Lý do thuốc lá điện tử không hề 'an toàn' như quảng cáo

Đây là những thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá” do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức nhân hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026. Hội thảo có sự tham gia của hơn 100 điểm cầu trực tuyến thuộc 34 tỉnh, thành phố cùng nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế.

Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo không chỉ là diễn đàn chuyên môn, chương trình còn truyền đi thông điệp mạnh mẽ về mục tiêu xây dựng “thế hệ không thuốc lá” trong bối cảnh thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang len lỏi ngày càng sâu vào giới trẻ Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Vũ Văn Giáp – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh thuốc lá không còn là vấn đề của riêng người hút mà đã trở thành gánh nặng sức khỏe quốc gia. Theo ông, các bệnh lý do hút thuốc và hít phải khói thuốc gây ra vô cùng nghiêm trọng như đột quỵ não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhiều loại ung thư nguy hiểm.

PGS.TS Vũ Văn Giáp – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, thuốc lá không chỉ là vấn đề của riêng người hút mà đang trở thành gánh nặng sức khỏe quốc gia.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cho rằng chủ đề Ngày Thế giới Không Thuốc lá năm nay “Unmask the appeal – Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” phản ánh đúng bản chất của ngành công nghiệp thuốc lá hiện đại. WHO đánh giá cao những bước đi mạnh mẽ của Việt Nam trong việc cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng như cải cách chính sách thuế thuốc lá.

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại hội thảo là tình trạng gia tăng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ. Theo số liệu điều tra, tỷ lệ học sinh từ 13 – 17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng từ 2,6% năm 2019 lên 8,1% năm 2023. Theo PGS.TS Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp Bạch Mai nhận định, đây là xu hướng đặc biệt đáng lo ngại.

“Thanh thiếu niên là nhóm tuổi chưa hoàn thiện đầy đủ về nhận thức và tâm lý, rất dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng và sự tò mò. Những chính sách kiểm soát thuốc lá mạnh mẽ hiện nay là hoàn toàn cần thiết để bảo vệ thế hệ trẻ”, bà nhấn mạnh.

PGS.TS Phan Thu Phương cũng khẳng định, quan điểm cho rằng thuốc lá điện tử “ít hại hơn” hoặc có thể hỗ trợ cai nghiện thuốc lá truyền thống, là nhận thức sai lầm. “Theo các nghiên cứu hiện nay, thuốc lá điện tử không hề an toàn. Các nhà sản xuất thường lợi dụng tâm lý muốn tránh tác hại của thuốc lá truyền thống để quảng bá thuốc lá thế hệ mới”, bà cho biết.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng cảnh báo, dù xuất hiện chưa lâu nhưng thuốc lá điện tử đã được ghi nhận gây ra nhiều ảnh hưởng nguy hiểm đối với hệ tim mạch, hô hấp, thần kinh, miễn dịch và sức khỏe tâm thần. Nhiều dạng tổn thương mới thậm chí chưa từng ghi nhận ở thuốc lá truyền thống.

Theo ThS. Bùi Thị Thu Hà – đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, các cơ sở y tế đóng vai trò then chốt trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá, từ xây dựng môi trường không khói thuốc, sàng lọc người hút thuốc, tư vấn cai nghiện cho tới truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng.

Kết thúc hội thảo, các chuyên gia đều thống nhất rằng cuộc chiến chống thuốc lá cần sự chung tay của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý, ngành y tế, gia đình, nhà trường cho tới mỗi người dân.

Thông điệp “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” không chỉ nhằm cảnh báo về các chiêu thức tiếp thị của ngành công nghiệp thuốc lá, mà còn nhấn mạnh rằng đằng sau vẻ ngoài hiện đại, thời thượng của thuốc lá điện tử vẫn là nguy cơ nghiện ngập, bệnh tật và tử vong.