Luật Dầu khí (sửa đổi): “Mở khóa” hơn 25 tỷ USD vốn đầu tư, kích hoạt chu kỳ tăng trưởng mới của ngành dầu khí

Kích hoạt chu kỳ tăng trưởng mới từ dòng vốn hơn 25 tỷ USD

Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào 5 nhóm điều chỉnh lớn, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đẩy nhanh phát triển dự án, tạo hành lang pháp lý cho các mô hình hoạt động mới, từ đó mở rộng dư địa tăng trưởng cho ngành dầu khí.

Theo đánh giá của nhiều tổ chức, Luật Dầu khí (sửa đổi) có thể trở thành chất xúc tác “kích hoạt” một chu kỳ đầu tư mới sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Riêng việc tinh giản thủ tục, Chứng khoán Dầu khí (PSI), có thể rút ngắn thời gian triển khai dự án từ vài tháng đến khoảng một năm, mức cải thiện đáng kể khi một dự án dầu khí thường mất khoảng 3 năm để triển khai. Cùng với việc cải thiện tính kinh tế và tăng tính linh hoạt của dự án, những thay đổi này sẽ thúc đẩy dòng vốn vào thượng nguồn, từ đó tạo sức lan tỏa sang trung nguồn, hạ nguồn và toàn chuỗi giá trị dầu khí.

PSI ước tính tổng vốn đầu tư của các dự án dầu khí đã và đang được tái khởi động giai đoạn 2025 - 2030 đạt khoảng 25,7 tỷ USD. Riêng năm 2026, vốn đầu tư cho hoạt động thăm dò - khai thác được dự báo tăng khoảng 60% so với năm trước. Petrovietnam cũng dự kiến đầu tư khoảng 2 tỷ USD trong thời gian tới, trong đó 52% dành cho thượng nguồn.

Làn sóng triển khai dự án sẽ tập trung mạnh vào năm 2027, dẫn dắt bởi các dự án khí, trước khi hình thành một nhịp đầu tư mới vào khoảng năm 2030.

Đà tăng đầu tư đã thể hiện rõ trong thực tế. Năm 2025, Petrovietnam giải ngân hơn 51.000 tỷ đồng vốn đầu tư, tăng 45% so với năm 2024, hoàn thành 100% kế hoạch và đạt mức cao kỷ lục, cao hơn 80% so với đỉnh năm 2015.

Xu hướng này cũng được củng cố bởi các dự báo quốc tế. Rystad Energy ước tính tổng vốn đầu tư vào các dự án dầu khí ngoài khơi Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 có thể đạt khoảng 11,5 tỷ USD, gần gấp ba lần 5 năm trước.

Nền tảng tài nguyên cho chu kỳ đầu tư cũng đang được củng cố bởi các kết quả thăm dò tích cực. Tại bể Cửu Long, giếng thẩm lượng Hải Sư Vàng-2X nâng triển vọng tài nguyên của phát hiện Hải Sư Vàng, với mức ước tính cao vượt 430 triệu thùng dầu quy đổi. Tại bể Nam Côn Sơn, giếng Rồng Đôi Mới-1X ghi nhận khoảng 242,5 tỷ feet khối khí tại chỗ (~6,9 tỷ m³); trong khi giếng TU-14X tại Lô 04-3 có thể bổ sung thêm khoảng 500 triệu m³ tài nguyên khí.

Hàng loạt doanh nghiệp sẽ hưởng lợi

Chu kỳ đầu tư mới được kỳ vọng mở ra động lực tăng trưởng đáng kể cho các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị dầu khí. Làn sóng triển khai dự án sẽ tập trung mạnh vào năm 2027, dẫn dắt bởi các dự án khí, trước khi hình thành một nhịp đầu tư mới vào khoảng năm 2030. Nhờ đó, khối lượng công việc của ngành có thể duy trì ở mức cao trong nhiều năm, tạo nền tảng tăng trưởng cho nhiều doanh nghiệp niêm yết.

Theo Chứng khoán Dầu khí (PSI), Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét nhất. Khi các dự án chuyển sang giai đoạn phát triển mỏ, nhu cầu đối với các hợp đồng thiết kế, mua sắm, chế tạo, xây lắp và lắp đặt công trình biển cùng các dịch vụ kỹ thuật liên quan sẽ gia tăng. Đây là những lĩnh vực PVS có năng lực và vị thế lớn trong nước cũng như khu vực. Bên cạnh dầu khí truyền thống, điện gió ngoài khơi và CCS cũng mở thêm không gian tăng trưởng cho mảng cơ khí, xây lắp biển và dịch vụ kỹ thuật của doanh nghiệp.

Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD) cũng được đánh giá hưởng lợi tích cực khi hoạt động thăm dò, phát triển mỏ và khai thác tận thu được đẩy mạnh. Nhu cầu giàn khoan và các dịch vụ kỹ thuật giếng khoan, từ khoan bổ sung, sửa chữa giếng đến đóng/hủy giếng, hủy mỏ, theo đó có thể gia tăng, hỗ trợ khối lượng công việc và hiệu suất khai thác đội giàn.

Bên cạnh các mỏ mới, hoạt động nâng cao hệ số thu hồi, kéo dài vòng đời và xử lý các mỏ bước vào cuối chu kỳ khai thác cũng mở rộng dư địa cho hệ sinh thái dịch vụ của PVD trong những năm tới.

Ở khâu trung nguồn, Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) được kỳ vọng hưởng lợi trong trung và dài hạn khi các phát hiện khí mới được đẩy nhanh tiến độ thương mại hóa. Việc bổ sung nguồn khí mới sẽ gia tăng sản lượng qua hệ thống thu gom, vận chuyển và phân phối, qua đó nâng hiệu quả khai thác hạ tầng khí hiện hữu và mở rộng dư địa kinh doanh. Đặc biệt, trong bối cảnh các dự án khí được dự báo giữ vai trò dẫn dắt làn sóng đầu tư sắp tới, GAS có thể hưởng lợi rõ hơn khi các mỏ mới lần lượt đi vào khai thác và bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Nhóm doanh nghiệp sử dụng dầu khí làm nguyên liệu đầu vào cũng được hưởng lợi khi nguồn cung trong nước gia tăng. Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) có thể cải thiện tính chủ động về nguồn dầu thô, hỗ trợ duy trì công suất vận hành. Trong khi đó, Công ty Cổ phần - Tổng công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM) và Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) được hỗ trợ bởi nguồn khí đầu vào ổn định hơn, qua đó giảm áp lực về nguồn cung và chi phí nguyên liệu.

Tương tự, Tổng công ty Dầu Việt Nam (OIL) hưởng lợi gián tiếp từ nguồn cung trong nước ổn định hơn, giúp tăng tính chủ động về nguồn hàng, giảm chi phí logistics và rủi ro gián đoạn cung ứng.

Không chỉ tạo dư địa tăng trưởng cho các doanh nghiệp trực tiếp trong chuỗi dầu khí, chu kỳ đầu tư mới còn tạo hiệu ứng lan tỏa rộng hơn tới nền kinh tế. Quy mô các dự án lớn sẽ kéo theo nhu cầu đối với cơ khí chế tạo, xây lắp, thép, vận tải, logistics, cảng biển, tài chính và nhiều dịch vụ hỗ trợ khác; đồng thời thúc đẩy hình thành năng lực cung ứng trong nước, tạo việc làm và gia tăng giá trị nội địa. Về dài hạn, việc bổ sung nguồn dầu khí mới còn góp phần củng cố an ninh năng lượng, ổn định nguồn nguyên liệu cho điện, đạm và lọc hóa dầu, qua đó giảm áp lực nhập khẩu và tăng tính chủ động cho các ngành sản xuất.