Lời khai của các bị can về thủ đoạn 'phù phép' chỉ số của hàng loạt trạm quan trắc môi trường

Chỉ số môi trường bị can thiệp từ vượt ngưỡng thành trong ngưỡng cho phép

Ngày 30/3, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao (Vụ 1) đã phê chuẩn quyết định khởi tố 74 bị can về 10 tội danh, liên quan đến sai phạm về quan trắc môi trường tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Theo Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, các bị can này thuộc 59 doanh nghiệp xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên cả nước, trong đó có cả cán bộ, lãnh đạo trong đơn vị quản lý nhà nước về môi trường. Vụ án hiện được Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05) chủ trì, phối hợp với Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra (C01) điều tra, làm rõ. Vụ 1, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao kiểm sát điều tra.

Trong số các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam có Lê Việt Cường, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh; Nguyễn Văn Trung, Phó quản đốc phân xưởng vận hành trạm quan trắc; Lương Công Bính, chuyên viên Phòng Kỹ thuật và An toàn.

Thông tin ban đầu xác định, hàng loạt các nhà máy như Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Thái Bình 2 hay các công ty nhôm, thép, các công ty môi trường là những đơn vị lớn phát ra khí thải, nước thải.

Bị can Nguyễn Thị Hoài.

Tuy nhiên, các chỉ số về môi trường khi được truyền về cơ quan quản lý là Sở Nông nghiệp và Môi trường tại một số địa phương đều bị can thiệp, chỉnh sửa từ "vượt ngưỡng" thành "trong ngưỡng cho phép".

Các thiết bị quan trắc được cài đặt tại các công ty phát nước thải, nguồn thải, dù được dán niêm phong, có hệ thống camera giám sát riêng để đảm bảo không ai có thể can thiệp vào hệ thống dữ liệu nhưng trên thực tế có hàng trăm trạm quan trắc môi trường đã bị điều chỉnh kết quả, thậm chí các hành vi trái phép này còn được thực hiện từ xa.

Trong quá trình điều tra, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường xác định trong số hơn 300 trạm quan trắc môi trường từ các chủ nguồn thải trên cả nước bị lực lượng chức năng khám xét thì có tới gần 160 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa làm sai lệch dữ liệu, chiếm khoảng 55%.

Thiết bị đo có thể chỉnh sửa số liệu dễ dàng

Theo Viện Kiểm sát, trong vụ án, Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An là một trong những doanh nghiệp cung cấp hệ thống quan trắc môi trường lớn, chiếm hơn 50% thị trường cả nước, đồng thời trực tiếp hỗ trợ các doanh nghiệp làm sai lệch chỉ số quan trắc.

Hai bị can Nguyễn Hoài Thi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Việt An, và Nguyễn Hoài Bách, Giám đốc kinh doanh Công ty Việt An đã bị khởi tố điều tra về các tội "Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, phương tiện điện tử của người khác" và "Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức".

Thiết bị để can thiệp dữ liệu quan trắc môi trường.

Tại cơ quan điều tra, bị can Nguyễn Hoài Thi khai việc làm sai lệch số liệu đầu ra không khó, chỉ cần thay đổi cấu hình thiết bị phân tích hoặc can thiệp vào hệ thống truyền, nhận dữ liệu.

Lời khai của bị can cũng thể hiện, tất cả thiết bị đo trên thị trường đều có thể chỉnh sửa số liệu dễ dàng.

Cụ thể, sau khi cung cấp thiết bị quan trắc, Công ty Việt An hướng dẫn khách hàng, các nhà máy vận hành và điều chỉnh thông số thiết bị. Quá trình vận hành, các đối tượng có thể can thiệp trực tiếp vào hệ thống hút mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc hoặc sử dụng phần mềm điều khiển từ xa chỉnh sửa số liệu.

Hiện Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đang phối hợp lực lượng Công an đang tiếp tục rà soát toàn bộ các trạm quan trắc môi trường còn lại trên cả nước với mục tiêu nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường, mở rộng điều tra vụ án.

Hoàng An