'Tấm khiên' vững chắc bảo vệ người yếu thế trước rủi ro sức khỏe và gánh nặng tuổi già

Lấy người dân làm trung tâm

Trong hành trình vươn mình trở thành một đô thị Văn hiến - Văn minh - Hiện đại, thước đo cho sự phát triển của Thủ đô không chỉ nằm ở những chỉ số tăng trưởng kinh tế rực rỡ hay những công trình hạ tầng bề thế. Hơn hết, chiều sâu của sự thịnh vượng được phản chiếu qua cách quy hoạch và vận hành hệ thống an sinh xã hội, nơi quyền lợi của những nhóm yếu thế nhất luôn được đặt ở vị trí trung tâm.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2025 - 2030) đã chỉ rõ khát vọng xây dựng một mạng lưới an sinh bao phủ toàn diện. Quán triệt tinh thần đó, việc trích lập ngân sách để hỗ trợ kinh phí tham gia BHXH tự nguyện và BHYT cho các nhóm đối tượng chính sách, người có công, hộ cận nghèo mang ý nghĩa của một tầm nhìn chiến lược.

Theo đó, các đối tượng hưởng chính sách gồm: Người thuộc hộ gia đình nghèo, hộ gia đình cận nghèo, hộ gia đình thoát nghèo, hộ gia đình thoát cận nghèo theo quy định chuẩn nghèo, chuẩn cận nghèo đa chiều. Người cao tuổi từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và chưa có thẻ BHYT. Người khuyết tật nhẹ chưa có thẻ BHYT (không bao gồm trẻ em khuyết tật nhẹ dưới 16 tuổi). Người dân tộc thiểu số không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và chưa có thẻ BHYT.

Cùng với đó, thành phố cũng hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình theo chuẩn của thành phố, chưa được cấp thẻ BHYT đang tham gia học tập tại các cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân (kể cả công lập và ngoài công lập). Người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình theo chuẩn của thành phố. Người tham gia BHXH tự nguyện theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP của Chính phủ và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Cán bộ ngành BHXH tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện tới người lao động tự do. Ảnh: Tuấn Phạm

Đối với mức hỗ trợ về BHXH tự nguyện, ngoài mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện được quy định tại Nghị định số 159/2025/NĐ-CP của Chính phủ, thành phố hỗ trợ thêm 50% mức đóng BHXH tự nguyện đối với người tham gia thuộc hộ nghèo theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Hỗ trợ thêm 60% mức đóng BHXH tự nguyện đối với người thuộc hộ cận nghèo. Hỗ trợ thêm 10% mức đóng BHXH tự nguyện đối với các đối tượng quy định tại tiết c, tiết d khoản 1 Điều 5 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP.

Đối với mức hỗ trợ đóng BHYT, thành phố hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với thành viên hộ gia đình nghèo được công nhận thoát nghèo, thoát cận nghèo, thành viên hộ gia đình cận nghèo được công nhận thoát cận nghèo. Thời gian hỗ trợ 36 tháng kể từ tháng được công nhận thoát cận nghèo. Hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với người cao tuổi từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và chưa có thẻ BHYT.

Thành phố cũng hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với người khuyết tật nhẹ chưa có thẻ BHYT (không bao gồm trẻ em khuyết tật nhẹ dưới 16 tuổi). Hỗ trợ 100% mức đóng BHYT đối với người dân tộc thiểu số không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và chưa có thẻ BHYT... Hỗ trợ thêm 30% mức đóng BHYT đối với người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình theo chuẩn của thành phố.

Việc trang bị "tấm khiên" BHXH và BHYT không đơn thuần là động thái cứu trợ mang tính nhất thời, mà là phương pháp kiến tạo một hệ giá đỡ bền vững. Khi những nỗi lo thường trực về chi phí y tế được gỡ bỏ, khi viễn cảnh về một khoản lương hưu dù nhỏ bé nhưng ổn định lúc tuổi già được nhen nhóm, người dân sẽ có đủ điểm tựa tâm lý để an tâm lao động, mạnh dạn đầu tư sinh kế và tái thiết lập cuộc sống. Quyết sách này chính là mũi nhọn đột phá để bảo vệ vững chắc thành quả của công cuộc giảm nghèo đa chiều.

Từng bước xây dựng một cộng đồng thịnh vượng, nhân văn

Để những định hướng vĩ mô từ Nghị quyết Đại hội XVIII thực sự đơm hoa kết trái, sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ thành phố xuống tận cấp thôn, tổ dân phố là yếu tố mang tính quyết định. Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trên địa bàn Hà Nội đã xem đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, gắn kết chặt chẽ với các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hằng năm.

Hội Nông dân thành phố Hà Nội phối hợp với xã Thuận An trao tặng thẻ BHYT tới các hội viên. Ảnh: Tuấn Phạm

Việc rà soát, lập danh sách thụ hưởng được tiến hành với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách hay bỏ sót những hoàn cảnh thực sự khó khăn. Cùng với đó, các cơ quan chuyên môn như cơ quan BHXH cơ sở đã tích cực phối hợp cùng Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đổi mới phương thức tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi cốt lõi của việc tham gia lưới an sinh.

Sự ưu việt của một chế độ luôn được minh chứng rõ nét nhất qua lăng kính và trải nghiệm thực tế của nhân dân. Khi những cuốn sổ BHXH, những tấm thẻ BHYT mang dòng chữ "do ngân sách Nhà nước hỗ trợ" được trao tận tay, đó cũng là lúc những gánh nặng trĩu vai của biết bao mảnh đời kém may mắn được trút bỏ.

Bà Nguyễn Thị Thơm (64 tuổi, xã Thanh Trì), nhiều năm nay phải chống chọi với căn bệnh suy thận mãn tính, rưng rưng xúc động bộc bạch: "Tuổi già sức yếu lại mang trong mình bệnh hiểm nghèo, nếu không có chính sách chăm lo của Đảng và Nhà nước, chắc chắn tôi đã không thể cầm cự đến ngày hôm nay. Từ khi được hỗ trợ cấp thẻ BHYT diện chính sách với mức hưởng cao nhất, tôi như người chết đuối vớ được cọc. Gần như mọi chi phí khám chữa bệnh đều được quỹ bảo hiểm thanh toán. Chính sự quan tâm sát sao đó đã tiếp thêm sức mạnh, giúp tôi an tâm điều trị bệnh, động viên con cháu vững tin vào chế độ, hăng hái lao động sản xuất”.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII là lời khẳng định mạnh mẽ về một Thủ đô phát triển toàn diện. Bằng việc lấy BHXH và BHYT làm trụ cột để bảo vệ người dân trước các rủi ro sức khỏe và tuổi già, Hà Nội đang từng bước xây dựng một cộng đồng thịnh vượng, nhân văn.

Khi mỗi người dân đều có một "tấm khiên" an sinh, khi sự lo âu về chi phí bệnh tật hay gánh nặng tuổi già được đẩy lùi, đó cũng là lúc "chỉ số hạnh phúc" của Thủ đô được thăng hoa, xứng đáng với vị thế là trái tim của cả nước, một thành phố vì hòa bình và phát triển bền vững.

Tuấn Phạm