Malaysia-Brunei nhấn mạnh đoàn kết ASEAN, kêu gọi duy trì hòa bình ở Biển Đông

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim (phải) và Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah. (Nguồn: ASEAN Hub)

Theo nền tảng thông tin ASEAN Hub, lập trường trên được Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim và Quốc vương Brunei Hassanal Bolkiah nhất trí trong cuộc Tham vấn thường niên cấp lãnh đạo Malaysia-Brunei lần thứ 27, diễn ra tại thủ đô Bandar Seri Begawan của Brunei ngày 22/8.

Trong bối cảnh môi trường địa chính trị và địa kinh tế ngày càng phức tạp, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN tiếp tục là nền tảng quan trọng để duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng tại Đông Nam Á.

Hai bên cũng tái khẳng định cam kết thúc đẩy Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một cộng đồng có khả năng chống chịu cao hơn, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm.

Cuộc tham vấn cũng thảo luận về vấn đề Biển Đông, trong đó, hai nhà lãnh đạo Malaysia và Brunei tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định và an toàn tại khu vực này, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm tự do hàng hải và hàng không.

Hai bên kêu gọi giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. Malaysia và Brunei cũng nhấn mạnh nguyên tắc không quân sự hóa, kiềm chế và tránh các hoạt động có thể làm phức tạp thêm tranh chấp hoặc làm gia tăng căng thẳng.

Đáng chú ý, Brunei bày tỏ ủng hộ vai trò của Malaysia với tư cách Điều phối viên quan hệ đối thoại ASEAN-Trung Quốc, đặc biệt trong việc thúc đẩy các cuộc đàm phán hướng tới một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả và thực chất.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh, COC cần phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS năm 1982, đồng thời cho rằng, tiến trình đàm phán cần diễn ra trong môi trường thúc đẩy xây dựng lòng tin và tăng cường sự tin cậy lẫn nhau giữa các nước trong khu vực.

Trong bối cảnh ASEAN tiếp tục tìm kiếm một cơ chế ứng xử nhằm quản lý bất đồng và hạn chế nguy cơ xảy ra các sự cố trên biển, sự ủng hộ của Brunei đối với vai trò điều phối của Malaysia cho thấy Kuala Lumpur tiếp tục đặt trọng tâm vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đối thoại và khuôn khổ pháp lý quốc tế trong xử lý vấn đề Biển Đông.

Về hợp tác quốc phòng, hai nước nhất trí tiếp tục tăng cường trao đổi và huấn luyện giữa Lực lượng Vũ trang Malaysia và Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Brunei, đồng thời tái khẳng định hợp tác thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, trong đó có Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+).

Bên cạnh các vấn đề an ninh khu vực, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về những diễn biến quốc tế có thể tác động tới Đông Nam Á, trong đó bày tỏ quan ngại về tình hình căng thẳng tại Trung Đông và những gián đoạn đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên kêu gọi bảo đảm hoạt động đi lại an toàn, liên tục và không bị cản trở của tàu thuyền và máy bay, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Về hợp tác song phương, Malaysia và Brunei nhất trí tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, kết nối, nông nghiệp, du lịch, logistics và đầu tư. Hai bên hoan nghênh tiến triển trong dự án kết nối điện Brunei-Sarawak, một phần của sáng kiến Lưới điện ASEAN, cũng như các nỗ lực tăng cường kết nối giữa Brunei với hai bang Sabah và Sarawak của Malaysia.

Hai nước cũng khuyến khích các cơ quan liên quan nghiên cứu khả năng thiết lập mô hình “trạm kiểm soát một cửa” nhằm đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh tại khu vực biên giới trên đảo Borneo, đồng thời tiếp tục thúc đẩy phân định đường biên giới trên bộ.