'Sốt vó' lo giới hạn người mua nhà ở xã hội sau 5 năm

Quy định cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm nhưng giới hạn người mua trong nhóm đủ điều kiện hưởng chính sách đang đặt ra nhiều vấn đề về giá bán, tính thanh khoản và quyền định đoạt tài sản. Khi giá căn hộ có thể tăng gấp nhiều lần so với thời điểm mua ban đầu, liệu người thuộc diện được hưởng chính sách có đủ khả năng mua lại?

Mở quyền bán, hẹp đường chuyển nhượng

Sáng 21/11, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Nhà ở năm 2026, gồm 13 chương, 129 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định sau 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà nhưng chỉ được chuyển nhượng cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội.

Quy định này được kỳ vọng hạn chế tình trạng đầu cơ, trục lợi chính sách, bảo đảm nhà ở xã hội đến đúng người có nhu cầu. Tuy nhiên, từ thực tế thị trường, nhiều người dân cho rằng, việc giới hạn đối tượng mua lại có thể phát sinh những vướng mắc về giá bán, tính thanh khoản và quyền định đoạt tài sản.

Chị Minh Hằng - cư dân nhà ở xã hội Đại Kim, phường Đại Kim, Hà Nội - cho biết gia đình đã mua nhà và sinh sống tại đây được 8 năm. Thời điểm mua, giá căn hộ chỉ hơn 14 triệu đồng/m2, nhưng hiện nay giá giao dịch trên thị trường đã lên khoảng 55 triệu đồng/m2.

Theo chị Hằng, nếu quy định mới được áp dụng theo hướng sau 5 năm, người sở hữu nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho người thuộc đúng đối tượng được hưởng chính sách thì sẽ phát sinh vấn đề lớn về khả năng chi trả.

Từ 1/7/2027, người dân chỉ được bán nhà ở xã hội sau 5 năm đúng đối tượng. Ảnh: N.M.

Từ 1/7/2027, người dân chỉ được bán nhà ở xã hội sau 5 năm đúng đối tượng. Ảnh: N.M.

“Giá nhà đã tăng lên rất nhiều so với thời điểm chúng tôi mua. Tôi băn khoăn, nếu bán lại cho những người thuộc diện được mua nhà ở xã hội thì với mức 55 triệu đồng/m2, liệu họ có đủ khả năng mua hay không? Bản thân những người mua lại nhà ở xã hội đã qua sử dụng cũng phải làm hồ sơ, chứng minh đủ điều kiện như người mua lần đầu. Trong khi đó, họ có thể lựa chọn mua một dự án nhà ở xã hội mới với mức giá thấp hơn, thay vì mua lại căn hộ cũ với giá cao”, chị Hằng nói.

Theo chị Hằng, quy định này nếu không có cơ chế phù hợp về giá bán và thủ tục chuyển nhượng có thể khiến việc mua bán nhà ở xã hội sau 5 năm gặp khó khăn. Người bán bị giới hạn đối tượng chuyển nhượng, trong khi người mua lại phải cân nhắc giữa giá căn hộ đã qua sử dụng và cơ hội tiếp cận một căn hộ mới.

Anh Ngọc Đăng - cư dân một khu nhà ở xã hội Đặng Xá, xã Thuận An, Hà Nội - cho biết mua lại căn hộ nhà ở xã hội đã qua sử dụng sau khi người mua đầu tiên được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, tuy nhiên trước quy định mới về việc chuyển nhượng phải đúng đối tượng được hưởng chính sách.

"Tôi là người đã mua lại nhà ở xã hội sau 5 năm, nếu sau này tôi có nhu cầu bán lại căn hộ thì người mua tiếp theo có bắt buộc phải đáp ứng điều kiện và thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội hay không? Quy định này áp dụng như thế nào đối với những trường hợp đã mua lại nhà ở xã hội trên thị trường thứ cấp?”, anh Đăng nói và cho biết đây không chỉ là câu chuyện của riêng người mua nhà lần đầu mà còn liên quan đến quyền định đoạt tài sản của những người đã nhận chuyển nhượng hợp pháp.

Cần hài hòa mục tiêu an sinh và quyền lợi người sở hữu

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) - đánh giá cao việc Quốc hội tiếp thu kiến nghị, cho phép người mua nhà ở xã hội được bán lại nhà sau thời hạn 5 năm theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, ông vẫn băn khoăn khi quy định tiếp tục yêu cầu người bán phải chuyển nhượng cho người mua thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM. Ảnh: HoREA.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM. Ảnh: HoREA.

Theo ông Châu, nếu người mua lại phải trả giá theo cơ chế thị trường thì cần xem xét liệu họ có còn thực sự thuộc nhóm đối tượng cần được hỗ trợ hay không. Đáng chú ý, quy định hiện nay cũng cần làm rõ trường hợp người mua thứ 3 (F3) mua của người mua thứ 2 (F2) có bắt buộc phải thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội hay không.

Ông Nguyễn Quang Huy - Chuyên gia Kinh tế, Trường Đại học Nguyễn Trãi cũng cho rằng, quy định sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền, người mua, thuê mua nhà ở xã hội chỉ được chuyển nhượng cho người thuộc diện đủ điều kiện hưởng chính sách là bước điều chỉnh có ý nghĩa trong việc bảo đảm mục tiêu an sinh của Nhà nước. Quy định này góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi để đầu cơ, mua nhà giá thấp rồi chuyển nhượng kiếm lời, đồng thời duy trì cơ hội tiếp cận nhà ở cho những người thực sự có nhu cầu.

Tuy nhiên, theo ông Huy, nhà ở cũng là tài sản gắn với kế hoạch tài chính dài hạn của mỗi gia đình. Sau 5 năm sử dụng, người mua có thể thay đổi nơi làm việc, chuyển địa phương sinh sống hoặc phát sinh nhu cầu tài chính khác. Vì vậy, việc chuyển nhượng cần được thiết kế theo hướng vừa bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, vừa tạo điều kiện để người sở hữu thực hiện các quyền lợi chính đáng của mình.

Ngọc Mai

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/sot-vo-lo-gioi-han-nguoi-mua-nha-o-xa-hoi-sau-5-nam-post1896558.tpo