Lưu ý quan trọng khi vi khuẩn đa kháng ngày càng gia tăng

Thông tin trên được ThS Võ Thị Hồng Thoa, Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn-Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), báo cáo tại hội nghị khoa học thường niên năm 2026, ngày 16-4.

Phát biểu tại hội nghị, BSCKII Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc phụ trách Quản lý, điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết trong bối cảnh y học thế giới phát triển nhanh với sự bùng nổ của sinh học phân tử, công nghệ hình ảnh, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, việc tổ chức hội nghị khoa học có ý nghĩa quan trọng trong cập nhật kiến thức mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thúc đẩy hợp tác chuyên môn giữa các đơn vị.

BSCKII Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc phụ trách Quản lý, điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, phát biểu tại hội nghị

Theo BS Việt, hội nghị năm nay có sự tham dự của nhiều chuyên gia quốc tế đến từ Campuchia, Trung Quốc, Pháp, Mỹ cùng đông đảo giáo sư, nhà khoa học đầu ngành trong nước. Đáng chú ý, các báo cáo khoa học được trình bày hoàn toàn bằng tiếng Anh, qua đó góp phần tăng cường giao lưu học thuật và thúc đẩy hội nhập quốc tế trong lĩnh vực y khoa.

Báo cáo tại hội nghị, ThS Thoa cho biết nhiều nghiên cứu trên thế giới đã khẳng định vệ sinh tay là biện pháp hiệu quả hàng đầu trong giảm tỉ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện, đặc biệt tại các khu vực có nhiều thủ thuật xâm lấn như cấp cứu, hồi sức tích cực và ngoại khoa.

Vệ sinh tay là biện pháp hiệu quả hàng đầu trong giảm tỉ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện

Trong bối cảnh gia tăng vi khuẩn đa kháng (MDROs) và vi khuẩn kháng carbapenem (CRE), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đều nhấn mạnh vệ sinh tay không chỉ áp dụng cho nhân viên y tế mà còn cho học viên thực hành. Đây là biện pháp nền tảng nhằm ngăn ngừa lây truyền qua tiếp xúc, con đường chủ yếu của các vi khuẩn đa kháng, trong đó bàn tay đóng vai trò trung tâm. Các "cơ hội vệ sinh tay bị bỏ sót" được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng lây nhiễm trong bệnh viện.

Quy trình rửa tay thường quy

Nghiên cứu được thực hiện tại bệnh viện từ tháng 11-2024 đến tháng 4-2025, với 911 cơ hội vệ sinh tay được quan sát tại các khoa lâm sàng. Kết quả cho thấy tỉ lệ tuân thủ chung đạt 63,9%. Trong số các lần đã thực hiện vệ sinh tay, tỉ lệ đúng quy trình 6 bước đạt 81,8%. Tuy nhiên, vẫn còn 36,1% cơ hội vệ sinh tay bị bỏ sót, làm gia tăng nguy cơ lây truyền vi khuẩn qua tiếp xúc trực tiếp, con đường lây nhiễm chính của các chủng vi khuẩn đa kháng.

Phân tích theo nhóm đối tượng cho thấy sự khác biệt rõ rệt: Sinh viên điều dưỡng đạt 74,7%, điều dưỡng thực hành 72,4%, trong khi bác sĩ đi học chỉ đạt 47,8%. Theo khối lâm sàng, khối ngoại có tỉ lệ tuân thủ cao hơn khối nội (67,2% so với 62,5%).

Xét theo 5 thời điểm vệ sinh tay của WHO, tỉ lệ tuân thủ cao nhất ghi nhận ở "sau tiếp xúc dịch cơ thể" (89,2%) và "sau tiếp xúc người bệnh" (76,6%). Ngược lại, thấp nhất là "sau chạm vào môi trường xung quanh người bệnh" (45,6%) và "trước thủ thuật vô khuẩn" (51%).

Theo ThS Thoa, nghiên cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy cho thấy tỉ lệ tuân thủ vệ sinh tay của học viên thực hành đạt mức trung bìn, khá, song vẫn tồn tại những "khoảng trống" đáng lưu ý trong kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt liên quan đến MDROs và CRE.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.