Mạng lưới nhà cung cấp Trung Quốc đứng sau robot hình người của Elon Musk
Việc Tesla sản xuất robot hình người quy mô lớn có thành công hay không sẽ phụ thuộc vào mạng lưới các nhà sản xuất linh kiện then chốt của Trung Quốc.
Elon Musk muốn đưa hoạt động sản xuất Optimus về Mỹ, trong bối cảnh hãng xe điện Tesla có kế hoạch xoay trục sang chế tạo robot hình người. Đó là những cỗ máy thông minh có thể một ngày nào đó tham gia lực lượng lao động tại các nhà máy ở Mỹ.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích và nguồn tin trong ngành, sáng kiến đầy tham vọng này trong tương lai gần vẫn sẽ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng robot rộng lớn và đang phát triển nhanh của Trung Quốc, ngay cả khi khâu lắp ráp Optimus cuối cùng diễn ra tại Mỹ.
Robot hình người Optimus được trưng bày tại văn phòng Tesla ở thành phố Phoenix, bang Arizona, Mỹ - Ảnh: Shutterstock
Ngay từ ba năm trước, Tesla đã bắt đầu tìm nguồn và làm việc với hàng trăm nhà cung cấp linh kiện Trung Quốc, hợp tác chặt chẽ với một số đơn vị trong nghiên cứu & phát triển cũng như thiết kế phần cứng, theo nguồn tin của trang SCMP.
Các nhà cung cấp Trung Quốc đã sản xuất và gửi cho Tesla những lô linh kiện thử nghiệm với số lượng nhỏ, dựa trên những góp ý, yêu cầu chỉnh sửa hoặc đánh giá kỹ thuật mà công ty ô tô điện của Elon Musk đưa ra trước đó. Chẳng hạn, một nguồn tin cho biết các nguyên mẫu mới của phần đầu Optimus bằng kính cong đã được gửi sang Tesla những tháng gần đây.
Theo các nguồn tin, những công ty này tự xem mình là một phần của “chuỗi Optimus” đang hình thành, tương tự như các mạng lưới nhà cung cấp linh kiện hùng mạnh mà Apple và Tesla đã xây dựng tại Trung Quốc.
Chuỗi Optimus là mạng lưới các nhà cung cấp linh kiện phục vụ riêng cho robot hình người của Tesla.
Cạnh tranh giành vị trí trong chuỗi Optimus
Các đối tác sản xuất, trải rộng từ nhà cung cấp bộ truyền động, động cơ, hộp giảm tốc, ổ bi, hệ thống thị giác, cảm biến, ốc vít đến pin, đang cạnh tranh để giành một vị trí trong chuỗi này, với kỳ vọng nhận được các đơn hàng có thể thúc đẩy doanh thu và nâng tầm hình ảnh doanh nghiệp.
“Với khoảng 50 - 70% năng lực sản xuất và chuyên môn về các linh kiện cốt lõi tập trung tại Trung Quốc, chúng tôi cho rằng các doanh nghiệp nước này sẽ đảm nhận vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng robot hình người toàn cầu. Trong một số linh kiện cốt lõi, họ chiếm ít nhất 55% tổng số chi phí linh kiện của robot hình người toàn cầu”, ông Cheng Xin, đối tác tại công ty tư vấn Bain & Co (Mỹ), cho biết.
Tại buổi báo cáo kết quả kinh doanh quý 4/2025 vừa qua, Elon Musk cho biết Tesla sẽ bắt đầu thu hẹp sản xuất các mẫu ô tô điện Model S và Model X từ quý 2/2026, để tái cấu trúc nhà máy ở thành phố Fremont (bang California, Mỹ) phục vụ cho Optimus và khởi động sản xuất hàng loạt robot hình người này vào cuối năm nay.
Elon Musk nói thêm rằng mục tiêu dài hạn là sản xuất 1 triệu robot hình người mỗi năm tại nhà máy ở Fremont, đồng thời cho biết Tesla sẽ ra mắt Optimus thế hệ thứ ba vài tháng tới.
Tesla sắp ra mắt robot hình người Optimus thế hệ thứ ba - Ảnh: Shutterstock
Khi được hỏi liệu Optimus đã hoạt động hiệu quả trong các nhà máy hay chưa, Elon Musk tỏ ra thận trọng hiếm thấy, cho rằng dự án vẫn “đang ở giai đoạn rất sớm”.
Thế hệ Optimus tiếp theo sẽ được chế tạo tại nhà máy ở bang Texas (Mỹ) của Tesla với “sản lượng cao hơn nhiều”, Elon Musk viết trong một bài đăng trên X hôm 29.1. Dù vậy, việc Optimus được nhắc đến như một sản phẩm sắp có thể sản xuất hàng loạt, cùng với làn sóng quan tâm mạnh mẽ của Trung Quốc với robot hình người, đã khiến giá cổ phiếu các công ty liên quan tăng lên trong suốt năm qua.
Trong số các nhà cung cấp tiềm năng của chuỗi Optimus được theo dõi sát sao có Zhejiang Sanhua Intelligent Controls và Ningbo Tuopu Group.
Zhejiang Sanhua Intelligent Controls là đối tác lâu năm của Tesla trong lĩnh vực linh kiện quản lý nhiệt, từng được các nhà phân tích và nhà đầu tư liên kết với hệ thống truyền động khớp Optimus.
Ningbo Tuopu Group là nhà cung cấp linh kiện xe điện lớn, đồng thời đang phát triển bộ truyền động, động cơ cho bàn tay linh hoạt và da điện tử.
Những công ty khác thu hút sự chú ý của thị trường gồm Leaderdrive (sản xuất thiết bị bánh răng điều hòa), nhà cung cấp vít con lăn hành tinh như Seenpin Electromechanical Transmission và Beite Technology Group, hãng sản xuất bánh răng chính xác Shuanghuan Driveline, hãng sản xuất ổ bi CSB và nhà cung cấp vỏ khớp Xusheng.
Bánh răng điều hòa là loại hộp giảm tốc cơ khí có độ chính xác rất cao, thường được dùng trong robot và thiết bị tự động hóa cao cấp. Bánh răng điều hòa giúp giảm tốc độ quay của động cơ nhưng tăng mô-men xoắn, đồng thời vẫn giữ chuyển động rất chính xác, hầu như không có độ rơ. Cấu tạo của nó khác bánh răng thông thường ở chỗ dùng một vòng kim loại mỏng, đàn hồi bị biến dạng có kiểm soát để truyền chuyển động.
Ổ bi là bộ phận cơ khí dùng để đỡ và làm trơn chuyển động quay giữa các chi tiết máy, giúp giảm ma sát, giảm mài mòn và tăng độ bền cho thiết bị.
Vít con lăn hành tinh là một loại cơ cấu truyền động cơ khí rất chính xác, dùng để biến chuyển động quay của động cơ thành chuyển động tịnh tiến (đi thẳng), thường được sử dụng trong robot, máy công nghiệp và thiết bị tự động hóa cao cấp.
Vỏ khớp là phần vỏ bên ngoài bao bọc và cố định toàn bộ cụm khớp chuyển động trong một hệ thống cơ khí, như khớp tay, khớp chân của robot hay các khớp trong máy móc.
Chi phí và hiệu quả vẫn là lợi thế then chốt
Trong một báo cáo nghiên cứu tháng 1, tập đoàn dịch vụ tài chính Morgan Stanley (Mỹ) ước tính thị trường linh kiện robot hình người toàn cầu có thể tạo ra doanh thu lên tới 780 tỉ USD vào năm 2040. So với các nhà sản xuất “thân” và “não” robot hình người, các nhà cung cấp linh kiện được kỳ vọng sẽ là nhóm hưởng lợi sớm nhất từ sự tăng trưởng của lĩnh vực non trẻ này.
Ở robot hình người, động cơ cung cấp năng lượng; bộ truyền động điều tiết và khuếch đại chuyển động có kiểm soát; các khớp cung cấp những mức độ chuyển động; còn các hộp giảm tốc, ổ bi, vít và cảm biến tích hợp trong hệ thống phần lớn quyết định hiệu năng và độ tin cậy.
“Chi phí và hiệu quả vẫn là lợi thế then chốt của chuỗi cung ứng Trung Quốc”, ông Zhang Xin, nhà phân tích tại công ty môi giới Longbridge Dolphin Research, nhận định.
Theo Zhang Xin, một nền tảng công nghiệp dày đặc và tích hợp cho phép nội địa hóa sản xuất, từ nguyên liệu thô đến các chi tiết nhỏ, để giữ chi phí thấp, đồng thời giúp nhà cung cấp nhanh chóng đáp ứng các lần lặp lại thiết kế thường xuyên.
Tuy nhiên, do lộ trình kỹ thuật của Optimus vẫn chưa được hoàn thiện, danh sách nhà cung cấp còn biến động, Zhang Xin cho hay. Ông nói thêm rằng ngay cả những thay đổi thiết kế nhỏ từ Tesla cũng có thể gây ra biến động lớn về nhu cầu linh kiện. Tesla lựa chọn nhà cung cấp dựa trên công nghệ, chi phí, kinh nghiệm sản xuất hàng loạt, mức độ phản hồi và năng lực sản xuất ở nước ngoài, không phân biệt quy mô công ty.
Theo Morgan Stanley, tổng chi phí để mua và lắp đủ tất cả linh kiện cần thiết làm ra một robot hình người tại Trung Quốc được dự đoán sẽ giảm khoảng 16% trong năm 2026. Tesla đặt mục tiêu chi phí sản xuất khoảng 20.000 USD cho mỗi Optimus.
Theo báo cáo thực địa của công ty dịch vụ tài chính Goldman Sachs (Mỹ) hồi tháng 11.2025, một số nhà cung cấp linh kiện cho robot hình người đã bắt đầu đầu tư vào năng lực sản xuất, dù chưa có đơn hàng quy mô lớn hay Tesla chưa đưa ra lịch trình sản xuất Optimus hàng loạt rõ ràng.
