Luồng sinh khí mới cho giáo dục xứ Thanh

Cô và trò Trường Phổ thông Dân tộc nội trú -THCS Quan Sơn trong giờ học ở thư viện số.

Với sự vào cuộc quyết liệt của nhà trường, giáo viên, học sinh và hệ thống chính trị… việc triển khai đang hướng tới một nền giáo dục hiện đại, toàn diện, phát triển kiến thức, kỹ năng mềm, tư duy sáng tạo và năng lực thực tiễn, phù hợp thị trường lao động.

Linh hoạt, sáng tạo trong dạy học

Ngay sau khi Nghị quyết 71 được ban hành, UBND tỉnh Thanh Hóa đã xây dựng kế hoạch hành động chi tiết, hướng tới đồng bộ và hiệu quả. Ngành Giáo dục giữ vai trò đầu tàu, sở GD&ĐT làm cơ quan thường trực, quán triệt Nghị quyết đến toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh. Mỗi nhà trường được yêu cầu xây dựng chương trình hành động phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, trong khi các sở, ngành hỗ trợ về kỹ thuật, truyền thông và nền tảng số phục vụ dạy học.

Trường THCS Đông Thọ (phường Hàm Rồng) là một trong những điển hình. Ông Lê Thanh Hải - Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ: “Điểm mới của Nghị quyết 71 là trao quyền tự chủ cho nhà trường trong phương pháp dạy học. Chúng tôi kết hợp dạy truyền thống với dự án thực tế và hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh phát huy năng lực tự học và sáng tạo”.

Nhà trường đã triển khai mô hình “lớp học mở” với các hoạt động nhóm, thảo luận và phản biện. Thầy Nguyễn Hùng Tráng - giáo viên Toán, cho biết: “Mô hình ‘lớp học mở’ giúp học sinh chủ động hơn khi thuyết trình, làm dự án liên môn và phản biện nhóm. Các em tự tin và biết cách trình bày quan điểm của mình”.

Ở xã vùng cao Trung Sơn, Trường THCS Trung Sơn được đầu tư phòng học, khu nội trú và thiết bị hiện đại. Ông Trương Đức Văn - Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Chúng tôi tổ chức nhiều hoạt động ngoài giờ, như: Kỹ năng sống, hướng nghiệp, thảo luận nhóm. Nhờ đó, tỷ lệ chuyên cần và điểm trung bình của học sinh tăng so với năm học trước”.

Nâng cao chất lượng đội ngũ và chuyển đổi số

Thanh Hóa đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Các đợt bồi dưỡng tập trung vào đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng bài giảng điện tử và phần mềm quản lý lớp học.

Hầu hết giáo viên THPT và THCS được tập huấn về STEM, học trực tuyến và dạy học theo dự án. Tỉnh cũng phối hợp với doanh nghiệp công nghệ giáo dục triển khai sổ điểm điện tử và học bạ số tại các trường, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian quản lý và phụ huynh theo dõi sát quá trình học tập của con em.

Công tác truyền thông được xác định là trọng tâm. Báo chí, hệ thống phát thanh cơ sở, cổng thông tin tỉnh... huy động để phổ biến Nghị quyết, giới thiệu mô hình hay, tấm gương điển hình. Đây là nỗ lực tạo môi trường giáo dục toàn diện, nơi học sinh phát triển năng lực thực tiễn, tư duy phản biện, kỹ năng mềm và các phẩm chất cần thiết.

Chuyển đổi số cũng thúc đẩy mạnh mẽ, với lớp học trực tuyến, nền tảng học tập thông minh, thư viện số và mô hình dự án liên môn. Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú - THCS Quan Sơn, ông Lê Duy Dũng - Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Công nghệ hiện đại giúp giáo viên theo dõi tiến độ học tập, đưa ra phương án hỗ trợ kịp thời. Học sinh truy cập tài liệu, bài giảng, bài tập và nguồn học liệu từ thư viện số mọi lúc, mọi nơi. Nhà trường cũng thử nghiệm mô hình lớp học gộp môn và dự án liên môn, khuyến khích sáng tạo và hợp tác, mang lại nhiều hứng thú cho học sinh”.

Ngoài kiến thức học thuật, các hoạt động phát triển phẩm chất và kỹ năng mềm được đẩy mạnh. Học sinh tham gia câu lạc bộ thuyết trình tiếng Anh, kỹ năng lãnh đạo, tư duy sáng tạo, vệ sinh môi trường, dự án tình nguyện xã hội và các dự án STEM. Đây là nền tảng quan trọng để Thanh Hóa hình thành thế hệ học sinh năng động, sáng tạo, có kỹ năng làm việc thực tế và tư duy phản biện.

Trường Tiểu học Trung Thượng (xã Quan Sơn, Thanh Hóa) được đầu tư phòng máy tính, phục vụ công tác dạy và học.

Giải pháp vùng khó và mục tiêu dài hạn

Một số địa bàn vùng sâu, xa, biên giới như: Mường Lát, Quan Sơn, Lang Chánh... còn nhiều khó khăn. Cơ sở vật chất chưa đồng bộ, phòng học hạn chế, thiết bị công nghệ thiếu, hạ tầng Internet yếu. Nhiều trường thiếu giáo viên cho các môn Tin học, Ngoại ngữ, đặc biệt là các trường dân tộc nội trú và bán trú.

Để khắc phục, Thanh Hóa triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, bồi dưỡng và luân chuyển giáo viên giỏi đến các vùng khó để hỗ trợ các môn Tin học, Ngoại ngữ và STEM. Đồng thời, trang bị phòng máy tính, máy chiếu, thiết bị mạng và khu nội trú cho học sinh vùng cao, đưa ứng dụng công nghệ vào lớp học trực tuyến kết nối giáo viên trung tâm, sổ điểm điện tử và học bạ số giúp quản lý học tập, đánh giá kịp thời, tăng cường hoạt động trải nghiệm ngoài lớp với trại kỹ năng, dự án xã hội, câu lạc bộ STEM và ngoại ngữ do trung tâm giáo dục tổ chức.

Bà Ngô Thị Lan - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Lý I, nhận định: “Chuyển đổi số không chỉ áp dụng công nghệ vào giảng dạy, mà còn đổi mới toàn diện từ quản lý, phương pháp đến cách tiếp thu, sáng tạo của học sinh. Sự chuyển đổi trong tư duy mở ra cơ hội mới để giáo viên và học sinh phát huy năng lực”.

Ông Nguyễn Văn Giang - Hiệu trưởng Trường Tiểu học & THCS Mường Lát, nhấn mạnh: “Tinh thần Nghị quyết 71 là chủ động, sáng tạo, lấy kết quả thực chất làm thước đo. Nhà trường ưu tiên chất lượng, tạo môi trường thuận lợi cho giáo viên và học sinh phát triển”.

Thanh Hóa đang đặt ra các mục tiêu dài hạn đến năm 2030, sẽ phổ cập giáo dục mầm non, THCS; 85% người trong độ tuổi hoàn thành THPT; nâng cao năng lực công nghệ, trí tuệ nhân tạo và tiếng Anh. Đến năm 2035, hệ thống GD-ĐT hiện đại, phổ cập THPT, 89,5% trường đạt chuẩn quốc gia. Tầm nhìn 2045 là giáo dục hiện đại, công bằng, chất lượng; mọi người học tập suốt đời; nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành động lực phát triển tỉnh.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, các sở, ngành, địa phương triển khai hoặc lồng ghép truyền thông về Nghị quyết 71, duy trì chuyên trang, chuyên mục trên cổng thông tin điện tử, báo chí và nền tảng số.

Mục tiêu cụ thể là 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được phổ biến nội dung Nghị quyết; 100% cơ quan báo chí chủ lực xây dựng sản phẩm truyền thông đa nền tảng; tối thiểu 70% cán bộ truyền thông ngành Giáo dục được đào tạo kỹ năng chuyên nghiệp.

Giai đoạn 2030 - 2035, Thanh Hóa phấn đấu 100% cán bộ làm công tác truyền thông tại các cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, có năng lực truyền thông chuyên nghiệp.

Với mục tiêu và giải pháp toàn diện, Thanh Hóa khẳng định quyết tâm, chủ động, sáng tạo trong triển khai Nghị quyết 71, tạo nền tảng vững chắc cho bước đột phá về chất lượng giáo dục và đào tạo, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển bền vững, đồng thời thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn, hướng tới một nền giáo dục toàn diện, hiện đại và công bằng.