Gia Lai mở rộng mạng lưới đối tác, nâng khả năng tham gia chuỗi giá trị quốc tế

Hệ thống cảng biển, logistics sẽ được Gia Lai chú trọng phát triển trong thời gian tới. (Ảnh: Sỹ Thắng/TTXVN)

Sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, tỉnh Gia Lai từng bước mở rộng mạng lưới đối tác, thúc đẩy ngoại giao kinh tế, thu hút đầu tư, mở rộng thị trường xuất khẩu và hợp tác khoa học, công nghệ.

Đặc biệt, việc hợp nhất tỉnh Bình Định và Gia Lai mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện kết nối lợi thế vùng nguyên liệu Tây Nguyên với cảng biển, công nghiệp chế biến và logistics khu vực duyên hải, nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị quốc tế.

Một trong những kết quả nổi bật là hoạt động xuất khẩu tiếp tục duy trì tăng trưởng. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh ước đạt 3.447,5 triệu USD, tăng 14,7% so với năm trước; trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 2.940 triệu USD, tăng 6,8% so với cùng kỳ.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm càphê, hồ tiêu, hạt điều, cao su, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, dệt may và nông sản chế biến.

Để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, tỉnh chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, môi trường và phát triển bền vững.

Đến tháng 10/2026, toàn tỉnh có 497 mã số vùng trồng, trong đó 384 mã phục vụ xuất khẩu; 61 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu sang Trung Quốc và khoảng 226 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; có 8 doanh nghiệp được chứng nhận Halal.

Tỉnh cũng triển khai rà soát, thống kê diện tích vùng trồng tại 128/135 xã, phường để chuẩn bị thích ứng với Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thương mại điện tử xuyên biên giới được đẩy mạnh. Trong 9 tháng năm 2026, chương trình phối hợp với Amazon Global Selling thu hút hơn 120 doanh nghiệp tham gia; Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh hỗ trợ kết nối Amazon với hơn 40 doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu trong các khu công nghiệp.

Những trang trại chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Gia Lai. (Ảnh: Hồng Điệp/TTXVN)

Cùng với mở rộng thị trường, thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng. Trong 9 tháng năm 2026, Gia Lai thu hút 7 dự án FDI mới với tổng vốn đăng ký khoảng 156,73 triệu USD; vốn FDI thực hiện trên địa bàn ước đạt 1.142,1 tỷ đồng, tăng 13,7% so với cùng kỳ. Các hoạt động xúc tiến đầu tư tập trung vào công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng, hạ tầng, logistics và dịch vụ.

Đáng chú ý, tỉnh đang nghiên cứu khả năng kết nối Cảng Darwin (Australia) với Cảng Phù Mỹ nhằm mở rộng hợp tác vận tải, logistics và xuất, nhập khẩu hàng hóa. Đối với hạ tầng hàng không, Dự án đầu tư xây dựng đường cất, hạ cánh số 2 và các công trình đồng bộ tại Cảng hàng không Phù Cát có tổng mức đầu tư 3.245 tỷ đồng, được tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ. Tỉnh cũng ban hành chính sách hỗ trợ 200 triệu đồng/chuyến đối với doanh nghiệp tổ chức chuyến bay quốc tế không thường lệ (charter) đến Cảng hàng không Phù Cát, giai đoạn 2026-2027.

Trong quan hệ đối ngoại, Gia Lai tiếp tục củng cố các đối tác truyền thống, nhất là các tỉnh Nam Lào và Đông Bắc Campuchia. Ngày 29/3/2026, tỉnh ký 7 bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 với 4 tỉnh Nam Lào và 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia, tập trung vào thương mại, đầu tư, nông nghiệp, giáo dục, y tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh và giao lưu nhân dân. Tỉnh đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác Nhật Bản, Hàn Quốc, Bồ Đào Nha và một số quốc gia khác.

Vườn càphê áp dụng mô hình canh tác càphê thông minh tại Gia Lai cho hiệu quả khả quan, tăng năng suất, chi phí đầu tư giảm. (Ảnh: Hồng Điệp/TTXVN)

Trong 10 tháng năm 2026, tỉnh đã ký kết 11 thỏa thuận quốc tế, tạo khuôn khổ hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, giáo dục, khoa học, công nghệ và giao lưu nhân dân.

Đáng chú ý, việc ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Viện Thiên văn và Khoa học vũ trụ Hàn Quốc (KASI), thành phố Guarda (Bồ Đào Nha) góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Hội nhập quốc tế cũng được mở rộng trong lĩnh vực xã hội. Trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 1.389 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; vận động được 15 dự án, phi dự án viện trợ phi chính phủ nước ngoài mới với tổng giá trị cam kết khoảng 1,864 triệu USD.

Đáng chú ý, Dự án VNM10P03 do Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tài trợ đã tổ chức 52 chiến dịch khám lưu động, hỗ trợ chi phí đi lại cho 219 sản phụ người dân tộc thiểu số, góp phần cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại địa bàn khó khăn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Ủy ban Nhân dân tỉnh đánh giá hiệu quả hội nhập quốc tế chưa đồng đều giữa các lĩnh vực và đối tác; khả năng chuyển hóa kết quả xúc tiến, ký kết thành chương trình, dự án và nguồn lực phát triển cụ thể còn hạn chế. Một số điều kiện về hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực doanh nghiệp và tổ chức thực hiện chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng.

Thời gian tới, Gia Lai xác định tiếp tục đổi mới hoạt động ngoại giao kinh tế, xúc tiến đầu tư, thương mại theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên kết nối nhà đầu tư có năng lực trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng, logistics, kinh tế biển và du lịch. Tỉnh chú trọng chuyển trọng tâm từ số lượng hoạt động tiếp xúc, xúc tiến và ký kết sang chất lượng, tiến độ, hiệu quả thực hiện các chương trình hợp tác; đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Một nhiệm vụ đối ngoại quan trọng của tỉnh trong thời gian tới là phối hợp chuẩn bị Hội nghị không chính thức các Quan chức Cao cấp (ISOM) APEC 2027, dự kiến tổ chức tại Gia Lai từ ngày 7-9/12/2026.

Đây được kỳ vọng là cơ hội quảng bá hình ảnh, tiềm năng, lợi thế và môi trường đầu tư của địa phương, đồng thời mở rộng kết nối với các đối tác quốc tế./.