Lý giải điều chỉnh dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026
Một điều chỉnh gây nhiều ý kiến là xét tuyển học bạ phải gắn ngưỡng tối thiểu 16/30 điểm theo tổ hợp thi tốt nghiệp THPT, nhằm bảo đảm công bằng. Xung quanh những điều chỉnh này, Đài Hà Nội trao đổi với ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học.
Phóng viên: Xin ông cho biết về những thay đổi trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2006?
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo: Điểm điều chỉnh quan trọng đầu tiên nằm ở các phương thức xét tuyển. Khác với quy định không giới hạn trước đây, dự thảo mới yêu cầu các trường và thí sinh phải tập trung xác định rõ thế mạnh, năng lực để đề xuất các phương thức tuyển sinh minh bạch và mạch lạc hơn.
Trong số 5 phương thức được đề xuất, dư luận đặc biệt quan tâm đến phương thức xét kết quả học tập bậc THPT (xét học bạ). Cụ thể, phương thức này căn cứ vào kết quả 6 học kỳ của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn. Trọng số tính điểm xét tuyển yêu cầu không thấp hơn 1/3 tổng điểm trên thang điểm 30. Đặc biệt, để đảm bảo chất lượng đầu vào, nguồn tuyển của phương thức này phải là những thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng đạt tối thiểu từ 16 điểm trở lên.
Phóng viên: Dự thảo có những thay đổi gì trong xét tuyển bằng học bạ? Vì sao Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra những quy định này thưa ông?
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo: Dựa trên dữ liệu hàng năm của hơn 1 triệu thí sinh, chúng tôi đã tiến hành phân tích chi tiết tỷ lệ đạt điểm học bạ theo các tổ hợp xét tuyển. Thực tế cho thấy, với ngưỡng điểm từ 15 đến 17, có trên 80% thí sinh đạt được, tạo nên nguồn tuyển dồi dào cho các trường đại học. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để đề xuất các mức điểm chuẩn và phương án tuyển sinh phù hợp. Đặc biệt, bám sát tinh thần Nghị quyết 71 về việc nâng cao chất lượng giáo dục đại học, chúng tôi nhấn mạnh rằng chất lượng đầu vào đóng vai trò tiên quyết trong việc xây dựng một hệ thống đào tạo uy tín và thực chất.
Phóng viên: Mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng thay vì không giới hạn nguyện vọng như trước đây? Xin ông cho biết ý nghĩa của việc điều chỉnh này.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo: Đề xuất giới hạn số lượng nguyện vọng được căn cứ trên số liệu thống kê thực tế về thời gian và phương thức trúng tuyển của thí sinh trong những năm qua. Dữ liệu cho thấy đa số thí sinh đều trúng tuyển ngay trong 10 nguyện vọng đầu tiên; việc đăng ký vượt quá con số này chủ yếu chỉ để giải tỏa áp lực tâm lý hơn là mang lại giá trị thực tế. Thực tế, phần lớn thí sinh trúng tuyển từ nguyện vọng thứ 10 trở đi thường có xu hướng từ chối nhập học và lựa chọn xét tuyển lại vào các đợt bổ sung. Vì vậy, các bạn thí sinh cần tìm hiểu và cân nhắc kỹ lưỡng để chọn ra những ngành học, ngôi trường phù hợp nhất trước khi quyết định đặt bút đăng ký.
Phóng viên: Nhiều trường đại học băn khoăn về quy định chỉ có 5 phương thức xét tuyển đại học. Ông có thể nói gì với các cơ sở giáo dục đại học?
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo: Với 5 phương thức hiện hành, chúng ta đã bao phủ được toàn bộ đối tượng thí sinh trúng tuyển, chưa kể đến diện tuyển thẳng. Chúng tôi khuyến khích các trường Đại học, dựa trên thế mạnh chuyên môn, cần định hướng theo tiêu chí 'tuyển đúng' và 'tuyển trúng'. Tuyển đúng nghĩa là chọn được những thí sinh thực sự có khát khao và đam mê với ngành học. Tuyển trúng là chọn được những người có đủ năng lực tư duy và nền tảng kiến thức để hoàn thành tốt chương trình đào tạo.
