Lội nước ngập sau mưa lớn: Việc cần làm ngay khi về nhà

Mưa lớn cùng triều cường khiến nhiều nơi ở TP.HCM ngập sâu. Ảnh: Duy Hiệu.

Những ngày qua, TP.HCM có nhiều trận mưa lớn, nhiều tuyến đường ngập sâu đúng giờ tan tầm. Không ít người phải dắt xe, lội nước về nhà, khiến da chân và tay tiếp xúc với bùn đất, nước thải và nhiều chất ô nhiễm.

Theo ThS.BS Đặng Thị Hồng Phượng, Phó phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Da liễu TP.HCM, nước ngập tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng phát triển. Da tiếp xúc lâu với môi trường ẩm ướt, nhất là khi có vết trầy xước nhỏ, sẽ suy yếu hàng rào bảo vệ, khiến mầm bệnh dễ xâm nhập.

Nước ngập có thể gây những bệnh gì trên da?

Một trong những vấn đề thường gặp là nấm da. Môi trường ẩm ướt sau mưa lũ tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Người bệnh có thể xuất hiện các mảng đỏ hình vòng cung, bờ rõ, đôi khi có mụn nước ở rìa, lan rộng dần và gây ngứa. Tổn thương có thể xuất hiện ở bàn chân, bàn tay, bẹn, nách hoặc thân mình.

Viêm da tiếp xúc cũng có thể xảy ra khi da tiếp xúc với nước ngập chứa nước thải, hóa chất hoặc các chất kích ứng. Da thường đỏ, ngứa, nóng rát, đôi khi nổi mụn nước hoặc phù nhẹ. Tổn thương có thể xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày và thường gặp ở bàn tay, bàn chân, cẳng tay, cẳng chân.

Một tình trạng khác là viêm kẽ, xảy ra khi da bị ngâm nước kéo dài, đôi khi kèm nhiễm nấm hoặc vi khuẩn. Vùng kẽ giữa các ngón có thể đỏ hoặc trắng bợt, trợt, bong tróc, gây đau rát và có mùi khó chịu.

Bác sĩ Hồng Phượng thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC.

Đáng lưu ý hơn là nhiễm trùng da. Những vết trầy xước rất nhỏ cũng có thể trở thành đường để vi khuẩn xâm nhập, gây viêm nang lông, chốc, nhọt, áp xe hoặc những nhiễm trùng nặng hơn.

Viêm nang lông thường biểu hiện bằng các sẩn đỏ nhỏ quanh chân lông, đôi khi có đầu mủ trắng, gây ngứa hoặc đau nhẹ. Chốc có thể bắt đầu bằng mụn nước, bọng nước hóa mủ, sau đó vỡ và đóng vảy vàng. Trong khi đó, viêm mô bào thường khiến vùng da đỏ, nóng, sưng đau và lan nhanh.

Nhọt hoặc áp xe có thể tạo thành khối sưng, nóng, đỏ, đau, đôi khi có đầu mủ hoặc khối chắc nằm dưới da.

Ngoài ra, điều kiện sinh hoạt chật chội, vệ sinh kém sau mưa lũ cũng khiến ghẻ dễ lây trong gia đình. Người mắc thường ngứa dữ dội, nhất là về đêm, kèm mụn nước hoặc sẩn nhỏ ở kẽ ngón tay, cổ tay, bàn tay, bụng, nách, vùng sinh dục. Nếu nhiều người trong gia đình cùng xuất hiện tình trạng ngứa, cần lưu ý khả năng lây nhiễm ghẻ.

5 việc cần làm sau khi đi qua vùng nước ngập

Bác sĩ Hồng Phượng cho biết bàn chân và kẽ ngón chân là những vị trí dễ tổn thương sau khi tiếp xúc nước ngập. Đây là vùng thường chịu thời gian ngâm nước lâu, đồng thời phải chịu ma sát với đất cát, bùn bẩn trong quá trình di chuyển.

Kẽ ngón chân có cấu trúc kín, dễ giữ nước và ma sát khi vận động. Tình trạng da bị úng kéo dài làm suy yếu hàng rào bảo vệ, tạo môi trường thuận lợi cho nấm và vi khuẩn phát triển.

Người dân di chuyển khó khăn vì đường ngập sau cơn mưa lớn tối 7/10. Ảnh: Hoài Bảo.

Nguy cơ tổn thương da cũng tăng ở người phải lội nước trong thời gian dài, đi chân trần hoặc mang giày, tất và mặc quần áo ẩm trong nhiều giờ. Người có vết thương hoặc trầy xước nhưng không được vệ sinh đúng cách cũng dễ bị nhiễm trùng.

Trẻ em, người cao tuổi, người mắc đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch là những nhóm cần đặc biệt lưu ý.

Sau khi lội nước, người dân không nên tiếp tục ngâm chân để làm sạch. Việc ngâm nước kéo dài có thể khiến da tiếp tục bị úng và làm hàng rào bảo vệ tổn thương thêm.

Thay vào đó, cần rửa sạch bàn chân và kẽ ngón bằng nước sạch cùng xà phòng dịu nhẹ, sau đó lau thật khô, đặc biệt ở các kẽ ngón.

Nếu có vết trầy xước, cần tránh để vết thương hở tiếp tục ngâm trong nước. Người dân nên rửa sạch bằng nước sạch và xà phòng để loại bỏ bùn đất, chất bẩn, sau đó che phủ bằng băng cá nhân hoặc gạc sạch, chống thấm nước. Băng cần được thay hàng ngày và giữ vết thương sạch, khô.

Theo bác sĩ Hồng Phượng, ngay sau khi tiếp xúc nước mưa, nước lũ, mọi người cần lưu ý một số việc nên và không nên dưới đây:

Việc nên làm

Tắm rửa càng sớm càng tốt, dùng nước sạch và xà phòng dịu nhẹ để loại bỏ bùn đất, chất bẩn.
Lau thật khô cơ thể, đặc biệt kẽ ngón tay, ngón chân và các nếp gấp da.
Thay quần áo sạch, khô; không mặc lại quần áo hoặc tất còn ẩm.
Nếu có vết trầy xước: làm sạch, có thể sát khuẩn nhẹ và che phủ để tránh tiếp xúc thêm với nước bẩn.

Không nên làm

Không ngâm hoặc tắm nước lá, không đắp lá hay thuốc nam lên vết thương hở.
Không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc bôi chứa corticoid khi da ngứa, đỏ.
Không tự nặn mụn nước hoặc mủ, vì vi khuẩn có thể xâm nhập sâu hơn.

Đặc biệt, những trường hợp tổn thương da kèm sốt, ớn lạnh, mệt mỏi; vết thương có mủ hoặc mùi hôi; vùng da đỏ lan nhanh, đau nhiều hoặc có mủ cần được khám sớm.

Người mắc đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch cũng nên đi khám khi xuất hiện tổn thương da sau khi tiếp xúc nước ngập. Với những tổn thương không cấp tính nhưng không cải thiện sau khoảng 2 tuần, người bệnh cần đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.