'Lóng' cá cơm bất ngờ ở Mũi Né

Cá cơm được tập kết lên bờ, chở đi xuất bán

Từng khoang cá đầy

Mới 7 giờ sáng nhưng không khí ở Bãi Trước (khu phố 7 - phường Mũi Né) đã sôi động. Hòa cùng tiếng sóng vỗ và mùi mặn mòi của cá tươi là tiếng gọi nhau í ới. “Cá vào, cá vào”! Cách vài chục mét là từng nhóm người ngồi trên bờ đợi với ánh mắt hi vọng. Vừa thấy bóng dáng các thuyền thúng chậm rãi xoay mái chèo từ xa, không ai bảo ai, họ đứng phắt dậy. Như được phân công từ trước, từng tốp người xắn quần, lội nước bì bõm về phía thuyền thúng. Họ xách từng giỏ cá cơm đầy ắp, nặng trĩu, xếp ngay ngắn lên bờ. Bên mé biển, những chiếc xe tải đã đậu xếp lớp, chờ hàng chất lên để chở đi...

Bà Phạm Thị Phước, một chủ tàu hành nghề pha xúc ở Mũi Né là người nóng lòng không kém. Lâu lắm tàu của gia đình mới bội thu, từng giỏ cá lần lượt được đưa vào bờ. Dáng người đậm, phúc hậu, vẻ mặt tươi tắn, bà Phước nhanh nhẹn ghi lại từng đợt cân cá. Bao quanh bà, từng tốp lao động biển thoăn thoắt phân loại, chuyền tay nhau đưa từng sọt cá lên xe, chở về các lò cá hấp. Ai nấy đều mồ hôi nhễ nhại, nhưng khuôn mặt rạng rỡ vì có lộc biển.

Không riêng gì ngư dân, những lao động tự do như ông Huỳnh Văn An - một người dân khiêng cá thuê tại vùng biển Mũi Né cũng kiếm được từ 300.000 - 500.000 đồng/ngày, đủ trang trải cuộc sống.

Những người theo nghề biển lâu năm ở địa phương cho rằng, lẽ thường sau Tết Nguyên đán sẽ có một đợt cá cơm xuất hiện dày ở vùng biển Mũi Né. Nhưng tháng 2 âm lịch đã trôi qua... Rồi bất chợt các luồng cá cơm xuất hiện. Vậy “lóng” biển này kéo dài hơn mọi năm, khiến ngư dân thở phào, như thể chở cả mùa vui về bến.

Nghe từ “lóng” biển là lạ, chúng tôi được chị Mỹ lý giải thêm: “lóng” ở đây là một đợt khai thác liên tục. Ngày nào cũng có mặt ở bãi biển này, nên chị Mỹ kể răm rắp: “Những ngày qua, tàu nào đi đánh cá cơm cũng trúng, nhiều thì được 12 - 15 tấn/ngày, còn ít cũng được 1 - 2 tấn. Giá cá hiện đã giảm so với những ngày đầu mùa, từ mức hơn 30.000 đồng/kg xuống còn khoảng 19.000 - 22.000 đồng/kg, nhưng nhờ sản lượng cao nên ngư dân vẫn có lãi khá. Hơn 10 ngày qua, mỗi bạn thuyền chia nhau từ vài triệu đến vài chục triệu đồng, rất phấn khởi cho đầu vụ cá nam”.

Ngư dân phấn khởi khi trúng cá cơm

Mang vị biển đi xa

Làng chài Mũi Né vốn nức tiếng với sản phẩm cá cơm khô xuất khẩu, nước mắm từ lâu đời. Như lời kể của ngư dân Nguyễn Ngọc Đãi (khu phố 8, Mũi Né): “Hơn 20 năm trước, tàu thuyền ra khơi chừng vài hải lý là thu hoạch hàng tấn cá cơm. Nhất là từ tháng 4 đến tháng 9 âm lịch, thời điểm cá xuất hiện dày nên ghe thuyền nào hành nghề pha xúc cũng trúng lớn. Khi ấy, sản lượng nhiều, nên ngoài cung cấp cho các cơ sở làm nước mắm, còn đem hấp, phơi khô xuất bán ra thị trường”. Bây giờ, loại cá này đi theo luồng và xuất hiện bất chợt. Có ngày, tàu cá khai thác từ 50 - 70 chiếc “săn” hàng trăm tấn cá cơm nhưng có ngày chỉ vài chiếc. Vì thế, mỗi ngày vươn khơi không còn cảm giác “trăm trận trăm thắng” như trước đây.

Để minh chứng cho lời nói này, chúng tôi theo chân những chiếc xe tải chở cá cơm đến các lò hấp cách đó không xa. Hơi nước mặn mòi từ những lò hấp bốc lên, quấn lấy mùi thơm đặc trưng của cá cơm tươi vừa chín tới. Tiếng nước sôi sùng sục, tiếng vỉ cá khẽ va vào nhau, tiếng gọi nhau í ới của lao động khiến không khí thêm khẩn trương và nhộn nhịp.

Ông Đặng Văn Lộc - chủ lò hấp cá cơm ở Mũi Né đang tranh thủ hướng dẫn người làm đảo đều, trở vỉ cá cơm cho đều nắng. Ông Lộc là một trong những người đã gắn với nghề hơn 20 năm nay, chia sẻ: “Bí quyết để giữ hương vị cá cơm là chọn cá cỡ vừa, đều con, xử lý sạch và hấp bằng nước biển lọc, không tẩm ướp hóa chất, để mùi biển thấm trọn vào từng thớ cá. Mỗi vỉ được đưa vào lò hấp trong 10 - 15 phút để cá chín tới, giữ nguyên màu sắc và mùi vị đặc trưng. Tiếp đó, cá được đưa ra sân phơi, đón nắng và gió biển 3 - 5 giờ cho đến khi khô, thơm nức”.

Nhớ lại thời hoàng kim của nghề khai thác biển, ông Lộc kể: “Khi nguồn hải sản dồi dào, dọc làng chài Mũi Né có đến hàng trăm cơ sở chế biến cá cơm. Lao động khắp nơi đổ về làm thuê, những lò hấp cá luôn đỏ lửa hoạt động hết công suất cả ngày lẫn đêm, có thời điểm ảnh hưởng đến môi trường vì mùi. Thời điểm ấy, cả chủ cơ sở và người lao động đều thu nhập khá.

Cá cơm sau khi hấp được phơi khô dưới nắng

Còn bây giờ, chỉ khoảng 30 - 40 lò hấp tập trung ở khu phố 5, 12 của Mũi Né, trong đó có lò hấp của ông. Vì sao ông vẫn gắn bó với nghề này dù gặp khó khăn? - chúng tôi thắc mắc. “Những năm gần đây, do mật độ nghề khai thác ven bờ quá cao, đánh bắt quanh năm nên nguồn lợi hải sản nói chung và cá cơm nói riêng ít dần”, ông Nguyễn Văn Chiến - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường lý giải.

Chính vì vậy, luồng cá cơm xuất hiện liên tục những ngày qua không chỉ ở vùng biển Mũi Né mà còn ở khu vực La Gi là tín hiệu đáng mừng. Những ngư dân hành nghề pha xúc nuôi hi vọng: vào chính vụ cá nam sắp tới, cá cơm sẽ về dày hơn, giúp họ có vụ đánh bắt no đầy từ “lộc” biển.