Lỗi nhỏ khi quyết toán thuế TNCN làm mất hàng chục triệu đồng
Không phải do thu nhập cao, nhiều người mất tiền khi quyết toán thuế vì một lỗi nhỏ trong kê khai. Sai sót này có thể làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm đáng kể khoản được hoàn.

Câu hỏi:
Anh Huy (31 tuổi, Hà Nội) làm việc tại một công ty công nghệ với mức lương 25 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, anh có thêm thu nhập freelance khoảng 5-7 triệu đồng/tháng, đã bị khấu trừ 10% tại nguồn.
Dù tổng thu nhập không biến động nhiều qua các năm, anh vẫn liên tục phải nộp thêm vài triệu đồng khi quyết toán thuế, trong khi kỳ vọng được hoàn. Vậy người có thu nhập từ nhiều nguồn thường “vướng” ở bước nào khi quyết toán và hệ quả thực tế là gì?
Trả lời:
Chuyên viên nhân sự - kế toán (C&B) tại một công ty quản lý tài chính ở Hà Nội
Sai sót phổ biến và “đắt giá” nhất nằm ở việc không đăng ký hoặc đăng ký sai người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh.
Một người có một con nhỏ từ đầu năm nhưng đến cuối năm mới bổ sung hồ sơ đăng ký người phụ thuộc khi làm quyết toán thuế. Do đăng ký muộn và hồ sơ chưa hoàn tất đúng thời điểm, cơ quan thuế chỉ chấp nhận giảm trừ từ thời điểm hợp lệ, thay vì tính từ đầu năm. Điều này khiến người lao động không được áp dụng giảm trừ cho gần 10 tháng trước đó.
Theo quy định, mỗi người phụ thuộc được giảm trừ khoảng 4,4 triệu đồng/tháng, tương đương 52,8 triệu đồng/năm. Trong trường hợp trên, phần thu nhập chịu thuế bị tăng thêm khoảng 40 triệu đồng. Với mức thuế suất khoảng 10%, số thuế phải nộp tăng thêm vào khoảng 4-5 triệu đồng.
Đây là khoản tiền người lao động hoàn toàn có thể giữ lại nếu đăng ký đúng và đủ ngay từ đầu.
Tình huống này không hiếm. Nhiều người cho rằng doanh nghiệp sẽ tự động xử lý phần giảm trừ gia cảnh, trong khi thực tế việc đăng ký phụ thuộc hoàn toàn phụ thuộc vào hồ sơ do người lao động cung cấp. Nếu không chủ động thực hiện hoặc hồ sơ không hợp lệ, khoản giảm trừ sẽ không được áp dụng.
Với những người có từ 2 đến 3 người phụ thuộc, số tiền chênh lệch có thể lên tới 10-15 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, khoản “mất” này khó nhận ra vì thuế thu nhập cá nhân thường được khấu trừ theo từng tháng và không thể hiện rõ trên bảng lương.
Khi quyết toán, phần lớn người lao động chỉ chú ý đến số tiền phải nộp thêm hoặc được hoàn, mà ít khi rà soát lại nguyên nhân cụ thể dẫn đến chênh lệch.
Ngoài lỗi liên quan đến người phụ thuộc, một số sai sót khác cũng thường gặp, như không tổng hợp đủ thu nhập từ nhiều nguồn, sai số thuế đã khấu trừ hoặc không tự quyết toán khi có thể được hoàn thuế. Tuy nhiên, các lỗi này thường dễ nhận diện hơn và mức độ ảnh hưởng tài chính không lớn bằng việc bỏ sót người phụ thuộc.
Từ thực tế này, người lao động cần chủ động rà soát thông tin, đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh. Việc hiểu và thực hiện đúng quy định giúp giảm nghĩa vụ thuế và tránh tình trạng “mất tiền oan” kéo dài qua nhiều kỳ quyết toán.











