Luật Chuyển giao công nghệ mới: 'Cú hích' cho kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc cùng các đại biểu tham quan, tìm hiểu các gian hàng tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Lâm Đồng năm 2025

Ưu tiên công nghệ xanh và khơi thông nguồn lực tri thức

Điểm nổi bật của Luật 115 là việc lần đầu tiên định nghĩa và đưa “công nghệ xanh”, “công nghệ sạch” vào danh mục ưu tiên chuyển giao hàng đầu. Đặt trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, việc luật hóa các công nghệ giúp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thân thiện với môi trường là minh chứng cho tư duy phát triển bền vững. Nhà nước khẳng định vai trò kiến tạo thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng cho các dự án đầu tư nước ngoài có nội dung chuyển giao công nghệ cao, công nghệ chiến lược và đào tạo nhân lực tại chỗ.

Điều này giúp gỡ bỏ rào cản, khuyến khích các doanh nghiệp không chỉ nhập khẩu máy móc mà còn phải làm chủ và cải tiến công nghệ để nâng cao năng lực nội sinh. Thêm một thay đổi mang tính thực tiễn cao là quy định về việc góp vốn bằng công nghệ được tạo ra từ hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, quy định này giúp khắc phục tình trạng “đóng băng” các kết quả nghiên cứu, biến tri thức thành tài sản thực sự có giá trị có thể giao dịch và đầu tư. Đồng thời, luật cũng phân cấp mạnh mẽ khi giao trách nhiệm thẩm định, cấp phép chuyển giao công nghệ cho UBND cấp tỉnh thay vì các bộ, ngành như trước đây. Sự thay đổi này giúp giảm bớt tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian chuẩn bị để các dự án nhanh chóng đi vào vận hành, tạo đà cho kinh tế địa phương phát triển.

Chủ động đưa luật vào cuộc sống

Tại tỉnh Lâm Đồng, việc triển khai Luật Chuyển giao công nghệ mới đang được ngành khoa học và công nghệ khẩn trương thực hiện với những định hướng mang tính đặc thù. Thạc sĩ Phạm Thị Nhâm - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhận định rằng, Luật 115 chính là cơ hội vàng để địa phương phát huy tối đa lợi thế trong 3 lĩnh vực cốt lõi: nông nghiệp, du lịch và năng lượng. Khi các rào cản pháp lý được khơi thông, Lâm Đồng sẽ tập trung vào mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn kết hợp với xây dựng đô thị du lịch thông minh. Đây là lộ trình tất yếu để nâng cao giá trị gia tăng và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên vốn có của vùng đất Tây Nguyên.

Để luật sớm đi vào cuộc sống, ngay trong quý I/2026, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu tỉnh ban hành danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao và kế hoạch đánh giá trình độ công nghệ trên toàn tỉnh. Địa phương cũng đang tập trung tích hợp dữ liệu từ các trung tâm điều hành thông minh (IOC) về thổ nhưỡng, khí hậu và thông tin doanh nghiệp để hỗ trợ việc ra quyết định chính xác trong ứng dụng công nghệ. Từ những kho dữ liệu này, các hợp tác xã và doanh nghiệp có thể khai thác để minh bạch hóa quy trình sản xuất hoặc kiến tạo những tour du lịch theo nhu cầu riêng biệt của du khách, mở ra những thị trường mới dựa trên nền tảng số.

Bên cạnh đó, Lâm Đồng dự kiến sẽ ban hành danh mục công nghệ chiến lược dựa trên các quyết định của Chính phủ, tập trung vào 2 nhóm chính. Nhóm thứ nhất liên quan đến công nghệ chế biến, năng lượng tái tạo và công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng ngay vào sản xuất. Kế đến gồm các lĩnh vực phức tạp hơn như: năng lượng hạt nhân hay thiết bị bay không người lái (UAV), nơi Nhà nước sẽ đóng vai trò chủ đạo trong việc đầu tư kinh phí nghiên cứu và thực hiện thí điểm. Mô hình đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp và cụm ngành công nghiệp cũng sẽ được hình thành để đánh giá chính xác giá trị gia tăng sau khi nâng cấp công nghệ, từ đó nhân rộng các điển hình hiệu quả.