Lực lượng Houthi tấn công Saudi Arabia: Phép thử với Hiệp ước Mecca

Khói và lửa bốc lên từ sân bay King Khalid, sau khi lực lượng Houthi tuyên bố tấn công sân bay này, tại Riyadh, Saudi Arabia, ngày 8/10. (Nguồn: Ảnh chụp màn hình từ mạng xã hội)

Theo hãng thông tấn Anadolu, trong tuyên bố chung, bốn nước lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công mà họ mô tả là hành động thù địch của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia, gây thương vong cho dân thường và làm hư hại cơ sở hạ tầng dân sự.

Tuyên bố nhấn mạnh, những hành động này vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, đồng thời cảnh báo đây là sự leo thang nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến an ninh, ổn định của Saudi Arabia và sự an toàn của người dân.

Các nước khẳng định, không thể biện minh hoặc chấp nhận những cuộc tấn công trên không dưới bất kỳ lý do nào, đồng thời tái khẳng định tình đoàn kết với Saudi Arabia và ủng hộ các biện pháp hợp pháp mà Riyadh thực hiện để đối phó với các cuộc tấn công, ngăn chặn những mối đe dọa tiếp diễn.

Tuyên bố cũng quy trách nhiệm hoàn toàn cho lực lượng Houthi về hậu quả của các cuộc tấn công và những tác động đối với hòa bình, an ninh khu vực và quốc tế.

Động thái trên diễn ra sau khi giới chức Saudi Arabia thông báo, số người thiệt mạng trong vụ tấn công sân bay quốc tế King Khalid hôm 10/10 tăng lên 13 người và 309 người bị thương.

Ngày 11/10, một vụ tấn công khác nhằm vào sân bay này tiếp tục khiến 1 người thiệt mạng và 11 người bị thương. Nạn nhân thiệt mạng là một công dân Pakistan đang sinh sống tại Saudi Arabia.

Sức ép lên Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan

Tuyên bố chung được đưa ra trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan tăng cường hợp tác quốc phòng với Saudi Arabia. Ba nước đã ký một hiệp ước phòng thủ chung với Riyadh mang tên hiệp ước Mecca hồi tháng 8, theo đó cuộc tấn công nhằm vào một bên được coi là cuộc tấn công nhằm vào tất cả các bên.

Các cuộc tấn công mới của lực lượng Houthi vào Saudi Arabia đặt những đối tác khu vực trước sức ép phải tăng cường năng lực phòng thủ của Saudi Arabia, đồng thời tránh để tình hình leo thang trên diện rộng. Tuần trước, các nước cho biết đã nhất trí triển khai các cam kết phòng thủ tập thể, bảo đảm nhanh chóng điều động lực lượng và năng lực cần thiết tới Saudi Arabia.

Tuy nhiên, đối với Ankara và Islamabad, thách thức là chuyển các cam kết chính trị thành hỗ trợ thực tế mà không trực tiếp tham gia các chiến dịch tấn công nhằm vào lực lượng Houthi.

Hôm 8/10, Thổ Nhĩ Kỳ đã phát tín hiệu về những giới hạn trong mức độ can dự quân sự. Ngoại trưởng nước này Hakan Fidan cho biết, Ankara đang đánh giá các phương án hỗ trợ Saudi Arabia, nhưng loại trừ khả năng triển khai binh sĩ hoặc tham gia các chiến dịch tấn công. Trước đó, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Ankara chủ yếu cung cấp hỗ trợ phòng thủ và kỹ thuật cho Riyadh.

Cho đến nay, sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ phần lớn được thực hiện trên cơ sở song phương, trong khi quốc hội nước này chưa phê chuẩn hiệp ước phòng thủ chung. Thỏa thuận dự kiến được trình quốc hội trong những ngày tới.

Cách Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện các cam kết sẽ tác động đến mức độ tin cậy của những thỏa thuận quốc phòng mới hình thành, trong bối cảnh các mối đe dọa đối với Saudi Arabia và hoạt động vận tải biển qua Biển Đỏ tiếp tục làm gia tăng quan ngại về an ninh khu vực.