Mạnh tay chấn chỉnh thị trường vé số

Trong dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98/2013/NĐ-CP ngày 28-8-2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm và kinh doanh xổ số, Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt cho lực lượng công an, chủ tịch UBND cấp tỉnh và giám đốc sở tài chính.

Mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm

Theo dự thảo đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số là các hành vi liên quan đến hoạt động phát hành, phân phối và tiêu thụ vé xổ số nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Các vi phạm này sẽ bị xử phạt bằng tiền hoặc áp dụng các biện pháp hành chính khác theo quy định.

Dự thảo đề xuất cho chiến sĩ công an nhân dân được quyền phạt cảnh cáo; trưởng công an cấp xã có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 50 triệu đồng, tịch thu tang vật và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Trưởng phòng nghiệp vụ thuộc các cục và trưởng phòng công an cấp tỉnh được phạt đến 80 triệu đồng. Giám đốc công an cấp tỉnh và cục trưởng các cục có thẩm quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 100 triệu đồng, kèm theo các biện pháp xử lý bổ sung.

Dự thảo cũng quy định chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền phạt đến 100 triệu đồng, tịch thu tang vật và đình chỉ hoạt động kinh doanh có thời hạn. Thẩm quyền đình chỉ được áp dụng đối với các vi phạm liên quan đến in ấn, phát hành vé, loại hình sản phẩm hoặc hoạt động khuyến mại trên địa bàn.

Trong khi đó, giám đốc sở tài chính có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 80 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Theo Bộ Tài chính, lý do sửa đổi, bổ sung là do theo quy định hiện hành, thẩm quyền xử phạt hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số được giao cho các chức danh thanh tra tài chính. Tuy nhiên, hiện nay tổ chức bộ máy nhà nước không còn các chức danh này, do đó cần thiết phải bổ sung thẩm quyền xử phạt hành chính đối với các chức danh nêu trên.

Nhiều người bán vé dạo là nạn nhân của hành vi in ấn vé số giả trúng thưởngẢnh: VÂN DU

Bảo vệ chén cơm người bán dạo

Ông Huỳnh Phong Phú, chủ đại lý vé số Phú Vinh ở tỉnh Vĩnh Long, cho rằng việc một số đại lý tự ý "khuyến mại" bằng cách cho đổi thưởng khi chỉ trúng 3 con số cuối trong dãy số trúng độc đắc là hình thức biến tướng, đi lệch hoàn toàn cơ chế trả thưởng chính thức của các công ty xổ số kiến thiết. Đây không phải là khuyến mại thông thường mà thực chất là cạnh tranh không lành mạnh, gây xáo trộn thị trường.

Từ thực tế kinh doanh, ông Phú cho biết hệ thống đại lý và người bán vé số dạo vốn hoạt động theo quy định thống nhất về cơ cấu giải thưởng. Khi một số điểm bán tự nâng mức trả thưởng để "câu khách", người mua sẽ dồn về những nơi đó, khiến các đại lý khác bị ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, còn người bán dạo thì gặp khó vì khó tiêu thụ vé đúng giá.

Đồng tình, chủ một đại lý vé số ở phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ nhấn mạnh việc "nới thưởng" như trên còn tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi đại lý tự bỏ tiền ra chi trả, nếu không kiểm soát tốt sẽ dẫn đến mất cân đối tài chính, thậm chí phát sinh tranh chấp khi không đủ khả năng thanh toán. Trong bối cảnh hiện nay, ngay cả việc đổi thưởng hợp lệ cũng đã tiềm ẩn rủi ro bị lừa đảo vé giả, nhất là khi kẻ gian lợi dụng sự chủ quan của người bán lẻ. Việc làm sai quy định còn tạo tâm lý hiểu sai cho người chơi, khiến họ nghĩ rằng trúng "3 số cuối" cũng có giá trị đổi thưởng rộng rãi, từ đó làm méo mó bản chất sản phẩm xổ số kiến thiết - vốn phải tuân thủ quy định chặt chẽ của nhà nước.

Từ những bất cập trên, ông Phú bày tỏ sự đồng tình với đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong kinh doanh xổ số, trong đó có các hình thức khuyến mại trái quy định. "Việc xử phạt nghiêm không chỉ để lập lại trật tự thị trường mà còn bảo vệ những đại lý làm ăn đúng quy định và đội ngũ bán vé số dạo - những người chịu ảnh hưởng trực tiếp khi thị trường bị cạnh tranh lệch chuẩn" - ông Phú nhìn nhận. Ông Phú cũng kiến nghị cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát tại các điểm bán, đồng thời tuyên truyền rõ quy định về cơ cấu giải thưởng để người dân hiểu đúng, tránh bị dẫn dắt bởi những chiêu kích cầu sai luật.

Bà Lê Thị Tám, một người bán vé số dạo tại TP Cần Thơ, cho rằng việc tăng mức xử phạt đối với hành vi in ấn vé số giả trúng thưởng là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Theo bà, người bán vé số dạo thường là những lao động nghèo, thu nhập bấp bênh, nên chỉ cần một lần nhận phải vé giả là có thể mất hết số tiền tích góp trong ngày. Thực tế đã có nhiều trường hợp kẻ gian lợi dụng sự thiếu thông tin và điều kiện kiểm tra của người bán để thực hiện hành vi lừa đảo. Vì vậy, việc phân cấp cụ thể thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực xổ số sẽ bám sát thực tế hơn, góp phần răn đe, hạn chế tình trạng này.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Truyền, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bạc Liêu, đánh giá: "Trước đây, thẩm quyền xử phạt chủ yếu thuộc về thanh tra viên tài chính các cấp. Theo đề xuất của Bộ Tài chính, thẩm quyền xử phạt được mở rộng giúp cho công tác quản lý được tốt hơn. Quy định này được áp dụng sẽ giúp cho những người bán vé số lẻ thực hiện tốt hơn các quy định của công ty".