Lý do thực sự của việc Hà Lan đưa 86 tấn vàng khỏi Mỹ và Canada

Ngân hàng Trung ương Hà Lan (DNB) ngày 2/9 thông báo đã thực hiện một đợt điều chỉnh lớn đối với vị trí lưu trữ vàng dự trữ. Trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8, Hà Lan đã chuyển tổng cộng 86 tấn vàng khỏi các kho tại Mỹ và Canada sang Anh.

Cụ thể, DNB bán 59 tấn vàng đang được lưu giữ tại New York, sau đó mua lượng vàng tương đương tại London.

Ngân hàng này đồng thời vận chuyển trực tiếp 27 tấn vàng từ New York và Ottawa, Canada về cơ sở lưu trữ tại thành phố Zeist của Hà Lan. Một lượng vàng tương đương sau đó được chuyển từ Zeist sang London.

Sau các giao dịch, 86 trong tổng số 313 tấn vàng dự trữ của Hà Lan từng được lưu giữ tại Mỹ và Canada đã được chuyển sang London. DNB giải thích việc tăng lượng vàng tại Anh giúp nước này có thể "nhanh chóng sử dụng số vàng để ứng phó với những rủi ro mang tính hệ thống ở mức nghiêm trọng" hơn so với việc tiếp tục lưu giữ tại Mỹ và Canada.

DNB không nêu cụ thể những rủi ro được đề cập. Tuy nhiên, ngân hàng này cho biết vàng được lưu giữ tại Ngân hàng Trung ương Anh phải đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế và được xem là "những thỏi vàng dễ giao dịch nhất thế giới". Trong khi đó, vàng tại New York và Ottawa khó bán hoặc chuyển đổi hơn trong trường hợp khủng hoảng.

Kho vàng của Ngân hàng Trung ương Anh cũng là nơi diễn ra hoạt động vay vàng. Các ngân hàng trung ương có thể cho những bên khác vay vàng để tạo ra lợi nhuận. DNB cho rằng những thỏi vàng tại New York đa dạng về hình dạng và kích thước, khiến hoạt động này tại Mỹ gặp nhiều hạn chế hơn.

Vàng từng giữ vai trò nền tảng trong hệ thống tài chính toàn cầu, đặc biệt dưới hệ thống Bretton Woods được xây dựng sau Thế chiến II. Dù vai trò này chấm dứt khi Bretton Woods sụp đổ vào những năm 1970, các ngân hàng trung ương vẫn duy trì vàng trong kho dự trữ để có thể bán ra khi cần bảo vệ đồng nội tệ.

Theo IMF, sau nhiều năm giảm dự trữ vàng, các ngân hàng trung ương bắt đầu mua trở lại từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Xu hướng này gia tăng khi các biện pháp trừng phạt kinh tế được sử dụng ngày càng nhiều.

DNB cho biết việc phân bổ vàng tại nhiều quốc gia giúp giảm rủi ro. Chủ tịch DNB Olaf Sleijpen nói: "Chúng tôi hy vọng sẽ không bao giờ phải dùng đến chúng, nhưng nâng cao khả năng ứng phó và chuẩn bị cho tình huống xấu là cần thiết".

Việc đưa vàng về nước hoặc thay đổi nơi lưu trữ cũng xuất hiện tại một số quốc gia châu Âu. Ngân hàng Trung ương Pháp hồi tháng 1 đưa 129 tấn vàng từng lưu giữ tại Fed New York về nước, nói rằng động thái phục vụ nâng cấp kỹ thuật và tìm kiếm mức sinh lời tốt hơn.

Trong giai đoạn 2013-2017, Ngân hàng Trung ương Đức chuyển hàng trăm tấn vàng từ các kho ở nước ngoài về Frankfurt, gồm 300 tấn từ New York và 374 tấn từ Paris. Đức hiện vẫn lưu giữ 1.236 tấn, tương đương 36,6% tổng lượng vàng dự trữ, tại New York.

Sau khi ông Donald Trump tái đắc cử, nghị sĩ Đức Markus Ferber từng đề nghị Berlin rút bớt vàng khỏi Mỹ, với lý do những chính sách khó đoán của ông Trump có thể tạo ra rủi ro mới. Tuy nhiên, Chủ tịch Bundesbank Joachim Nagel bác bỏ lo ngại này.

Italy cũng chịu sức ép xem xét việc lưu giữ vàng tại Mỹ. Theo Yahoo Finance, nước này sở hữu 2.452 tấn vàng, trong đó hơn 43% được lưu giữ tại Mỹ.

Emma Shortis, Giám đốc phụ trách các vấn đề quốc tế và an ninh tại Viện Australia, cho rằng những tuyên bố của chính quyền ông Trump đối với các đồng minh truyền thống như Canada và Đan Mạch có thể đã thúc đẩy DNB hành động.

Bà Shortis cho rằng, việc đưa vàng về nước là một động thái "mang tính chiến lược" nhằm bảo vệ tài sản của Hà Lan. Theo chuyên gia này, quyết định của DNB cũng cho thấy niềm tin của châu Âu vào Mỹ đã sụt giảm.