm biến hồng ngoại PIRATE, thay vào đó là một khối kim loại nặng để duy trì trọng số kỹ thuật. Đối với F-35, việc phải chờ đợi ngành công nghiệp quốc phòng "bắt kịp" yêu cầu công nghệ đang đặt ra những thách thức lớn về khả năng sẵn sàng chiến đấu của không quân Mỹ trong ngắn hạn.

Tuệ Nhân