Lối sống cô độc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đồng hành tại Trung Quốc
Xiaoyun (20 tuổi), dành cả đêm nói chuyện với người lạ để trau dồi kỹ năng tư vấn và kiếm thêm thu nhập. Nữ sinh viên ngành tâm lý học tại một trường đại học ở phía Tây Nam tỉnh Tứ Xuyên này bắt đầu làm việc bán thời gian với tư cách 'pei liao' - bạn trò chuyện – từ tháng 4/2023.
![Ảnh minh họa. Nguồn: cgtn.com](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_17_294_49653811/d4ea55c4578bbed5e79a.jpg)
Ảnh minh họa. Nguồn: cgtn.com
Cô tình cờ tìm được công việc bán thời gian trên mạng này sau khi nhận thấy nhiều người xung quanh mình gặp phải tình trạng mất ngủ. Nữ sinh viên chia sẻ: “Tôi nghĩ việc trở thành một ‘pei liao’ là con đường hợp lý để kiểm tra lại các lý thuyết mà tôi đã học ở trường và rèn luyện khả năng đồng cảm”.
Cô Xiaoyun kiếm được từ 600 nhân dân tệ (2 triệu đồng) đến 2.000 nhân dân tệ (gần 7 triệu đồng) mỗi tháng, tùy thuộc vào loại gói mà khách hàng của cô đăng ký. Số tiền này không bao gồm 20% phí Xiaoyun phải trả cho ứng dụng qua đó cô làm việc.
Xiaoyun là một phần của “pei ban jing ji” hay nền kinh tế đồng hành đang phát triển của Trung Quốc do lối sống ngày càng cô độc của người dân nước này. Theo báo cáo của công ty đầu tư Sinolink Securities, ước tính nền kinh tế đồng hành sẽ có giá trị 50 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025.
Nền kinh tế đồng hành hình thành khi ngày càng có nhiều người sống độc thân, từ bỏ con đường truyền thống là kết hôn và sinh con, trong bối cảnh kinh tế suy thoái và dân số ngày càng có trình độ học vấn cao.
Trong thập niên qua, số lượng các cuộc hôn nhân ở Trung Quốc có xu hướng giảm từ mức đỉnh 13,47 triệu cuộc hôn nhân năm 2013 xuống còn 6,84 triệu vào năm 2022. Chính sách một con trước đây của Trung Quốc cũng khiến giới trẻ nước này bị mệnh danh là “thế hệ cô đơn”.
Trên mạng xã hội Xiaohongshu, có nhiều đánh giá rằng “sự cô đơn” là cơ hội kinh doanh lớn tiếp theo tại Trung Quốc. Nền kinh tế đồng hành, bao gồm người sẵn sàng cùng mua sắm, trò chuyện và chơi game, lần đầu tiên được phương tiện truyền thông địa phương nhắc đến là xu hướng đang gia tăng vào năm 2019.
Nó được chú ý vào cuối năm 2023 khi Tân Hoa Xã và Nhân dân Nhật báo đưa tin về việc cần chuyên nghiệp hóa lĩnh vực này. Nhà phân tích Zhang Yi của iiMedia Research Group ở Quảng Châu, cho biết nhiều lĩnh vực non trẻ thuộc nền kinh tế đồng hành của Trung Quốc có tiềm năng to lớn để chuyên nghiệp hơn.
Ví dụ, “pei gou” (người bạn đồng hành mua sắm) có thể trở thành nhà tư vấn hình ảnh và hướng dẫn khách hàng chọn màu sắc phù hợp với tông màu da và ăn mặc đẹp hơn. Ông Zhang lưu ý: “Nhưng nền tảng của ngành công nghiệp này là đáp ứng nhu cầu về cảm xúc và tâm lý, bởi giới trẻ Trung Quốc không quan tâm nhiều đến các nhu cầu sinh lý như thực phẩm và nhà ở như thế hệ cũ. Nền kinh tế đồng hành trỗi dậy là dấu hiệu cho sự phát triển của Trung Quốc và nhu cầu sẽ tăng khi thanh niên Trung Quốc bắt đầu già đi”.
Ông Zhang dự đoán rằng sẽ cần có những người bạn đồng hành chuyên nghiệp hơn khi Trung Quốc già hóa, để đồng hành cùng người lớn tuổi kiểm tra y tế, bao gồm thăm khám bác sĩ và vật lý trị liệu. Ngoài những người bạn đồng hành trong hoạt động như vậy, nhu cầu về “pei liao” cũng sẽ tăng lên vì người Trung Quốc vẫn độc thân sẽ cần được hỗ trợ về mặt tinh thần khi họ già đi.
Theo ông Zhang, điều này là do thế hệ trẻ rời quê hương đến các thành phố lớn, xa lạ, nơi họ không nhận được hỗ trợ xã hội mạnh mẽ.
Trợ lý cửa hàng Yang (32 tuổi) tại Bắc Kinh, cho biết anh đã nói chuyện với “pei liao” ba lần, bất cứ khi nào bị mất ngủ trong nửa năm qua. “Tôi thực sự thích nói chuyện với ‘pei liao’ của mình vì cô ấy là một người xa lạ và không biết về tôi cũng như cuộc sống của tôi”, anh Yang chia sẻ. Anh chi khoảng 35 nhân dân tệ cho một cuộc trò chuyện kéo dài 30 phút. Yang nói rằng “pei liao” là cách anh thoát khỏi thực tế và trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, nó thực sự rất vui. “Tôi cảm thấy bớt cô đơn hơn khi ở một thành phố xa lạ” anh Yang, quê ở Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, thú nhận.
Công cụ tìm kiếm Baidu của Trung Quốc cho thấy có khoảng 20 ứng dụng cung cấp dịch vụ đồng hành, với hầu hết các nền tảng cung cấp bạn bè chơi game và trò chuyện, chẳng hạn như Mitangpeiliao, Uki và Lieyou.
Những người làm tự do thường quảng bá dịch vụ của họ trên mạng xã hội Douyin và Xiaohongshu. Có người đồng hành cùng khách hàng đến gặp bác sĩ và tính phí 200 nhân dân tệ (700.000 đồng) cho nửa ngày.
Báo cáo của Sinolink khảo sát 76.728 người sinh từ năm 1995-2005 và kết luận: “Ngày càng nhiều thanh niên Trung Quốc lên mạng để tìm người đồng hành hoặc có cùng sở thích với họ”.
Tuy nhiên, xuất hiện lo ngại rằng có thể xảy ra tình trạng mại dâm trá hình dịch vụ đồng hành. Tại Trung Quốc, mại dâm là bất hợp pháp.
Bên cạnh đó, không phải khách hàng nào cũng hài lòng với dịch vụ. Anh He (38 tuổi), vào tháng 5/2023 đã thuê một người bạn cùng chơi trò chơi trực tuyến Honor Of Kings, vì tò mò. Nhà thiết kế đồ họa tự do tại Bắc Kinh này đã trả khoảng 300 nhân dân tệ cho một buổi chơi game kéo dài hai tiếng đồng hồ. “Tôi đã ngừng sau khi dùng thử dịch vụ vì cảm thấy nó không khiến việc chơi game thú vị hơn”, anh nói.