Luật Nhà ở sửa đổi: Mở rộng thị trường lưu trú, thúc đẩy kinh tế chia sẻ
Việc Luật Nhà ở 2026 sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua cho phép sử dụng căn hộ chung cư để cho thuê lưu trú đang mở ra cơ hội phát triển mới cho thị trường bất động sản và dịch vụ lưu trú tại Việt Nam.

Mô hình cho thuê căn hộ trong cộng đồng Airbnb tại Thành phố Hồ Chí Minh là rất lớn. (Ảnh: SƠN NHUNG)
Thành phố Hồ Chí Minh với hàng nghìn căn hộ đang được các chủ đầu tư có kế hoạch cho thuê. Quy định mới không chỉ tháo gỡ vướng mắc cho các chủ sở hữu mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả nguồn lực nhà ở hiện hữu, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thúc đẩy kinh tế chia sẻ và chuyên nghiệp hóa hoạt động quản lý, vận hành chung cư.
Khơi thông nguồn lực căn hộ, mở rộng thị trường lưu trú
Ngày 21/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Nhà ở 2026 sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung ngoại lệ đối với hành vi bị nghiêm cấm tại chung cư, cụ thể là quy định không được sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở hoặc lưu trú.
Quy định mới được xem là bước điều chỉnh quan trọng đối với thị trường cho thuê căn hộ, nhất là loại hình lưu trú ngắn ngày thông qua các nền tảng trực tuyến như Airbnb. Trước đây, Luật Nhà ở 2023 nghiêm cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, khiến hoạt động cho thuê lưu trú ngắn hạn gặp nhiều vướng mắc.

Một chung cư thương mại tại phường Bình Trưng. (Ảnh: QUANG QUÝ)
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, điểm mới cốt lõi của Luật Nhà ở 2026 sửa đổi là quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở nhưng cho phép ngoại lệ đối với trường hợp cho thuê để ở hoặc lưu trú. Việc cơ quan quản lý bỏ cụm từ “ngắn hạn” trong dự thảo cuối cùng giúp thuật ngữ “cho thuê lưu trú” được hiểu linh hoạt hơn, bao quát từ lưu trú qua đêm, vài ngày, một tuần đến vài tháng.
Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới mục tiêu đạt 1,5 triệu phòng lưu trú vào năm 2030 theo Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 22/8/2026 về định hướng phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Việc khai thác nguồn căn hộ chung cư hiện có sẽ góp phần bổ sung nguồn cung lưu trú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.
Ở góc độ thị trường, đây là cơ hội để chuyển một số tài sản nhà ở đang chưa được khai thác hết công năng thành nguồn lực kinh tế. Chủ sở hữu có thêm lựa chọn khai thác tài sản, gia tăng nguồn thu; khách du lịch, người đi công tác có thêm sản phẩm lưu trú với mức giá, diện tích và tiện ích đa dạng. Tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hà Nội, nơi có nhu cầu lưu trú linh hoạt, việc bổ sung nguồn cung từ căn hộ hiện hữu có thể tạo thêm sức cạnh tranh cho thị trường dịch vụ.

Nhu cầu cho thuê căn hộ dịch vụ ở Thành phố Hồ Chí Minh là rất lớn. (Ảnh: QUANG QUÝ)
Bà Phạm Thị Anh, chủ sở hữu căn hộ cho thuê lưu trú tại Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, khi hành lang pháp lý rõ ràng và minh bạch, chủ căn hộ có động lực đầu tư nâng cấp tiện ích, chuẩn hóa dịch vụ để tham gia thị trường một cách bài bản.
“Việc đưa hoạt động lưu trú ngắn hạn vào khuôn khổ pháp luật sẽ giúp thị trường căn hộ cho thuê tại các đô thị lớn trở nên phong phú, đa dạng phân khúc hơn. Người dân trong nước đi công tác, du lịch cùng gia đình hay du khách quốc tế sẽ có thêm nhiều lựa chọn lưu trú tiện nghi thông qua nền tảng đặt phòng quốc tế”, bà Anh nhận định.
Tương tự, bà Nguyễn Thương Hoài, đại diện cộng đồng Airbnb (nền tảng trực tuyến kết nối người có nhu cầu thuê chỗ ở ngắn hoặc dài hạn với chủ nhà cho thuê phòng, căn hộ hoặc nhà riêng) Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá việc Luật Nhà ở chính thức sửa đổi, tiếp thu ý kiến từ thực tiễn của người dân là tín hiệu rất tích cực. Quy định mới không chỉ mở đường cho hoạt động kinh tế chia sẻ tiếp tục phát triển theo thông lệ thế giới mà còn giúp người dân yên tâm cho thuê căn hộ trên các nền tảng quốc tế trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam.
Theo bà Hoài, thời gian qua, nhiều chung cư treo biển thông báo cho thuê lưu trú ngắn hạn là trái luật, khiến hoạt động khai thác căn hộ của các chủ sở hữu gặp nhiều khó khăn. Việc luật mới tháo gỡ rào cản pháp lý sẽ tạo điều kiện để các chủ căn hộ mạnh dạn đầu tư, nâng cấp chất lượng dịch vụ và tham gia thị trường chính thức.
Để các chủ đầu tư thuận tiện trong hoạt động dịch vụ, bà Hoài kiến nghị sớm đưa các chính sách mới về kê khai, đóng thuế và hồ sơ an ninh trật tự… vào cuộc sống, giúp đơn vị quản lý, vận hành chung cư có cơ sở và giải pháp thực thi thống nhất.
Tạo môi trường kinh doanh minh bạch
Không chỉ mở rộng cơ hội kinh doanh cho chủ căn hộ, quy định mới còn tạo ra những thay đổi đáng kể đối với thị trường quản lý, vận hành chung cư. Khi hoạt động cho thuê lưu trú được công nhận về mặt pháp lý, nhu cầu kiểm soát khách ra vào, đăng ký lưu trú, bảo đảm an ninh, phòng cháy, chữa cháy và quản lý tiện ích chung sẽ ngày càng cao.
Ông Nguyễn Duy Thành, Phó Chủ tịch Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, tác động lớn nhất của luật không nằm ở nhà đầu tư mà ở cách thức vận hành các tòa nhà chung cư. Nếu một dự án có hàng trăm lượt khách lưu trú ra vào hằng tháng, đơn vị quản lý phải giải quyết hàng loạt vấn đề mới như kiểm soát người ra vào, đăng ký lưu trú, bảo đảm an ninh, xử lý phản ánh cư dân và quản lý việc sử dụng tiện ích chung. Điều này đòi hỏi ngành quản lý vận hành phải chuyên nghiệp hơn rất nhiều.

Nhiều dự án chung cư thương mại đang được triển khai để phục vụ nhu cầu người dân. (Ảnh: QUANG QUÝ)
Theo ông Thành, một trong những cải cách quan trọng khác của Luật Nhà ở 2026 sửa đổi là nâng cao hiệu quả quản trị chung cư. Thực tế, phần lớn tranh chấp chung cư hiện nay không bắt nguồn từ hoạt động cho thuê lưu trú mà liên quan quỹ bảo trì, tài chính, phần sở hữu chung và hoạt động của Ban Quản trị.
Việc luật bổ sung cơ chế giám sát Ban Quản trị, làm rõ vai trò hội nghị nhà chung cư và tăng sự tham gia của chính quyền địa phương là tín hiệu tích cực. Điều này góp phần khắc phục tình trạng thiếu minh bạch, xung đột kéo dài tại một số chung cư, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình trong hoạt động quản lý.
Ông Thành nhận định nhóm hưởng lợi trước hết là cư dân ở thực, bởi họ có cơ hội sống trong môi trường ổn định, an toàn và đúng công năng của nhà ở. Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp quản lý vận hành chuyên nghiệp, khi thị trường ngày càng đòi hỏi những đơn vị có đủ năng lực, công nghệ và kinh nghiệm thay vì cách quản lý tự phát. Về lâu dài, chính thị trường bất động sản cũng được hưởng lợi khi hoạt động khai thác tài sản được đặt trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng.

Thị trường Airbnb được tháo gỡ tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh dịch vụ tại các dự án chung cư. (Ảnh: QUANG QUÝ)
Ở góc độ kinh tế, ông Thành cho rằng, thị trường Airbnb Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn chuyển từ khai thác tự phát sang mô hình được cấp phép và kiểm soát chặt chẽ, nơi số lượng căn hộ vận hành tuy giảm nhưng tính chuyên nghiệp sẽ tăng lên rõ rệt.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định 19/2026/QĐ-UBND, ngày 11/4/2026 về “Ban hành quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” thay thế Quyết định 26/2025 theo hướng nới lỏng các quy định, tạo điều kiện cho người dân khai thác cho thuê căn hộ ngắn hạn. Tuy nhiên, để hoạt động này vận hành ổn định, ông Lê Hoàng Châu cho rằng, cần có những giải pháp quản lý đồng bộ, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa cư dân thường trú và chủ căn hộ kinh doanh.
Theo đó, chủ hộ cho thuê lưu trú cần đóng phí quản lý vận hành hằng tháng cao hơn, thực hiện nghiêm việc khai báo tạm trú, lưu trú và tuân thủ nội quy chung cư thống nhất. Đồng thời, cần bắt buộc mua bảo hiểm cháy nổ và trang bị bình chữa cháy bên trong căn hộ.
