Khơi thông dư địa vùng biên

Khu vực biên giới Quảng Trị không chỉ là địa bàn trọng yếu về quốc phòng an ninh, mà còn là không gian phát triển giàu tiềm năng. Với hơn 409 km đường biên giới đất liền tiếp giáp 3 tỉnh của nước bạn Lào, cùng hệ thống cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu phụ, vùng biên đang được tỉnh này xác định là một trong những địa bàn quan trọng để thúc đẩy giao thương, mở rộng hợp tác và tăng cường liên kết vùng.

Nâng cấp, cải tạo các tuyến giao thông trọng điểm để tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, kết nối vùng biên giới.

Đây cũng là nơi sinh sống của hơn 163.000 người dân thuộc 15 xã biên giới, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống vẫn còn nhiều khó khăn. Vì vậy, phát triển kinh tế khu vực này không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy tăng trưởng, mà còn gắn chặt với yêu cầu giảm nghèo, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện sống cho người dân và giữ vững thế trận biên phòng toàn dân.

Những năm gần đây, hạ tầng kinh tế - xã hội ở khu vực biên giới từng bước được quan tâm đầu tư. Các tuyến giao thông trọng điểm như Quốc lộ 9, Quốc lộ 12A, Quốc lộ 15D được cải tạo, nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đi lại, vận chuyển hàng hóa và kết nối giữa vùng biên với trung tâm tỉnh cũng như các khu vực lân cận. Từ nền tảng đó, hoạt động thương mại, dịch vụ tại các cửa khẩu như Lao Bảo, La Lay, Cha Lo tiếp tục được duy trì ổn định.

Giai đoạn 2021 - 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt khoảng 6,5 tỷ USD, tăng bình quân 19,2%/năm. Con số này cho thấy kinh tế biên giới đang từng bước khẳng định vai trò trong bức tranh phát triển chung của tỉnh, nhất là khi Quảng Trị có lợi thế nằm trên tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây.

Quảng Trị đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Song song với phát triển thương mại cửa khẩu, các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cũng được triển khai đồng bộ tại khu vực biên giới. Nhiều mô hình sinh kế như trồng rừng, chăn nuôi, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi đã góp phần giúp người dân cải thiện thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống.

Từ hạ tầng, thương mại đến sinh kế, vùng biên Quảng Trị đang cho thấy sự phát triển khá rõ. Khi giao thông được cải thiện, hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, đời sống người dân từng bước nâng lên, khu vực này không chỉ giữ vai trò bảo vệ chủ quyền mà còn có thể trở thành không gian tăng trưởng mới, góp phần kết nối Quảng Trị với các địa phương trong nước và nước bạn Lào.

Tuy vậy, để kinh tế biên giới phát triển tương xứng với tiềm năng, vẫn còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Hạ tầng giao thông, nhất là phía nước bạn Lào, còn hạn chế, một số tuyến đường kết nối xuống cấp, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và giao thương. Trong khi đó, hệ thống logistics, kho bãi và dịch vụ hậu cần thương mại tại khu vực cửa khẩu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

Cùng với đó, cơ chế, chính sách thu hút đầu tư vào khu vực biên giới chưa thực sự tạo được sức bật mạnh, một số thủ tục hành chính còn phức tạp, làm giảm sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp. Một số quy định liên quan đến quản lý khu vực biên giới cũng bộc lộ bất cập so với thực tiễn, ảnh hưởng phần nào đến hoạt động du lịch, thương mại và thu hút đầu tư.

Đáng chú ý, tình trạng người dân qua lại biên giới bằng đường mòn, lối mở vẫn còn diễn ra, gây khó khăn cho công tác quản lý, bảo đảm an ninh trật tự và kiểm soát hoạt động qua lại biên giới. Điều này cho thấy phát triển kinh tế vùng biên phải luôn đi cùng yêu cầu siết chặt quản lý Nhà nước, giữ vững quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội.

Muốn vùng biên thực sự trở thành động lực phát triển mới, Quảng Trị cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng cửa khẩu, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư, mở rộng hợp tác với các địa phương giáp biên. Quan trọng hơn, mọi chính sách phải hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống người dân, bởi chỉ khi dân yên tâm bám đất, bám bản, vùng biên mới có thể phát triển bền vững.