Trưởng thành từ mô hình học theo dự án

Học tập theo mô hình dự án đa quốc gia giúp sinh viên rèn được nhiều kỹ năng hữu ích. Ảnh: THU HÀ

Thay đổi tư duy

Theo đánh giá, giá trị lớn nhất mà mô hình học tập theo dự án đa quốc gia mang lại cho sinh viên không chỉ là sản phẩm kỹ thuật, mà chính là sự thay đổi về tư duy.

Nguyễn Quỳnh Châu (sinh viên năm 3, Khoa Quản lý dự án) và Lê Anh Khoa (sinh viên năm 3, Khoa Điện) Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng đã có sự thay đổi rõ rệt về tư duy, kỹ năng sau các khóa học. Năm 2025, Anh Khoa và Quỳnh Châu là học viên khóa học Dự án Learning Express. Đến năm 2026, hai bạn tham gia dự án với vai trò điều phối viên, hỗ trợ nhóm sinh viên tiếp cận phương pháp “Tư duy thiết kế” (Design Thinking) do Trường Đại học Bách khoa phối hợp với Trường Singapore Polytechnic tổ chức.

Trong 12 ngày làm việc tại Đà Nẵng và Hội An, sinh viên của 2 trường chia làm 3 nhóm, trực tiếp khảo sát tại làng gốm Thanh Hà và làng rau Trà Quế, áp dụng phương pháp Design Thinking để đề xuất các giải pháp hỗ trợ làng nghề phát triển bền vững.

Learning Express bắt đầu với các buổi đào tạo, sinh viên được tiếp cận phương pháp “Tư duy thiết kế”, rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và làm quen với môi trường đa văn hóa. Sau đó, các nhóm đi thực địa, đến các làng nghề để quan sát, phỏng vấn tìm hiểu nhu cầu của người dân địa phương.

Sau quá trình tìm hiểu và làm việc cùng cộng đồng, các nhóm phát triển ý tưởng và hiện thực hóa thành những mô hình thử nghiệm sáng tạo, mang tính ứng dụng cao. Từ đó, các nhóm đề xuất nhiều giải pháp thiết thực để hỗ trợ phát triển du lịch tại làng gốm Thanh Hà; nâng cao năng suất và phương án phát triển bền vững tại làng rau Trà Quế. Điểm chung của các giải pháp là sự kết hợp giữa góc nhìn mới từ sinh viên quốc tế và hiểu biết địa phương của sinh viên Việt Nam.

Sinh viên tự tin trình bày các ý tưởng của mình. Ảnh: THU HÀ

Từ người học đến dẫn dắt

Từ vai trò người học chuyển sang vai trò người hỗ trợ, Lê Anh Khoa cho biết, bản thân thay đổi rõ nhất ở tư duy giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc nhóm.

Trước đây, Khoa thường quen với việc học lý thuyết và làm bài tập theo hướng có sẵn, nhưng khi tham gia Learning Express, phải học cách tư duy từ người dùng và áp dụng tư duy thiết kế để tìm ra giải pháp thực tế. Trải nghiệm khiến Khoa thay đổi nhiều nhất là quá trình đi thực địa và phỏng vấn người dùng. “Ban đầu mình nghĩ rằng đã hiểu vấn đề nhưng khi trực tiếp nói chuyện với người dân mới nhận ra nhu cầu thực tế một cách cụ thể hơn. Điều này giúp mình thay đổi từ học để làm bài sang học để giải quyết vấn đề thật. Đây cũng là lần đầu tiên mình hiểu rõ giá trị của việc đặt câu hỏi đúng để giải quyết vấn đề chính xác hơn. Ngoài ra mình cũng cải thiện nhiều về kỹ năng giao tiếp, lắng nghe và phản biện”, Khoa bày tỏ.

Đồng quan điểm, Quỳnh Châu nhận thấy khi tham gia mô hình học tập theo dự án đa quốc gia, sinh viên có sự thay đổi rất rõ rệt. Không chỉ dừng lại ở việc cải thiện tiếng Anh, cái được lớn nhất chính là sự thay đổi trong phương pháp tư duy. Chương trình đã tạo ra môi trường liên ngành thực thụ, nơi sinh viên phải bước ra khỏi vùng an toàn của ngành học để phối hợp với các lĩnh vực khác. Nhờ đó, Châu và các bạn dần hình thành cách nhìn khách quan, toàn diện hơn khi giải quyết vấn đề.

Lê Anh Khoa (thứ 2, phải sang) và Nguyễn Quỳnh Châu (thứ 2, trái sang) trong vai trò là điều phối viên, hỗ trợ sinh viên của dự án. Ảnh: THU HÀ

Từ đang là sinh viên chuyển sang vai trò điều phối viên của mô hình học theo mô hình dự án đa quốc gia, cả Lê Anh Khoa và Nguyễn Quỳnh Châu đều nhận thấy rằng điều cốt lõi để mô hình học theo dự án hiệu quả là sự chủ động của người học và việc gắn liền với vấn đề thực tế.

Ngoài ra, môi trường học cần khuyến khích thử - sai - học lại, phương pháp học Design Thinking là một vòng tuần hoàn, mô hình này hỗ trợ cho sinh viên rất nhiều cho công việc tương lai. Đơn cử như có tư duy giải quyết vấn đề thực tế, không bị “học chay”; rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp đa văn hóa; nâng cao khả năng thích nghi và học nhanh trong môi trường mới; quan trọng nhất là giúp sinh viên tự tin hơn khi đối mặt với những thử thách chưa có lời giải sẵn.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, các mô hình học tập trải nghiệm như Learning Express đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thế hệ kỹ sư, nhà khoa học có khả năng thích ứng, sáng tạo và đóng góp thiết thực cho cộng đồng. Các dự án học tập mang tính quốc tế cũng là cơ hội để đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng, sáng tạo và sẵn sàng hội nhập trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng.