Lợi nhuận ngành chip Trung Quốc tăng 620% nhờ AI và chiến lược tự chủ

Theo phân tích của Nikkei dựa trên dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Wind, tổng lợi nhuận ròng của khoảng 190 doanh nghiệp trong ngành bán dẫn niêm yết trên các sàn chứng khoán Trung Quốc đại lục đã tăng 620% trong 6 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước.

Doanh thu của nhóm doanh nghiệp này cũng tăng 68%. Động lực chính đến từ nhu cầu bán dẫn gia tăng, đặc biệt là từ các trung tâm dữ liệu trong bối cảnh các ứng dụng AI phát triển nhanh. Bên cạnh đó, các chính sách thúc đẩy năng lực sản xuất trong nước của Trung Quốc cũng tạo thêm dư địa tăng trưởng cho toàn ngành.

CXMT, SMIC HƯỞNG LỢI TỪ NHU CẦU CHIP TĂNG MẠNH

CXMT, tên đầy đủ là ChangXin Memory Technologies, là một trong những doanh nghiệp bộ nhớ lớn của Trung Quốc. Công ty ghi nhận lợi nhuận ròng 77,6 tỷ nhân dân tệ (11,5 tỷ USD) trong nửa đầu năm, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ ròng 2,3 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.

CXMT sản xuất DRAM, loại bộ nhớ được sử dụng để lưu trữ dữ liệu tạm thời cho các thiết bị điện tử. Công ty đang mở rộng công suất tại Hợp Phì, đồng thời xây dựng một nhà máy mới ở Thượng Hải.

Kết quả kinh doanh của CXMT được hưởng lợi từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung do nhu cầu liên quan đến AI tăng mạnh, qua đó đẩy giá bộ nhớ lên cao.

Trong lĩnh vực bộ nhớ NAND flash, Yangtze Memory Technologies (YMTC) là một nhà cung cấp lớn của Trung Quốc. NAND flash được sử dụng để lưu trữ dữ liệu lâu dài. YMTC chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán, nhưng đang xây dựng nhà máy thứ ba tại Vũ Hán, dự kiến hướng tới mục tiêu đưa cơ sở này vào hoạt động từ năm 2027.

Không chỉ các nhà sản xuất bộ nhớ, những doanh nghiệp gia công bán dẫn cũng đang mở rộng sản xuất trước nhu cầu gia tăng từ các trung tâm dữ liệu. Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) và Hua Hong Grace Semiconductor đều đang tăng công suất.

Làn sóng đầu tư này đồng thời lan sang các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn trong nước. Các biện pháp hạn chế của Mỹ khiến doanh nghiệp Trung Quốc gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận thiết bị sản xuất chip tiên tiến, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với các nhà cung cấp thiết bị nội địa.

MetaX – công ty đã chuyển sang có lãi ròng trong nửa đầu năm – đã trưng bày một trong những mẫu GPU của mình tại một triển lãm thương mại ở Thượng Hải vào tháng 7. Ảnh: Nikkei

Naura Technology Group và Advanced Micro-Fabrication Equipment Inc. China (AMEC) đều ghi nhận lợi nhuận tăng trong nửa đầu năm. Riêng AMEC có lợi nhuận ròng tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước.

AMEC đã giới thiệu 6 sản phẩm mới, đồng thời công bố kế hoạch mở rộng năng lực nghiên cứu và phát triển cũng như các cơ sở sản xuất tại Trung Quốc. Doanh nghiệp đặt mục tiêu gia tăng thị phần trong lĩnh vực thiết bị sản xuất chip vốn lâu nay do các công ty Nhật Bản, châu Âu và Mỹ chi phối.

TRUNG QUỐC THÚC ĐẨY CHUỖI CUNG ỨNG CHIP TRONG NƯỚC

Đà tăng trưởng của ngành bán dẫn diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục đặt mục tiêu giảm phụ thuộc vào công nghệ và nguồn cung từ nước ngoài.

Kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc, kéo dài đến năm 2030, nhấn mạnh mục tiêu tự chủ về khoa học và công nghệ. Bắc Kinh đang tăng đầu tư cho AI, bán dẫn và phát triển nguồn tài nguyên đất hiếm, hướng tới xây dựng một chuỗi cung ứng có khả năng giảm mức độ phụ thuộc vào các hạn chế từ Mỹ.

Một trong những trọng tâm là giảm sự phụ thuộc vào Nvidia, hãng sản xuất GPU hàng đầu của Mỹ. Các startup Trung Quốc chuyên thiết kế chip AI cũng đang ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện.

Cambricon Technologies và Hygon Information Technology, hai doanh nghiệp phát triển chip AI của Trung Quốc, đều báo cáo lợi nhuận tăng trong nửa đầu năm. MetaX cũng đã chuyển từ thua lỗ sang có lãi.

Thị trường chip AI nội địa đồng thời chứng kiến làn sóng IPO kể từ cuối năm ngoái. MetaX và Moore Threads lên sàn vào tháng 12/2025. Trong tháng 9/2026, Shanghai Enflame Technology cũng tiến hành IPO.

Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia, hoạt động nghiên cứu và phát triển chip AI đang trở thành một lĩnh vực có mức độ cạnh tranh cao hơn. Các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei Technologies và Alibaba Group Holding cũng đã tham gia phát triển chip.

Sự mở rộng không chỉ diễn ra ở chip AI. CXMT đang nghiên cứu khả năng mở rộng sang lĩnh vực NAND, trong khi YMTC có thể mở rộng sang DRAM. Chiến lược phát triển ngành bán dẫn của Trung Quốc đang dịch chuyển theo hướng xây dựng năng lực trên nhiều mắt xích, từ bộ nhớ, gia công chip đến thiết bị sản xuất và chip AI.