LRT Phú Quốc tăng tốc về đích, mở đường cho giao thông xanh trên đảo Ngọc

Sáng 11/8/2026, chủ đầu tư Sun Group cùng liên danh nhà thầu tổ chức khởi công gói thầu cung cấp, thi công lắp đặt hệ thống ray tuyến tàu điện nhẹ LRT Phú Quốc, đồng thời thực hiện lắp ray hiệu chuẩn tuyến.

Sau gần 8 tháng triển khai phần thô, dự án bước sang giai đoạn mới với yêu cầu vừa hoàn thiện hạ tầng, vừa lắp đặt đồng bộ các hệ thống kỹ thuật, thiết bị công nghệ. Đây được xem là một trong những hạng mục quan trọng nhằm đưa tuyến LRT vào khai thác theo kế hoạch, phục vụ nhu cầu đi lại tại Phú Quốc trước và sau APEC 2027.

Lễ khởi công gói thầu cung cấp và thi công lắp đặt hệ thống ray tuyến LRT Phú Quốc diễn ra sáng ngày 11/8/2026.

Từ hạ tầng xây dựng sang hạ tầng giao thông xanh

Gói thầu cung cấp và thi công lắp đặt hệ thống ray do liên danh Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Công ty TNHH Tập đoàn Cục 16 Đường sắt Trung Quốc (CRCC16) thực hiện.

Tuyến chính dài 17,59 km sử dụng ray khổ 1.435 mm, rãnh 60R2, chiều cao thân ray 180 mm và chiều dài tiêu chuẩn 25 m mỗi thanh. Hệ thống ray được tích hợp trên ba dạng kết cấu gồm đoạn đi trên cao, đoạn đi trên mặt đất và đoạn đi ngầm.

Sau lễ khởi công, nhà thầu tiến hành lắp ray hiệu chuẩn tại khu vực nền đường từ khoảng Km16. Theo kế hoạch, việc lắp đặt sẽ tiếp tục mở rộng sang các đoạn trên cao và khu vực hầm từ tháng 10/2026.

Ông Lê Hoài Phong - Chỉ huy trưởng dự án LRT Phú Quốc, Tập đoàn Sun Group phát biểu tại sự kiện.

Theo ông Lê Hoài Phong, Chỉ huy trưởng dự án LRT Phú Quốc, việc triển khai lắp ray sau khoảng 8 tháng khởi công là kết quả của quá trình phối hợp giữa chủ đầu tư, các nhà thầu, kỹ sư và công nhân trên công trường.

“Việc triển khai lắp ray hiệu chuẩn tuyến chỉ sau 8 tháng khởi công dự án là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của chủ đầu tư, liên danh nhà thầu và toàn thể đội ngũ kỹ sư, công nhân trên công trường. Đặc biệt, khi đây là công trình hạ tầng chiến lược phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 tổ chức tại Phú Quốc”, ông Lê Hoài Phong cho biết.

Đến đầu tháng 8/2026, dự án đã giải ngân thực tế khoảng 1.800 tỷ đồng. Ở hạng mục cầu, toàn bộ cọc khoan nhồi móng sâu đã hoàn thành; bệ trụ đạt khoảng 63% và thân trụ đạt 56%. Hạng mục hầm có tỷ lệ thi công cọc khoảng 97%, đào móng đạt 42%. Đối với nền đường, đào khuôn đạt khoảng 97%, đắp cát 97% và đắp đất khoảng 79%.

Trên công trường, gần 600 kỹ sư, công nhân đang duy trì thi công 3 ca liên tục. Đây là áp lực lớn trong điều kiện địa chất phức tạp và thời tiết mùa mưa tại đảo.

Từ góc độ phát triển hạ tầng, tiến độ là yếu tố quan trọng, nhưng giá trị lâu dài của dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng hình thành một phương thức vận tải công cộng hiệu quả, giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của Phú Quốc.

Bài toán môi trường phía sau một tuyến đường sắt nhẹ

LRT Phú Quốc được định hướng sử dụng đoàn tàu điện 3 toa, vận hành bằng năng lượng không phát thải tại chỗ, tốc độ thiết kế khoảng 70-100 km/h và công suất vận chuyển tối đa khoảng 4.500 khách/giờ.

Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sắt nhẹ dự kiến kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu vực Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC, rút ngắn thời gian di chuyển xuống khoảng 20 phút.

Lực lượng kỹ sư, công nhân tiến hành công tác lắp ray hiệu chuẩn tuyến LRT Phú Quốc trên công trường.

Đây là ý nghĩa đáng chú ý của dự án nếu đặt trong bài toán phát triển Phú Quốc theo hướng đô thị - du lịch xanh. Khi lượng khách du lịch và hoạt động đầu tư tiếp tục gia tăng, áp lực lên hệ thống đường bộ, phương tiện cá nhân, nhiên liệu và chất lượng không khí cũng sẽ tăng theo. Một mạng lưới vận tải công cộng sử dụng điện, nếu được khai thác hiệu quả, có thể trở thành một trong những giải pháp giảm áp lực môi trường từ giao thông.

Tuy nhiên, hiệu quả môi trường của một tuyến LRT không chỉ nằm ở việc sử dụng tàu điện. Giá trị xanh của dự án về lâu dài phải được đánh giá thông qua khả năng thu hút người dân, du khách chuyển từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng; tần suất khai thác; khả năng kết nối với sân bay, khu đô thị, trung tâm du lịch và các phương thức vận tải khác; đồng thời là hiệu quả sử dụng năng lượng trong suốt vòng đời công trình.

Đây cũng là bài toán đặt ra đối với Phú Quốc khi đảo đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đồng thời nâng cao năng lực hạ tầng và kiểm soát sức ép lên tài nguyên, môi trường.

Ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đại diện liên danh nhà thầu, cho rằng dự án có nhiều yếu tố chưa từng có tiền lệ đối với đơn vị thi công.

“Chúng tôi đã từng thi công rất nhiều công trình, nhưng đây là dự án chưa từng có tiền lệ. Việc xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 trên địa hình vô cùng khó khăn, thời tiết bất lợi, cùng với công nghệ tàu điện đô thị lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam thực sự là một nỗ lực phi thường”, ông Trần Anh Tuấn chia sẻ.

Theo ông, để hoàn thành dự án, các bên phải huy động nguồn lực ở mức cao nhất, đồng thời coi đây là trách nhiệm đối với ngành đường sắt, tỉnh An Giang, đặc khu Phú Quốc và đất nước.

Đối với một dự án hạ tầng có quy mô lớn, ý nghĩa của sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân không chỉ nằm ở nguồn vốn đầu tư mà còn ở khả năng đưa công nghệ, phương thức quản trị và mô hình vận hành mới vào lĩnh vực giao thông công cộng.

Tuyến LRT rút ngắn thời gian từ Sân bay Phú Quốc về Nam đảo xuống còn 20 phút.

Nếu được vận hành hiệu quả, LRT có thể tạo thêm một nền tảng cho quá trình chuyển đổi phương thức giao thông tại Phú Quốc, từ đó góp phần giảm chi phí xã hội do ùn tắc, phát thải và áp lực mở rộng hạ tầng đường bộ.

APEC 2027 là cú hích, nhưng hiệu quả phải tính cho nhiều năm sau

APEC 2027 đang tạo động lực mạnh mẽ để Phú Quốc tăng tốc hoàn thiện hệ thống hạ tầng. Trong đó, LRT là một mắt xích quan trọng khi kết nối sân bay với khu vực Nam đảo và các điểm phát triển du lịch, dịch vụ.

Dự án đặt mục tiêu hoàn thành chạy thử vào tháng 6/2027 và khai thác thương mại vào tháng 8/2027.

Việc hoàn thành đúng tiến độ sẽ góp phần bổ sung năng lực vận tải phục vụ các hoạt động trong APEC 2027. Nhưng xét về góc độ kinh tế môi trường, giá trị lớn hơn nằm ở giai đoạn sau sự kiện.

APEC chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định, trong khi hạ tầng giao thông được đầu tư sẽ tồn tại và phục vụ Phú Quốc trong nhiều thập kỷ. Vì vậy, yêu cầu quan trọng là công trình phải phát huy hiệu quả lâu dài, tránh tình trạng hạ tầng được đầu tư lớn nhưng khai thác dưới công suất sau khi sự kiện kết thúc.

Tuyến LRT dài gần 18 km với 6 nhà ga được định hướng kết hợp chức năng giao thông với không gian văn hóa, kiến trúc. Cách tiếp cận này có thể tạo thêm giá trị cho trải nghiệm du lịch, song yếu tố quyết định vẫn là năng lực vận hành, mức độ kết nối và khả năng hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng.

Sáu nhà ga trên tuyến LRT Phú Quốc được thiết kế theo đặc trưng văn hóa các vùng miền Việt Nam.

Với Phú Quốc, một điểm đến du lịch quốc tế đang đứng trước yêu cầu cân bằng giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường, giao thông xanh cần được nhìn nhận như một cấu phần của chiến lược phát triển bền vững, thay vì chỉ là một công trình phục vụ một sự kiện.

Từ cột mốc lắp ray ngày 11/8, LRT Phú Quốc bước vào chặng đường mới. Tiến độ thi công sẽ tiếp tục là bài toán cấp thiết trước APEC 2027. Nhưng sau thời điểm về đích, thước đo quan trọng hơn sẽ là khả năng vận hành hiệu quả, thu hút hành khách, giảm áp lực giao thông đường bộ và đóng góp thực chất vào mục tiêu phát triển Phú Quốc theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.