Lợi ích kép từ mô hình bệnh viện 'đỡ đầu' trạm y tế

Hồi sinh y tế cơ sở

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân và Kế hoạch 71/KH-UBND của thành phố Hà Nội về nâng cao năng lực y tế cơ sở, ngành y tế Thủ đô đang chứng kiến một làn sóng kết nối chuyên môn mạnh mẽ giữa các tuyến. Làn sóng ký kết hỗ trợ toàn diện đã lan tỏa rộng khắp từ các phường nội đô như phường Cửa Nam, Văn Miếu, Vĩnh Hưng, Thượng Cát đến các địa bàn ngoại thành như xã Vân Đình, Ba Vì, Mỹ Đức. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách chất lượng dịch vụ mà còn tạo bước đột phá trong việc nâng cao năng lực y tế cơ sở, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe nhân dân ngay tại địa phương.

Các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Mỹ Đức và Trạm y tế xã Mỹ Đức phối hợp khám, tư vấn, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân trên địa bàn. Ảnh: Văn Biên

Đây là sự xác lập một cơ chế phối hợp 24/7, nơi các bệnh viện hạng I, hạng đặc biệt (Bạch Mai, Đại học Y Hà Nội, Đa khoa Đức Giang, Đa khoa Hà Đông, Ung bướu Hà Nội...) cam kết đồng hành cùng trạm y tế xã, phường. Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này chính là phương thức đào tạo “cầm tay chỉ việc”. Thay vì những buổi lý thuyết khô khan, các bác sĩ đầu ngành đã trực tiếp xuống cơ sở để hướng dẫn kỹ thuật.

Tại Trạm Y tế phường Cửa Nam, hơn 100 cán bộ y tế đã được các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn trực tiếp kỹ thuật cấp cứu ngừng tuần hoàn và xử trí phản vệ… những kỹ năng sống còn trong “thời điểm vàng” để giữ lại sự sống cho bệnh nhân tại cơ sở trước khi chuyển tuyến. Tham gia chương trình đào tạo về cấp cứu và xử trí phản vệ do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức, y sĩ Vũ Hải Đường, Trạm Y tế phường Cửa Nam chia sẻ, việc được cập nhật kiến thức bài bản và thực hành trực tiếp giúp bản thân tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống khẩn cấp. Dù trạm y tế chủ yếu khám, chữa bệnh ban đầu, nhưng nguy cơ gặp các ca ngừng tuần hoàn hay phản vệ đột ngột luôn hiện hữu, đòi hỏi cán bộ y tế phải phản ứng nhanh và đúng quy trình.

“Việc hợp tác với Trạm Y tế phường Cửa Nam là bước đi thiết thực để thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW. Bệnh viện Bạch Mai sẽ tập trung hỗ trợ chuyên môn sâu, trọng tâm là cập nhật phác đồ và thực hành kỹ năng cấp cứu (ngừng tuần hoàn, phản vệ) để giúp y tế phường xử trí kịp thời các tình huống nguy kịch ngay tại cơ sở”, bác sĩ Vũ Văn Nhân, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo và Nghiên cứu Y dược Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai khẳng định.

Tại phường Vĩnh Hưng, với sự đồng hành của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, tâm lý “vượt tuyến” của người dân đã dần thay đổi. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khẳng định: “Nếu tăng cường chuyên môn đúng hướng, nhiều bệnh có thể được phát hiện sớm và xử lý ngay tại trạm y tế”.

Nhờ sự hiện diện trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa tuyến trên tại trạm y tế phường, những bệnh nhân như ông Nguyễn Hữu Nam (70 tuổi, phường Vĩnh Hưng) không còn phải chịu cảnh "lặn lội" lên tuyến trên để khám tim mạch. Ông Nam phấn khởi khi được thụ hưởng dịch vụ y tế chuyên nghiệp, tận tâm ngay tại địa phương, giúp xóa bỏ rào cản về khoảng cách và thủ tục hành chính rườm rà tại các bệnh viện lớn.

Có thể thấy, điểm sáng trong đợt triển khai này là sự đa dạng hóa các hình thức hợp tác, phù hợp với đặc thù từng địa phương. Điển hình như tại phường Thượng Cát, mô hình “Trạm y tế vệ tinh tuyến cuối” vừa được ký kết ngày 20-3 với sự tham gia của 3 bệnh viện lớn: Ung bướu Hà Nội, Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội và Nam Thăng Long. Trạm sẽ được hỗ trợ toàn diện từ thiết kế hồ sơ sức khỏe điện tử đến tầm soát sớm các bệnh mạn tính.

Công nghệ số xóa nhòa khoảng cách

Không chỉ dừng lại ở việc đào tạo nhân lực, các bệnh viện còn hỗ trợ toàn diện về hạ tầng và công nghệ. Điển hình như tại Trạm Y tế xã Vân Đình, Bệnh viện Đa khoa Vân Đình đã thiết lập quy trình xét nghiệm khép kín mẫu bệnh phẩm từ trạm y tế được vận chuyển về bệnh viện xử lý và trả kết quả trực tuyến qua hệ thống phần mềm kết nối (LIS). Tiến sĩ Nguyễn Khuyến, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Vân Đình khẳng định: “Mục tiêu cốt lõi là xây dựng trạm thành điểm tựa sức khỏe vững chắc tại cơ sở, chuyên nghiệp trong sàng lọc bệnh không lây nhiễm, kịp thời cấp cứu ban đầu. Việc nâng cao chất lượng tuyến đầu không chỉ giúp giảm tải tuyến trên mà còn tối ưu hóa hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế”.

Các bác sĩ chuyên khoa Bệnh viện Đa khoa Vân Đình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí cho người dân xã Vân Đình. Ảnh: Mai Trang

Tại Trạm Y tế xã Bình Minh, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông đã hiện thực hóa mô hình “4 tại chỗ” (nhân lực, khám bệnh, cận lâm sàng, cấp thuốc). Người dân có thể siêu âm, điện tim, xét nghiệm và nhận thuốc chuyên khoa ngay tại xã, không cần đi xa. Trong khi, Bệnh viện Đa khoa Mỹ Đức triển khai hỗ trợ toàn diện cho Trạm Y tế xã Mỹ Đức thông qua việc cử nhân sự trực tiếp thăm khám, đào tạo chuyên môn. Bên cạnh việc số hóa quy trình và hạ tầng công nghệ thông tin để liên thông kết quả xét nghiệm, bệnh viện còn đẩy mạnh hội chẩn từ xa (Telehealth) và tối ưu hóa quy trình chuyển tuyến.

Có thể thấy, mô hình bệnh viện “đỡ đầu” trạm y tế đã tạo nên một vòng chuyển động tích cực, mang lại lợi ích kép cho cả người dân và hệ thống y tế. Bởi đây là giải pháp "tại chỗ" tối ưu, giúp người dân tiếp cận chuyên gia giỏi và trang thiết bị hiện đại ngay tại địa phương. Việc này không chỉ cắt giảm đáng kể chi phí và thời gian di chuyển mà còn đảm bảo các bệnh lý mạn tính được theo dõi xuyên suốt, tận gốc. Thông qua hình thức "cầm tay chỉ việc", đội ngũ y bác sĩ tại tuyến dưới được nâng cao tay nghề và uy tín trực tiếp từ thực tế lâm sàng, giúp củng cố niềm tin của cộng đồng vào chất lượng dịch vụ địa phương. Khi các ca bệnh nhẹ đã được xử lý hiệu quả ở cơ sở, áp lực quá tải tại bệnh viện tuyến trên sẽ giảm bớt, tạo điều kiện để các đơn vị tập trung tối đa nguồn lực vào các kỹ thuật chuyên sâu và điều trị những ca bệnh phức tạp.

TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội khẳng định, chiến lược trọng tâm của Thủ đô là hướng tới mỗi xã, phường có ít nhất một bệnh viện đồng hành. Với hơn 120 bệnh viện trên địa bàn Thủ đô tham gia vào mạng lưới này, Hà Nội đang quyết liệt chuyển dịch từ tư duy chữa bệnh thụ động sang chăm sóc sức khỏe chủ động, hướng tới một hệ thống y tế thông minh và nhân văn.

Có thể thấy, việc đổi mới hệ thống y tế cơ sở không chỉ là xây mới vỏ bọc mà là “hồi sinh” nguồn lực bên trong. Khi trạm y tế thực sự trở thành “người gác cổng” tin cậy, đó chính là nền tảng bền vững nhất để bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân.

Thanh Bình