Luật Bảo hiểm sửa đổi của Ấn Độ: Mở cửa 100% vốn ngoại và phép thử cải cách thể chế

Mở cửa 100% FDI và tái cấu trúc khung pháp lý ngành bảo hiểm

Ngày 17/12/2025, Quốc hội Ấn Độ chính thức thông qua dự luật Sabka Bima Sabki Raksha (Luật Bảo hiểm sửa đổi), cho phép các doanh nghiệp bảo hiểm được sở hữu tới 100% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, thay thế mức trần 74% được áp dụng trước đó. Động thái này được xem là một trong những cải cách quan trọng nhất của ngành bảo hiểm Ấn Độ trong nhiều thập niên, phản ánh rõ định hướng mở cửa mạnh mẽ hơn đối với dòng vốn quốc tế, đồng thời cho thấy nỗ lực của nước này trong việc nâng cao vai trò của bảo hiểm như một trụ cột của an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.

Tên gọi của luật, có thể hiểu là “bảo hiểm cho mọi người, bảo vệ cho tất cả”, mang hàm ý chính trị - xã hội sâu sắc. Trong bối cảnh Ấn Độ đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047, việc mở rộng độ bao phủ bảo hiểm được coi là điều kiện cần thiết để giảm thiểu rủi ro cho người dân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế trước những cú sốc ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, già hóa dân số và biến động tài chính toàn cầu.

Nguồn: Shutterstock

Việc nâng trần sở hữu nước ngoài lên 100% là điểm nhấn nổi bật nhất của luật, nhưng không phải là nội dung duy nhất. Trên thực tế, Sabka Bima Sabki Raksha là một gói cải cách pháp lý toàn diện, đồng thời sửa đổi 3 luật trụ cột của ngành bảo hiểm Ấn Độ gồm Luật Bảo hiểm năm 1938, Luật Tổng công ty bảo hiểm nhân thọ Ấn Độ năm 1956 và Luật Cơ quan quản lý và phát triển bảo hiểm Ấn Độ năm 1999. Cách tiếp cận này cho thấy quyết tâm xây dựng một khuôn khổ pháp lý thống nhất, hiện đại hơn, thay vì chỉ điều chỉnh riêng lẻ các quy định đã trở nên lạc hậu so với thực tiễn thị trường.

Theo các nghị sĩ, việc cho phép sở hữu toàn bộ vốn nước ngoài sẽ giúp ngành bảo hiểm thu hút thêm nguồn vốn dài hạn, trong bối cảnh nhu cầu bảo hiểm y tế, nhân thọ, nông nghiệp và tài sản đang gia tăng nhanh chóng cùng với quá trình đô thị hóa và mở rộng tầng lớp trung lưu. Dù là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm của Ấn Độ vẫn còn ở mức thấp so với trung bình toàn cầu, phản ánh khoảng trống lớn giữa nhu cầu thực tế và khả năng cung ứng của thị trường.

Bên cạnh yếu tố vốn, các nhà làm luật kỳ vọng sự tham gia sâu hơn của các tập đoàn bảo hiểm quốc tế sẽ mang lại công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các thông lệ quốc tế tiên tiến. Những lợi thế về phân tích dữ liệu lớn, định phí dựa trên rủi ro, quản lý danh mục đầu tư và phát triển sản phẩm chuyên biệt được cho là có thể góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ, tăng tính minh bạch và rút ngắn thời gian giải quyết bồi thường, vốn là những vấn đề từng gây nhiều tranh cãi trong thị trường bảo hiểm Ấn Độ.

Song song với việc mở cửa thị trường, luật cũng tăng cường đáng kể quyền hạn của Cơ quan Quản lý và phát triển bảo hiểm Ấn Độ. Vai trò của nó được tăng cường đáng kể, chuyển từ mô hình giám sát thiên về thủ tục sang giám sát dựa trên rủi ro và hành vi thị trường. Luật mới trao cho cơ quan này thêm thẩm quyền trong việc giám sát hành vi thị trường, xử lý vi phạm và thu hồi các khoản lợi ích bất chính mà doanh nghiệp bảo hiểm hoặc trung gian phân phối có thể thu được thông qua hành vi sai phạm. Việc quy định rõ căn cứ và nguyên tắc xử phạt trong luật cũng được đánh giá là bước tiến quan trọng, giúp tăng tính minh bạch và khả năng dự đoán của môi trường pháp lý. Một điểm đáng chú ý khác là việc thiết lập quy trình tham vấn bắt buộc trước khi ban hành các quy định quan trọng. Cơ chế này giúp tăng tính minh bạch, giảm rủi ro chính sách và tạo điều kiện để doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề cũng như người tiêu dùng tham gia đóng góp ý kiến.

Luật mới cũng hướng tới cải thiện môi trường kinh doanh cho các trung gian bảo hiểm thông qua việc đơn giản hóa thủ tục cấp phép và giảm gánh nặng tuân thủ. Chẳng hạn, luật tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các trung gian kinh doanh thông qua các điều khoản cấp phép một lần và tạm đình chỉ giấy phép, thay vì hủy bỏ giấy phép ngay lập tức. Các doanh nghiệp bảo hiểm giờ đây có thể xin phê duyệt trước từ cơ quan quản lý khi chuyển nhượng vốn cổ phần là 5%, thay vì 1% như trước đây. Yêu cầu về vốn chủ sở hữu ròng của các chi nhánh tái bảo hiểm nước ngoài đã được giảm từ 50 tỷ INR (110,2 triệu USD) xuống còn 10 tỷ INR.

Những cải cách trên được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho các mô hình phân phối mới phát triển, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm tại các khu vực nông thôn và nhóm dân cư thu nhập thấp, vốn là những phân khúc còn nhiều dư địa tăng trưởng.

Tác động và những thách thức trong thực thi

Ở góc độ thị trường, việc mở cửa hoàn toàn cho vốn ngoại được dự báo sẽ làm gia tăng đáng kể mức độ cạnh tranh trong ngành bảo hiểm Ấn Độ. Các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là những công ty quy mô nhỏ hoặc năng lực công nghệ còn hạn chế, sẽ phải đối mặt với áp lực tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, về dài hạn, sự cạnh tranh này được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng thông qua sản phẩm đa dạng hơn, chi phí hợp lý hơn và chất lượng dịch vụ được cải thiện.

Đạo luật cũng có tiềm năng tạo ra tác động tích cực đối với tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động. Ngành bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và phân bổ nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế, đặc biệt là các lĩnh vực hạ tầng, y tế và phúc lợi xã hội. Dòng vốn FDI mới, cùng với sự mở rộng của thị trường, có thể tạo thêm nhiều việc làm chất lượng cao trong các lĩnh vực như định phí bảo hiểm, quản trị rủi ro, phân tích dữ liệu và công nghệ tài chính.

Về mặt bảo vệ người tiêu dùng, việc thành lập quỹ nâng cao nhận thức về bảo hiểm cho thấy sự thừa nhận của nhà làm luật đối với thực trạng bất cân xứng thông tin trên thị trường. Khi người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, thị trường bảo hiểm mới có thể phát triển một cách bền vững và giảm thiểu tranh chấp. Đồng thời, việc gắn kết các quy định về bảo hiểm với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số năm 2023 phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn đối với vấn đề an toàn thông tin trong bối cảnh số hóa mạnh mẽ.

Tuy vậy, luật mới cũng đặt ra không ít thách thức trong quá trình triển khai. Việc mở cửa hoàn toàn cho vốn ngoại đòi hỏi năng lực giám sát và thực thi pháp luật đủ mạnh để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh và tránh nguy cơ tập trung thị trường. Hiệu quả của cải cách sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng của cơ quan quản lý trong việc theo dõi, điều tiết và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Nhìn tổng thể, Luật Sabka Bima Sabki Raksha (Luật Bảo hiểm sửa đổi) năm 2025 có thể được xem là một phép thử quan trọng đối với năng lực cải cách thể chế của Ấn Độ. Việc cho phép 100% vốn đầu tư nước ngoài, kết hợp với tái cấu trúc khung pháp lý và tăng cường bảo vệ người tham gia bảo hiểm, phản ánh lựa chọn chiến lược của New Delhi trong việc sử dụng hội nhập quốc tế như một động lực cho cải cách trong nước.

Linh Anh