'Lũy đá' trong lòng Dân - Bài 2: Lời thề nơi biên cương

Bài 1: Gian truân xóa “vùng trắng” đảng viên

Những bí thư “cắm bản”

Ở địa bàn vùng cao, biên giới để củng cố niềm tin của Nhân dân, vai trò của người đứng đầu cấp ủy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là địa phương địa đầu cực Bắc Tổ quốc, xã Lũng Cú có 37 thôn, với 12 dân tộc, chủ yếu là đồng bào Mông. Trong điều kiện địa hình chia cắt, đời sống người dân còn nhiều hạn chế, công tác xây dựng Đảng và phát triển kinh tế - xã hội đặt ra không ít thách thức.

Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức (ở giữa) nắm hoạt động của Chi bộ thôn Lô Lô Chải.

Dấu ấn trong quá trình tạo chuyển biến đời sống Nhân dân xã Lũng Cú có sự kiên trì, sâu sát cơ sở của Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức. Đồng chí chia sẻ: “Hơn 30 năm công tác tại địa bàn vùng cao, điều khiến tôi trăn trở nhất không phải là khó khăn về điều kiện tự nhiên, mà chính là việc xóa bỏ hủ tục đã ăn sâu trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Những hủ tục như tổ chức tang lễ kéo dài nhiều ngày, không đưa người mất vào áo quan, dắt bò, thách cưới… đã và đang tác động tiêu cực đến đời sống”.

Trước thực tế đó, Đảng ủy xã Lũng Cú đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh, đây cũng là địa phương đầu tiên trong tỉnh sau sáp nhập đơn vị hành chính ban hành một nghị quyết chuyên đề về nội dung này. Để nghị quyết không chỉ dừng ở định hướng, Bí thư Đảng ủy xã Dương Ngọc Đức đã chỉ đạo cụ thể hóa thành “nghị quyết một trang”, “luật một tờ”, để người dân dễ nhớ, dễ thực hiện.

Xóa bỏ hủ tục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa bao giờ dễ dàng bởi những tập quán tồn tại qua nhiều thế hệ, gắn với đời sống tâm linh nên việc thay đổi không thể bằng tuyên truyền đơn thuần. Không dừng lại ở chỉ đạo, Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức trực tiếp “cắm bản”, tham gia cùng các tổ công tác xuống từng thôn, từng hộ để vận động tháo gỡ nút thắt trong xóa bỏ hủ tục. Có những đêm, đồng chí cùng cán bộ xã đến tận nhà có đám tang, kiên trì thuyết phục người dân rút ngắn thời gian tổ chức. Có trường hợp phải vận động nhiều lần, kết hợp với người có uy tín, thầy mo, thầy cúng để tạo sự đồng thuận.

Từ sự kiên trì của đồng chí Bí thư Đảng ủy và chính quyền, đoàn thể xã, đến nay 8/12 dòng họ, nhánh dòng họ người Mông trên địa bàn xã thực hiện đưa người mất vào áo quan; tổ chức tang lễ rút ngắn dưới 48 tiếng, việc dắt bò giết mổ trong đám tang được xóa bỏ. Trong việc cưới, tục thách cưới không còn, tình trạng tảo hôn giảm rõ rệt.

Tinh thần “bốn cùng” cũng thể hiện rõ tại xã Bạch Đích: qua Bí thư Chi bộ thôn Na Ca Cháng Thìn Xín. Trên vùng đá khan hiếm đất sản xuất, vận động hiến đất xây trường là việc không dễ. Nhưng bằng cách gần dân, cùng ăn, cùng ở, cùng làm, Bí thư chi bộ đã tạo được sự đồng thuận.

Khi triển khai dự án trường nội trú liên cấp, xác định giải phóng mặt bằng là khâu khó, đồng chí cùng các đoàn thể kiên trì vận động, không áp đặt hành chính. Nhờ đó, nhiều hộ dân tự nguyện hiến đất, tiêu biểu như gia đình ông Mùng Sáng Dâu hiến 3.600 m2 đất sản xuất với suy nghĩ giản dị: “Hiến đất hôm nay để gieo chữ cho mai sau”.

Không chỉ có hiến đất xây trường, việc vận động di dời mồ mả là vấn đề nhạy cảm gắn với yếu tố tâm linh cũng được Bí thư Xín triển khai thành công. Với đồng bào dân tộc thiểu số, nơi an nghỉ của tổ tiên gắn với yếu tố tâm linh nên việc di dời là điều rất khó chấp nhận. Nắm bắt được tâm lý này, Bí thư Chi bộ thôn Na Ca đã gặp gỡ từng hộ, dòng họ để giải thích, từng bước tháo gỡ băn khoăn trong lòng người dân. Từ chỗ còn e dè, lo lắng, trong tháng 3/2026, 10 hộ trong thôn đã tự nguyện di dời 18 ngôi mộ, nhường chỗ cho công trình trường nội trú liên cấp triển khai đúng kế hoạch.

Vào Đảng ở tuổi xế chiều

Trong công tác xây dựng Đảng, những đảng viên mới ở tuổi xế chiều lại trở thành những câu chuyện đặc biệt, giàu ý nghĩa, thể hiện niềm tin vào Đảng trong lòng Nhân dân. Ở tuổi 63, khi nhiều người chọn nghỉ ngơi bên con cháu, ông Vũ Quốc Bảo, thôn Soi Hà, xã Xuân Vân lại trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam khi tóc đã bạc. Ông là minh chứng cho ý chí cống hiến không ngơi nghỉ của một cựu chiến binh.

Ông Bảo tích cực tham gia các hoạt động đoàn thể ở địa phương. Ở cương vị nào, ông cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, dấu ấn ông “ghi điểm” với bà con chính là khả năng hòa giải thành công nhiều vụ tranh chấp đất đai, mâu thuẫn gia đình. Ông cũng là đầu tàu trong phát triển kinh tế với vườn bưởi hơn 300 gốc và chăn nuôi khép kín được nhiều hộ noi theo học tập.

Với sự năng nổ đó, ông được giới thiệu đi học lớp cảm tình Đảng, năm 2025 được kết nạp chính thức.

Không ít người có uy tín trong cộng đồng, cả đời ngại học chữ đã quyết tâm thay đổi, phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng, chỉ với mong muốn “nói cho dân bản nghe, làm cho dân bản tin”. Ông Ly Lìa Chá sinh năm 1964, thôn Sảng Lủng, xã Đường Thượng là một trong những trường hợp như vậy. Tuy ngoài 50 tuổi mới vào Đảng nhưng ông đã thể hiện trách nhiệm của người đảng viên, đồng hành cùng chi bộ góp phần thay đổi đời sống ở địa phương.

Hai năm trước, thôn từng là điểm nóng của tà đạo “San sư khẻ tọ”, có 28 hộ, 193 khẩu tin theo. Các hộ đều bỏ hoang ruộng nương, trẻ em nghỉ học, thậm chí có gia đình bán hết gia sản nghe theo lời dụ dỗ rời bỏ cái cũ để đón nhận cứu rỗi. Trăn trở trước thực trạng đó, ông Chá đã cùng đảng viên trong chi bộ, cấp ủy, chính quyền xã kiên trì tuyên truyền, vận động.

Ông Chá cho biết: “Thuyết phục người dân không tin theo tà đạo phải mềm dẻo, nếu quá cứng rắn thì bà con sẽ trốn tránh. Do vậy, trong quá trình tham gia các tổ vận động, tôi nắm chắc từng hộ, tìm hiểu hoàn cảnh để có cách tiếp cận phù hợp”.

Nhờ sự bền bỉ, trách nhiệm của những đảng viên như ông Chá, đến cuối năm 2024, thôn Sảng Lủng xóa bỏ hoàn toàn tà đạo “San sư khẻ tọ”, 100% các hộ dân ký cam kết trở lại với phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương, góp phần giữ vững ổn định đời sống người dân.

Từ những cách làm cụ thể, sát thực tiễn, mỗi đảng viên thực sự trở thành điểm tựa, mỗi chi bộ là một hạt nhân đoàn kết, thì sức mạnh của Đảng không chỉ thể hiện trong nghị quyết, mà đang hiện hữu trong đời sống hằng ngày. Chính nền tảng ấy là cơ sở để xây dựng những “pháo đài” chính trị vững chắc nơi biên cương, góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh Tổ quốc trong tình hình mới.