Mạng 2G kết thúc sứ mệnh tại Việt Nam

Quyết định này khép lại hơn ba thập kỷ vận hành của công nghệ GSM, giải phóng tài nguyên tần số phục vụ phát triển mạng băng rộng 4G, 5G và hoàn thiện hạ tầng cho kinh tế số.

Bước chuyển tiếp hai năm sau mốc dừng thuê bao 2G Only

Mạng 2G tại Việt Nam đã bị ngừng hoạt động từ năm 2024, nhưng thực tế, thời điểm tháng 10/2024 chỉ là giai đoạn đầu của lộ trình, khi các nhà mạng dừng cung cấp dịch vụ cho thuê bao sử dụng thiết bị chỉ hỗ trợ duy nhất công nghệ 2G (2G Only). Các dòng điện thoại phổ thông không hỗ trợ mạng 3G, 4G hoặc 5G khi đó đã bị từ chối nhập mạng mới để thúc đẩy người dân chuyển đổi thiết bị.

Tuy nhiên, hạ tầng trạm phát sóng 2G vẫn được duy trì liên tục trong hai năm qua để giải quyết các yêu cầu kỹ thuật trung gian. Theo bà Vũ Thu Hiền, Trưởng phòng Chính sách và Quy hoạch Tần số thuộc Cục Tần số vô tuyến điện, việc cấp phép duy trì mạng 2G thêm hai năm trên băng tần 900 MHz nhằm bảo đảm dịch vụ thoại cho các dòng điện thoại 3G và 4G thời kỳ đầu chưa tích hợp tính năng gọi thoại qua mạng 4G (VoLTE). Bên cạnh đó, sóng 2G giai đoạn này tiếp tục duy trì kết nối cho dịch vụ chuyển vùng quốc tế (roaming), phục vụ các hệ thống truyền nhận dữ liệu giữa máy với máy (M2M/IoT) và thiết bị chuyên dụng sử dụng nền tảng GSM.

Mạng di động 2G kết thúc sứ mệnh tại Việt Nam sau 30 năm phát triển.

Khoảng thời gian từ tháng 10/2024 đến nay đóng vai trò là giai đoạn đệm kỹ thuật để doanh nghiệp viễn thông, tổ chức và người sử dụng hoàn tất việc nâng cấp thiết bị. Mốc ngày 15/9/2026 mới là thời điểm các trạm phát sóng GSM chính thức tắt tín hiệu trên quy mô cả nước.

Tái cấu trúc băng tần 900 MHz

Việc dừng phát sóng 2G cho phép cơ quan quản lý thu hồi tài nguyên vô tuyến ở dải tần 900 MHz (gồm các đoạn 900 - 915 MHz và 945 - 960 MHz) để tái cấp phép cho những công nghệ mạng mới hơn. Đây là băng tần thấp với đặc tính suy hao truyền sóng thấp, khả năng truyền xa và xuyên thấu công trình tốt, đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng vùng phủ sóng 4G và 5G vào sâu trong các tòa nhà đô thị cũng như khu vực nông thôn, miền núi.

Trong đợt đấu giá quyền sử dụng tần số do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức mới đây, ba khối băng tần 900 MHz với thời hạn sử dụng 15 năm đã được đấu giá thành công cho ba nhà mạng gồm Viettel, VNPT và Vietnamobile, mang lại cho ngân sách Nhà nước hơn 3.000 tỷ đồng trên mức giá khởi điểm 1.056 tỷ đồng cho mỗi cặp khối. Nguồn tài nguyên này được bổ sung vào hạ tầng phát sóng băng rộng di động.

Sau ngày 15/9/2026, cấu trúc mạng của các doanh nghiệp viễn thông trong nước ghi nhận sự khác biệt. Viettel trước đó đã hoàn tất việc tắt mạng 3G, do vậy hiện chỉ vận hành hai thế hệ mạng di động là 4G và 5G. Đối với mạng này, các dòng điện thoại cơ bản bắt buộc phải hỗ trợ công nghệ 4G VoLTE mới có thể duy trì liên lạc thoại.

Trong khi đó, VNPT (VinaPhone) và MobiFone hiện chỉ dừng phát sóng 2G và vẫn duy trì mạng 3G song song với 4G và 5G. Nhờ đó, các dòng máy phổ thông hỗ trợ 3G trở lên vẫn có thể hoạt động trên hai mạng di động đã nêu.

Mạng 5G sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Ngoài giải phóng băng tần, việc chấm dứt hoàn toàn công nghệ 2G còn giúp các nhà mạng giải tỏa gánh nặng tài chính khi không còn phải vận hành song song quá nhiều thế hệ mạng, tiết kiệm đáng kể chi phí điện năng và bảo dưỡng trạm thu phát. Quan trọng hơn, đây là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Mạng 2G về bản chất chỉ cung cấp các dịch vụ viễn thông truyền thống gồm đàm thoại và tin nhắn văn bản ngắn. Trong khi đó, các trụ cột của kinh tế số và xã hội số như định danh điện tử, ứng dụng ngân hàng, thanh toán không tiền mặt, giáo dục trực tuyến và cổng dịch vụ công đều yêu cầu kết nối dữ liệu băng thông rộng liên tục. Nhờ các chương trình trợ giá thiết bị 4G và gói cước hỗ trợ được triển khai trong hai năm qua, phần lớn người dân đã hoàn thành việc chuyển sang thiết bị thông minh.

Sau 33 năm đồng hành cùng sự phát triển của viễn thông Việt Nam, công nghệ 2G đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh lịch sử. Việc tắt sóng mạng di động này mở đường cho tài nguyên tần số được khai thác hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng dịch vụ băng rộng di động và củng cố hạ tầng kết nối số trên phạm vi toàn quốc.