Lũ lại ào ào tràn về Mường Than gây ách tắc giao thông, xuất hiện hàng trăm điểm có nguy cơ lũ quét và sạt lở

Mường Than lại mưa lũ ầm ầm

Sáng 24/7, nước từ các khe núi trên dãy Hoàng Liên Sơn dồn xuống theo những rãnh, vết xói lở do trận lũ quét trước đó tạo ra, cuốn theo đất đá chảy ào ào qua Đội 11 rồi tràn qua khoảng 100 m quốc lộ 32.

Công an tỉnh Lai Châu sáng ngày 24/7 ra thông báo hiện nay, trên địa bàn xã Mường Than (tỉnh Lai Châu) đang có mưa rất to. Lượng nước lớn từ sườn đồi đổ xuống tràn lấp mặt đường, không thể lưu thông.

Mưa lũ tàn phá Mường Than. Ảnh: Công an Lai Châu

Các vị trí cụ thể như sau: Trên tuyến Quốc lộ 32: Tại vị trí Km 353 +800 (thuộc địa phận bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu), đất đá đã tràn kín lòng đường. Trên tuyến Quốc lộ 279: Ghi nhận sạt lở chia cắt tại một số đoạn đường Km 156 đang bị ách tắc hoàn toàn.

Công an tỉnh Lai Châu khuyến cáo người dân và các phương tiện đang có lộ trình di chuyển qua khu vực xã Mường Than trên 2 tuyến quốc lộ nói trên lập tức dừng di chuyển, tìm nơi đỗ xe an toàn hoặc quay đầu chọn lộ trình thay thế. Tuyệt đối không cố tình vượt qua các điểm sạt lở, ngầm tràn đang bị dòng nước xiết chia cắt. Chấp hành nghiêm chỉnh sự điều tiết, lập chốt cảnh báo của lực lượng Cảnh sát giao thông và Công an cơ sở tại hiện trường. Được biết đến 10h sáng nay, đoạn đường bị ách tắc đã thông tuyến.

GS.TS Đỗ Minh Đức, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng thiên tai tại Mường Than có thể được xem là dạng tai biến phức hợp, trong đó mưa lớn kích hoạt đồng thời sạt lở đất, lũ quét và dòng bùn đá.

Thung lũng Mường Than nằm ở độ cao khoảng 500 m so với mực nước biển, bên rìa đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn, là ranh giới tự nhiên giữa Lai Châu và Lào Cai. Khu vực có địa hình phân cắt mạnh, các dòng suối đổ xuống vùng thấp từ độ cao khoảng 1.500-2.500 m.

Trong đó, suối Nậm Sáng có lưu vực bắt nguồn từ độ cao khoảng 1.600 m, diện tích khoảng 6 km2, chiều dài khoảng 5 km và độ dốc trung bình 11-12 độ.

Theo GS Đức, độ dốc lớn khiến dòng nước có thể tăng tốc nhanh khi từ vùng núi đổ xuống thung lũng. Tuy nhiên, dòng suối không dốc liên tục mà có những đoạn mở rộng, tương đối thoải, tạo thuận lợi để đất đá, cây cối tích tụ sau các vụ sạt lở hoặc hình thành những điểm tạm thời tích nước.

Dòng suối cũng có những đoạn uốn quanh trên khoảng cách ngắn. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dòng chảy từng nhiều lần bị đất đá sạt lở quy mô lớn làm thay đổi hoặc lấp một phần. Khi mưa lớn, nước dồn xuống dòng suối với tốc độ cao. Nếu phía trên xuất hiện một điểm sạt lở hoặc vật liệu bị dồn lại làm nghẽn dòng, nước có thể tích tụ tạm thời. Khi điểm nghẽn bị phá vỡ, lượng nước cùng đất đá, cây cối đổ xuống hạ lưu cùng lúc, tạo thành dòng lũ quét hoặc lũ bùn đá.

Hàng trăm điểm có nguy cơ lũ quét, sạt lở

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong 24 giờ qua (từ 12 giờ ngày 23/7 đến 12 giờ ngày 24/7), khu vực các tỉnh Bắc Bộ có mưa vừa đến mưa to, có nơi mưa rất to như: Pha Kinh 85,4mm (Sơn La); Hạ Hòa 127,6mm (Phú Thọ); Cảm Nhân 128,8mm (Lào Cai); Quân Chu 124,8mm (Thái Nguyên); Hà Lang 161,8mm (Tuyên Quang);...

Trong 12 giờ qua (từ 00 giờ đến 12 giờ ngày 24/07) khu vực tỉnh Cao Bằng và Quảng Ninh có mưa, mưa vừa đến mưa to như: Vĩnh Quang1 68,2mm (Cao Bằng); Phình Hồ 66,6mm (Quảng Ninh);... Mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa (trên 85%) hoặc đạt trạng thái bão hòa.

Trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến như sau: Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, Tuyên Quang từ 20-40mm, có nơi trên 80mm; Quảng Ninh, Thái Nguyên, Cao Bằng từ 10-30mm, có nơi trên 50mm. Trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường.

Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy: Cấp 1. Lũ quét, sạt lở đất có thể gây tác động rất xấu đến môi trường, uy hiếp tính mạng của người dân; gây tắc nghẽn giao thông cục bộ, làm ảnh hưởng tới quá trình di chuyển của các phương tiện; phá hủy các công trình dân sinh, kinh tế gây thiệt hại cho các hoạt động sản xuất, hoạt động kinh tế - xã hội. Kiến nghị các cơ quan chức năng tại địa phương lưu ý rà soát các điểm nghẽn dòng, các vị trí xung yếu trên địa bàn để có biện pháp phòng tránh, ứng phó.

Danh sách các điểm có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất:

Lai Châu: Bum Tở, Hua Bum, Mù Cả, Mường Mô, Mường Than, Nậm Hàng, Pa Ủ, Tà Tổng, Thu Lũm

Điện Biên: Búng Lao, Chà Tở, Chiềng Sinh, Mường Toong, Mường Tùng, Nậm Kè, Nậm Nèn, P. Mường Lay, Pa Ham, Pú Nhung, Quảng Lâm, Sín Thầu

Sơn La: Chiềng La, Mường Bú, Mường Cơi, Mường Giôn, Mường Khiêng, P. Chiềng An, P. Chiềng Cơi, P. Tô Hiệu, Suối Tọ, Tân Yên

Phú Thọ: Hạ Hòa, Hiền Lương, P. Phong Châu, Sơn Lương; An Bình, An Nghĩa, Bằng Luân, Bình Phú, Cẩm Khê, Cao Dương, Chí Đám, Đại Đồng, Dân Chủ, Đan Thượng, Dũng Tiến, Hải Lựu, Hoàng Cương, Hợp Kim, Hợp Lý, Hy Cương, Kim Bôi, Lạc Lương, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Lâm Thao, Lập Thạch, Mai Hạ, Nhân Nghĩa, P. Kỳ Sơn, P. Nông Trang, P. Thanh Miếu, P. Vân Phú, P. Việt Trì, Phù Ninh, Quảng Yên, Sơn Đông, Sông Lô, Tam Sơn, Tây Cốc, Thanh Ba, Thịnh Minh, Thổ Tang, Tiên Lương, Vân Bán, Văn Lang, Vĩnh Chân, Vĩnh Hưng, Vĩnh Thành, Xuân Lũng, Xuân Viên, Yên Kỳ, Yên Lãng, Yên Phú, Yên Thủy, Yên Trị

Lào Cai: Cảm Nhân; Thác Bà, Yên Bình; Bắc Hà, Bảo Ái, Bảo Hà, Bảo Nhai, Bảo Thắng, Bảo Yên, Cao Sơn, Cát Thịnh, Chấn Thịnh, Chế Tạo, Chiềng Ken, Dương Quỳ, Hạnh Phúc, Hưng Khánh, Khánh Yên, Lâm Giang, Lùng Phình, Lương Thịnh, Mậu A, Minh Lương, Mỏ Vàng, Mù Cang Chải, Mường Hum, Nậm Chày, Nậm Có, Nậm Xé, Nghĩa Tâm, P. Âu Lâu, P. Nam Cường, P. Văn Phú, P. Yên Bái, Phình Hồ, Phong Hải, Púng Luông, Quy Mông, Si Ma Cai, Sín Chéng, Tà Xi Láng, Tằng Loỏng, Thượng Bằng La, Thượng Hà, Trấn Yên, Văn Bàn, Văn Chấn, Việt Hồng, Võ Lao, Xuân Ái, Yên Thành

Tuyên Quang: Minh Quang, Tân An; Hàm Yên, Lâm Bình, Thông Nguyên, Thượng Lâm; Bắc Mê, Bắc Quang, Bình An, Côn Lôn, Du Già, Đường Hồng, Đường Thượng, Hồ Thầu, Hồng Sơn, Hồng Thái, Hùng Đức, Linh Hồ, Lực Hành, Lùng Tám, Mậu Duệ, Minh Ngọc, Nấm Dẩn, Ngọc Đường, P. Mỹ Lâm, Pà Vầy Sủ, Phú Lương, Sơn Dương, Sủng Máng, Tân Mỹ, Tân Quang, Thái Hòa, Thái Sơn, Thượng Nông, Tiên Nguyên, Tri Phú, Trung Hà, Trường Sinh, Tùng Bá, Xuân Vân, Yên Hoa, Yên Minh, Yên Sơn

Thái Nguyên: An Khánh, Bằng Thành, Đại Phúc, Phú Lương, Quân Chu, Thanh Thịnh, Vô Tranh; Cao Minh, Đại Từ, Định Hóa, Đồng Hỷ, Đức Lương, La Bằng, Nam Hòa, Phú Lạc, Phú Thịnh, Phú Xuyên, Phượng Tiến, Quang Sơn, Trại Cau, Tràng Xá, Trung Hội, Văn Hán, Vạn Phú, Yên Trạch

Cao Bằng: Bảo Lâm, Hưng Đạo, Huy Giáp, Lý Bôn, Yên Thổ

Quảng Ninh: Ba Chẽ, Đặc khu Vân Đồn, Đầm Hà, Hải Hòa, Hải Lạng, Hải Sơn, P. Cẩm Phả, P. Cửa Ông, P. Hoành Bồ, P. Mông Dương, P. Quang Hanh, Quảng Tân, Thống Nhất.