Luật Thủ đô 2026 mở không gian cho những sự kiện văn hóa quy mô lớn

Từ đêm hội nghệ thuật đến điểm hẹn văn hóa cộng đồng

Không chỉ là một chương trình nghệ thuật quy mô lớn, concert “Muôn sắc Việt Nam” dự kiến diễn ra tối 24-11 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình đang trở thành sự kiện được nhiều người mong đợi. Với quy mô khoảng 50.000 khán giả, chương trình hứa hẹn mang đến một không gian thưởng thức nghệ thuật đặc biệt, nơi những giá trị văn hóa truyền thống được tái hiện bằng âm nhạc, hình ảnh và công nghệ trình diễn hiện đại. Đáng chú ý, việc phát hành vé miễn phí cũng mở ra cơ hội để đông đảo người dân cùng tham gia ngày hội văn hóa.

Với chị Nguyễn Cẩm Anh (Thái Nguyên), sức hấp dẫn của chương trình không chỉ nằm ở quy mô sân khấu hay những tiết mục nghệ thuật được chuẩn bị công phu, mà còn ở cơ hội gặp gỡ, sum họp trong một dịp đặc biệt. Ngay khi biết thông tin về concert tại Mỹ Đình, chị và những người bạn thời đại học đã liên lạc, hẹn nhau cùng tham dự. Sau nhiều năm ra trường, mỗi người một công việc, một nơi sinh sống, những cuộc gặp đông đủ không còn dễ dàng như trước.

Chị Nguyễn Cẩm Anh chia sẻ: “Tôi rất háo hức khi biết Ngày Văn hóa Việt Nam năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động quy mô lớn, đặc biệt là chương trình nghệ thuật tại Mỹ Đình. Dịp này, cả gia đình được nghỉ một ngày nên có thêm thời gian dành cho nhau. Những người bạn thời đại học của tôi cũng đã hẹn gặp tại Hà Nội. Chúng tôi mong được cùng thưởng thức âm nhạc, ôn lại những kỷ niệm cũ và lưu giữ những hình ảnh đẹp. Tôi nghĩ đây cũng là cách để mỗi người thêm yêu, tự hào và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam”.

Câu chuyện của chị Cẩm Anh cho thấy sức hút của một sự kiện văn hóa không chỉ được đo bằng số lượng khán giả hay quy mô đầu tư. Đằng sau mỗi tấm vé là nhu cầu được trải nghiệm, kết nối và chia sẻ. Một chương trình nghệ thuật có thể trở thành dịp sum họp gia đình, cuộc hội ngộ bạn bè, đồng thời tạo nên những ký ức chung gắn với văn hóa dân tộc.

Theo Kế hoạch số 410/KH-UBND ngày 22-10-2026 của UBND thành phố Hà Nội, chương trình “Muôn sắc Việt Nam” dự kiến diễn ra lúc 20h ngày 24-11, với thời lượng tối đa 120 phút. Sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống, đương đại và công nghệ sân khấu hiện đại, cùng màn pháo hoa nghệ thuật, được kỳ vọng mang đến những trải nghiệm mới cho công chúng. Chương trình cũng dự kiến được truyền hình trực tiếp, giúp người dân không có điều kiện đến sân Mỹ Đình vẫn có thể hòa chung không khí ngày hội.

Giải mã 5 sắc màu văn hóa ở khu vực khán giả của Concert quốc gia "Muôn sắc Việt Nam". Ảnh: BTC

Sức lan tỏa ấy không dừng lại ở một đêm diễn. Cụ thể, từ 13 - 28-11, khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ Hà Nội, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam... sẽ trở thành không gian văn hóa mở, nơi các loại hình nghệ thuật truyền thống, di sản và sáng tạo đương đại cùng hiện diện giữa đời sống đô thị.

Thay vì chỉ thưởng thức nghệ thuật qua sân khấu, người dân và du khách có thể trực tiếp hòa mình vào không khí diễu hành di sản, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu nghề thủ công truyền thống hay trải nghiệm những hình thức giới thiệu văn hóa bằng công nghệ mới. Những giá trị từng được lưu giữ trong không gian làng nghề, nhà hát, bảo tàng có thêm cơ hội tiếp cận công chúng ngay tại những địa điểm sinh hoạt quen thuộc của Thủ đô.

Khu vực tổ chức sự kiện Chăm hoa đua nở nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026. Ảnh: Nguyễn Thắng

Đặc biệt, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ tập trung ở khu vực trung tâm. Theo kế hoạch của thành phố, các xã, phường đều tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao phù hợp với điều kiện và bản sắc địa phương. Từ những chương trình nghệ thuật cộng đồng, hoạt động giới thiệu di sản đến sinh hoạt tại nhà văn hóa, tổ dân phố, người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa trực tiếp tham gia sáng tạo và gìn giữ các giá trị văn hóa.

Nếu chương trình tại Mỹ Đình tạo điểm nhấn bằng quy mô và sức hút của một sự kiện nghệ thuật lớn, thì các hoạt động tại hồ Hoàn Kiếm và khu dân cư lại mở rộng chiều sâu tiếp cận, đưa văn hóa đến gần hơn với đời sống thường ngày.

Tuy nhiên, để những ngày hội văn hóa không chỉ tạo sức hút trong một thời điểm mà trở thành hoạt động thường xuyên, có sức sống lâu dài, Hà Nội cần những cơ chế đủ mạnh để huy động nguồn lực, phát triển không gian sáng tạo và mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa. Đây cũng là một trong những yêu cầu được đặt ra khi triển khai Luật Thủ đô năm 2026.

Từ cơ chế đặc thù đến động lực phát triển văn hóa

Luật Thủ đô năm 2026, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong xây dựng các chính sách phát triển văn hóa, thể thao, khuyến khích xã hội hóa và phát huy những giá trị đặc trưng của Thủ đô.

Đáng chú ý, điểm a và điểm c khoản 1 Điều 15 của Luật trao thẩm quyền cho HĐND thành phố quy định các chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao. Đây là cơ sở để thành phố Hà Nội xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Cụ thể hóa quy định này, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-HĐND về một số chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn.

Theo nội dung chính sách, các tổ chức ngoài công lập trực tiếp tổ chức biểu diễn một số loại hình nghệ thuật truyền thống được hỗ trợ kinh phí theo số buổi biểu diễn và mức hỗ trợ tương ứng. Trong đó, các loại hình múa rối nước, chèo, tuồng, cải lương có mức hỗ trợ 100 triệu đồng/buổi; ca trù, hát xẩm được hỗ trợ 50 triệu đồng/buổi, trong phạm vi và điều kiện quy định.

Một số thiết chế văn hóa ngoài công lập tại địa bàn thuộc diện chính sách cũng được hỗ trợ kinh phí để tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ phục vụ cộng đồng.

Điều đáng nói, ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở mức kinh phí hỗ trợ, mà còn ở việc tạo thêm điều kiện để các tổ chức, cá nhân ngoài khu vực công lập tham gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Thay vì chỉ trông chờ vào nguồn lực ngân sách, thành phố có thêm cơ sở để khuyến khích các đơn vị nghệ thuật, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng cùng tham gia phát triển đời sống văn hóa.

Thực tế tại phường Phú Lương cho thấy hướng tiếp cận này đang từng bước được triển khai. Nhà văn hóa Huyền Kỳ 1 được lựa chọn thí điểm mô hình hoạt động văn hóa cơ sở, với định hướng đổi mới phương thức quản lý, vận hành thiết chế văn hóa, phát triển các câu lạc bộ và tăng cường sự tham gia của người dân.

Đây là một ví dụ cho thấy yêu cầu đổi mới hoạt động văn hóa không chỉ hướng tới những chương trình lớn ở trung tâm, mà còn cần tạo chuyển biến trong hoạt động của các thiết chế văn hóa tại khu dân cư.

Các nghệ sĩ tích cực luyện tập cho sự kiện trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026. Ảnh: Tiến Lê

Cùng với các chính sách hỗ trợ, Luật Thủ đô năm 2026 còn tạo cơ sở cho việc phát triển những không gian văn hóa sáng tạo, hoạt động thương mại gắn với văn hóa và kinh tế ban đêm. Những cơ chế này mở thêm điều kiện để Hà Nội phát triển các sản phẩm biểu diễn, giải trí, du lịch, từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực đóng góp cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, từ cơ chế chính sách đến hiệu quả thực tế vẫn là một quá trình cần được kiểm chứng bằng những kết quả cụ thể.

Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, ông Nguyễn Ngọc Việt, đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cho rằng, việc tổ chức một sự kiện quy mô 50.000 người không chỉ đặt ra yêu cầu về chất lượng nghệ thuật mà còn là bài toán lớn đối với công tác quản lý đô thị.

Theo ông Nguyễn Ngọc Việt, các phương án bảo đảm giao thông, an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường và dịch vụ phục vụ khán giả cần được chuẩn bị đồng bộ.

“Phía sau một chương trình nghệ thuật thành công là khối lượng công việc rất lớn của các lực lượng tại cơ sở. Khán giả phải được đến xem thuận tiện, ra về an toàn, đồng thời sinh hoạt của người dân xung quanh cũng cần được bảo đảm”, ông Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh.

Ở góc độ phát triển lâu dài, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Việt cho rằng Hà Nội cần tính đến việc hình thành những chuỗi hoạt động nghệ thuật, giải trí, du lịch và dịch vụ có tính thường xuyên.

Một chương trình nghệ thuật có thể thu hút hàng chục nghìn khán giả, nhưng nếu được kết nối hiệu quả với hệ thống lưu trú, ẩm thực, mua sắm, giao thông và các điểm tham quan, lợi ích kinh tế - xã hội mang lại sẽ lớn hơn. Khi đó, văn hóa không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội kinh doanh cho người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, ông Nguyễn Ngọc Việt lưu ý, hiệu quả của Luật Thủ đô không nên chỉ được nhìn nhận qua số lượng hoặc quy mô những sự kiện được tổ chức. Điều quan trọng hơn là sau khi các cơ chế, chính sách được triển khai, Hà Nội có thêm bao nhiêu không gian văn hóa, bao nhiêu hoạt động được duy trì thường xuyên, huy động được những nguồn lực nào và người dân thực sự được hưởng lợi ra sao.

Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với chương trình nghệ thuật tại Mỹ Đình và chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam sắp tới.

Một đêm diễn có thể tạo dấu ấn bằng quy mô khán giả, nghệ sĩ và công nghệ trình diễn. Nhưng giá trị lâu dài của sự kiện còn nằm ở kinh nghiệm tổ chức, khả năng kết nối các nguồn lực và cơ hội hình thành những sản phẩm văn hóa có sức sống bền vững.

Thực tế cho thấy, Hà Nội đang có thêm điều kiện để mở rộng không gian sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Khi những cơ chế của Luật Thủ đô năm 2026 được cụ thể hóa bằng chính sách phù hợp, tổ chức thực hiện hiệu quả và có sự tham gia của cộng đồng, văn hóa sẽ không chỉ hiện diện trong những ngày hội lớn mà còn trở thành một phần sinh động, thường xuyên của đời sống người dân Thủ đô.