Lõi đá 1,7 tỷ năm tuổi chứa những sinh vật cổ xưa kỳ lạ

Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature, nhóm chuyên gia dẫn đầu bởi TS Maxwell Lechte từ Đại học Sydney (Australia) cho biết đã tìm thấy những sinh vật có niên đại khoảng 1,7 tỷ năm tuổi khi kiểm tra các lõi đá cổ xưa.

Theo nhóm nghiên cứu, đó những sinh vật nhân chuẩn đầu tiên phụ thuộc vào oxy, cung cấp bằng chứng mới cho thấy oxy đã giúp thúc đẩy sự tiến hóa của sự sống phức tạp. Những sinh vật cổ xưa này được tìm thấy trong các mẫu lõi khoan được Cơ quan Khảo sát địa chất Lãnh thổ Bắc Úc lưu giữ.

Các mẫu lõi khoan được lấy lên khỏi lòng đất từ các cuộc thăm dò khoáng sản hàng chục năm trước. Kết quả kiểm tra niên đại cho thấy những mẫu lõi đá khoảng 1,7 tỷ năm tuổi. Đó là loại đá trầm tích được hình thành từ bùn đáy biển cổ đại khô cứng lại. Những mẫu vật này đã lưu giữ lát cắt thời gian quan trọng, hé lộ thông tin thú vị về một vùng biển nội địa từng bao phủ phần lớn miền Bắc Australia cho đến 1,5 tỷ năm về trước.

Hóa thạch của sinh vật nhân chuẩn có đặc điểm bề mặt phức tạp. Ảnh: Leigh Anne Riedman.

Theo The Conversation, tất cả sự sống trên Trái đất có thể được phân loại thành 2 loại, về cơ bản là khác nhau ở cấp độ tế bào. Trong đó, sinh vật nhân sơ (vi khuẩn và cổ khuẩn) có cấu trúc tế bào đơn giản và chủ yếu là đơn bào. Loại thứ hai là sinh vật nhân thực (bao gồm tất cả động vật, thực vật, tảo và nấm) có cấu trúc phức tạp hơn nhiều.

Hai nhóm trên có quan hệ mật thiết với nhau. Tổ tiên chung cuối cùng của tất cả các sinh vật nhân chuẩn hiện nay là kết quả của sự kết hợp cộng sinh giữa ít nhất 2 vi sinh vật nhân sơ, gồm một vi khuẩn và một cổ khuẩn.

Bằng chứng đầu tiên về sự sống ở sinh vật nhân chuẩn đến từ các hóa thạch của sinh vật đơn bào. Chúng cho thấy mức độ phức tạp tế bào chưa từng thấy ở sinh vật nhân sơ nhưng lại phổ biến ở sinh vật nhân chuẩn.

Hóa thạch sinh vật nhân chuẩn có thể được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới trong các lớp đá có niên đại ít nhất 1,5 tỷ năm. Tuy nhiên, những sinh vật trong các lõi đá ở Australia có niên đại lên tới 1,75 tỷ năm. Theo đó, đây là những hóa thạch sinh vật nhân chuẩn cổ nhất thế giới từng được phát hiện.

Hơn 12.000 hóa thạch loại này đã được các nhà khoa học ở Australia xác định bằng cách phân tích cặn hữu cơ còn lại sau quá trình hòa tan dưới kính hiển vi. Môi trường sống của chúng cũng được phản ánh qua thành phần hóa học của các lớp đá bùn: môi trường giàu oxy. Trong khi đó các mẫu từ môi trường thiếu oxy chỉ chứa các dạng sinh vật nhân sơ đơn giản.

Phát hiện này cho thấy ngay cả những sinh vật nhân chuẩn cổ xưa nhất từng sống trên Trái đất cách đây 1,7 đến 1,4 tỷ năm cũng phụ thuộc vào oxy giống như con người và hầu hết sinh vật ngày nay. Nghiên cứu mới góp phần củng cố giả thuyết lâu nay cho rằng oxy đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự tiến hóa của các sinh vật nhân chuẩn sơ khai.

Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.