Luật Đô thị đặc biệt: Đề xuất giao gần 300 thẩm quyền của Trung ương cho TP.HCM

Trình bày tại hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt sáng 22/5, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Luật Đô thị đặc biệt sẽ phân quyền tối đa, triệt để.

Theo nguyên tắc thẩm quyền mà Quốc hội đề xuất giao cho HĐND TP.HCM; thẩm quyền Chính phủ giao UBND TP.HCM và thẩm quyền Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.

Trong 9 chương, 45 điều của Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, ban soạn thảo đã đề xuất gần 300 thẩm quyền của Trung ương về cho TP.HCM.

Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh: Ban soạn thảo Dự thảo Luật đô thị đặc biệt đã đề xuất gần 300 thẩm quyền của Trung ương về cho TP.HCM.

Cụ thể, giao HĐND TP.HCM hơn 140 thẩm quyền, về quyết định chính sách đặc thù, ngân sách, quy hoạch, cơ chế bảo vệ cán bộ, tổ chức bộ máy...

Đề xuất UBND TP.HCM được chuyển giao hơn 130 thẩm quyền, tập trung vào tổ chức thực thi, phê duyệt các dự án chiến lược, cấp phép quy hoạch đặc biệt, quản trị đô thị thông minh...

Chủ tịch UBND TP.HCM được đề xuất nhận chuyển giao hơn 20 thẩm quyền, liên quan đến quyết định nhân sự, tổ chức bộ máy, tài chính, quyết định các vấn đề cấp bách...

Phát biểu góp ý dự thảo Luật, TS Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, cho biết khác với các nghị quyết đặc thù mang tính thí điểm, Luật mang tính ổn định, lâu dài, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Ông kiến nghị những vấn đề mang tính phân quyền nên được ưu tiên lựa chọn đưa vào Luật đô thị đặc biệt. Theo ông, Luật này cần có cơ chế phân quyền rõ ràng, để giải quyết cơ chế xin - cho.

"Cơ chế hành chính hiện nay còn họp hành liên miên, suốt ngày suốt đêm. Văn bản thì đẩy từ sở nọ sang sở kia. Luật đô thị đặc biệt phải xử lý được điều này", TS Trần Du Lịch nhấn mạnh.

Ông nói thêm quản lý Nhà nước trên địa bàn cần có cơ chế, để khi luật được ban hành, bộ máy có thể vận hành hiệu quả hơn, giảm bớt họp hành, giảm áp lực cho cán bộ.

TP.HCM khẩn trương hoàn tất các công việc để xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, đề xuất Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10).

Ngoài ra, ông cũng đề xuất phân quyền cho HĐND TP.HCM ban hành một số chính sách, phù hợp với vai trò, quy mô và tính chất của đô thị đặc biệt.

Trong đó có chính sách để thu hút và sử dụng đội ngũ cán bộ công chức ở cả 2 cấp chính quyền, hướng tới hình thành một đội ngũ "tinh hoa" quản lý nhà nước.

Cùng với đó, ông góp ý Luật Đô thị đặc biệt cho phép chính quyền TP.HCM tự chủ thu - chi ngân sách địa phương. Việc tự chủ này theo nguyên tắc đã là ngân sách của địa phương thì mức chi, hay quy mô dự án dù lớn đến đâu cũng do HĐND TP.HCM quyết định.

Các khoản chi do Trung ương hỗ trợ, như các chương trình quốc gia, hỗ trợ đầu tư hạ tầng, dù chỉ có một đồng cũng do Trung ương quyết định, và theo quy định của Bộ Tài chính.

"Việc Bộ Chính trị đồng ý chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là cơ hội lớn của TP.HCM trong quản trị và phát triển đô thị. Nếu bỏ qua cơ hội này, TP.HCM sẽ không còn cơ hội khác để xây dựng một thể chế phù hợp theo tinh thần của Trung ương", TS Trần Du Lịch nói thêm.

Theo chuyên gia quy hoạch, KTS Ngô Viết Nam Sơn, Luật Đô thị đặc biệt có vai trò rất quan trọng không chỉ với TP.HCM mà còn với cả nước. Do vậy, quá trình xây dựng luật cần xác định rõ luật này được xây dựng riêng cho TP.HCM, hay cả các đô thị đặc biệt trong tương lai.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cần làm rõ thêm các mô hình chưa có tiền lệ, trong đó có đô thị sân bay.

Bên cạnh mô hình TOD, khu thương mại tự do, chuyên gia đề xuất bổ sung đô thị sân bay, đô thị đại học vào Luật đô thị đặc biệt cho TP.HCM.

Ông dẫn chứng khu vực xung quanh sân bay Tân Sơn Nhất hiện còn nhiều bất cập, và đề xuất đưa mô hình đô thị sân bay vào Luật, để có thể áp dụng không chỉ với vùng ảnh hưởng của sân bay Tân Sơn Nhất mà cả sân bay Long Thành trong tương lai.

Bên cạnh đó, ông cũng đề xuất bổ sung mô hình khu đô thị đại học, để hình thành hệ sinh thái phát triển lấy trường đại học làm trung tâm, gắn với phát triển tri thức và tăng trưởng bền vững cho TP.HCM.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường thông tin, Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt được nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ. Đồng thời kế thừa quá trình tổng kết thực tiễn triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù của TP.HCM thời gian qua.

Với tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", dự thảo Luật hướng đến xây dựng một khung pháp lý vượt trội, tạo không gian phát triển mới và nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền đô thị Thành phố.

Dự thảo Luật gồm 9 chương, 45 điều tập trung vào nhiều nhóm chính sách lớn, có tính đột phá, định vị TP.HCM trong tổng thể phát triển.

Đô thị sân bay được kiến nghị đưa vào Luật đô thị đặc biệt áp dụng cho cả vùng ảnh hưởng của sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành trong tương lai.

Nhóm soạn thảo Dự thảo luật đã tập trung nghiên cứu gắn với việc xác định vai trò, vị trí của tổ chức bộ máy, chính sách, quy hoạch đầu tư phát triển đô thị, khai thác nguồn lực trong phân cấp, phân quyền quản trị đô thị và nhiều cơ chế mang tính đột phá khác, giúp Thành phố phát triển vượt trội.

Thành phố đã nhận được sự quan tâm, tâm huyết, chung tay và đồng lòng đóng góp của toàn thể Nhân dân, trong đó có trí tuệ, chuyên môn của chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu của Thành phố và cả nước, kể cả kiều bào ở nước ngoài.

Theo ông Cường, Luật Đô thị đặc biệt không đơn thuần là việc phân thêm cơ chế hay thẩm quyền cho địa phương, mà là việc xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.