Lợi nhuận ngành thép tăng mạnh, không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng lợi

CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HPG) ghi nhận doanh thu thuần quý III đạt 62.214 tỷ đồng, tăng 70,9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 8.265 tỷ đồng, tăng 106%.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 170.274 tỷ đồng, tăng 54,9%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 23.746 tỷ đồng, tăng 104,2%.

Lợi nhuận ngành thép khởi sắc trong quý III/2026.

Động lực chính đến từ sản lượng tiêu thụ tăng mạnh, đặc biệt khi Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 từng bước đóng góp vào hoạt động kinh doanh. Riêng quý III, sản lượng bán hàng thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, HRC và phôi thép đạt khoảng 3,8 triệu tấn, tăng 54% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng HRC đạt hơn 2 triệu tấn, tăng 64%.

Lợi thế về quy mô cũng được thể hiện qua thị phần. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong 9 tháng đầu năm, Hòa Phát tiêu thụ khoảng 4,08 triệu tấn thép xây dựng, chiếm 35,03% thị phần toàn ngành. Doanh nghiệp đứng thứ hai là Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL, mã: TVN) với khoảng 1,42 triệu tấn, tương ứng 12,21%.

Như vậy, thị phần thép xây dựng của Hòa Phát cao gần gấp ba lần doanh nghiệp đứng thứ hai. Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng phục hồi và các dự án hạ tầng tiếp tục được triển khai.

Với VNSTEEL, trong quý III, doanh thu đạt 14.362 tỷ đồng, tăng 49,4% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 1.163 tỷ đồng, gấp 7,6 lần.

Tuy nhiên, lợi nhuận đột biến của VNSTEEL chủ yếu đến từ hoạt động tài chính. Việc thoái toàn bộ vốn tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung giúp doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tài chính gần 1.165 tỷ đồng trong quý.

Ở nhóm tôn mạ, kết quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp cũng có sự phân hóa rõ rệt.

Thép Nam Kim (NKG) ghi nhận doanh thu quý III đạt 5.472 tỷ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 128 tỷ đồng, tăng 157,7%. Biên lợi nhuận gộp cải thiện từ khoảng 4,8% lên 9%, cho thấy hiệu quả kinh doanh đã có chuyển biến tích cực.

Ngược lại, Hoa Sen (HSG) đạt doanh thu 10.384 tỷ đồng, tăng 24,3%, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 56 tỷ đồng, giảm 36,9%. Tôn Đông Á (GDA) cũng ghi nhận doanh thu tăng 22,3%, lên 4.501 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 12,9%, còn 74 tỷ đồng.

Xét về thị phần, Hoa Sen vẫn giữ vị trí dẫn đầu trong phân khúc tôn mạ với 27,5%, tương ứng lượng bán hàng khoảng 988.000 tấn trong 9 tháng. Nam Kim đứng thứ hai với 16,4%, tiếp đến là Tôn Đông Á với 15,3%. Năm doanh nghiệp lớn nhất chiếm khoảng 79% thị trường.

Trong khi đó, ở phân khúc ống thép, Hòa Phát tiếp tục dẫn đầu với 681.621 tấn, chiếm 32,3% thị phần, cao hơn hai lần so với Hoa Sen, doanh nghiệp đứng thứ hai với 15,23%.

Số liệu cho thấy Hòa Phát có sự hiện diện rộng ở nhiều phân khúc, trong khi Hoa Sen tập trung lợi thế ở tôn mạ. Tuy nhiên, vị thế thị trường không phải yếu tố duy nhất quyết định kết quả kinh doanh. Khả năng kiểm soát chi phí, cơ cấu sản phẩm, giá nguyên liệu và thị trường xuất khẩu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận.

Theo VSA, trong 9 tháng đầu năm 2026, sản lượng thép thành phẩm đạt hơn 27,83 triệu tấn, tăng 16,5% so với cùng kỳ; lượng bán hàng đạt gần 27,73 triệu tấn, tăng 19,2%.

Đáng chú ý, thép xây dựng có lượng tiêu thụ hơn 11,64 triệu tấn, tăng 19,6%, trong khi sản lượng bán hàng HRC đạt khoảng 8,45 triệu tấn, tăng 42,9%. Ngược lại, lượng bán hàng tôn mạ giảm 1,8%, phản ánh sức ép lớn hơn ở phân khúc này.

Triển vọng ngành thép trong quý IV được hỗ trợ bởi nhu cầu xây dựng, đầu tư công và hoạt động phát triển hạ tầng. Dù vậy, cạnh tranh về giá, biến động nguyên liệu đầu vào và các rào cản thương mại tại thị trường xuất khẩu vẫn là những yếu tố cần theo dõi.

Giới phân tích cho rằng nhóm cổ phiếu thép vẫn có cơ hội hưởng lợi từ chu kỳ phục hồi của ngành, nhưng dòng tiền nhiều khả năng ưu tiên những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất, thị phần lớn và năng lực kiểm soát chi phí tốt.

Theo báo cáo chiến lược tháng 11/2026, SSI Research đánh giá HPG được hỗ trợ bởi sản lượng và giá HRC cao hơn, NKG cải thiện nhờ sản lượng và biên lợi nhuận gộp, trong khi HSG chịu sức ép từ chi phí lãi vay.