'Mắt thần' giám sát, góp phần xóa sổ các 'điểm đen' rác thải tại TP Hồ Chí Minh

Khi “điểm nóng” rác thải thách thức mỹ quan đô thị

Dọc tuyến đường Nguyễn Văn Linh - trục giao thông huyết mạch phía Nam TP Hồ Chí Minh - dù chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức ra quân dọn dẹp, nhưng chỉ sau một đêm, rác thải sinh hoạt, xà bần, phế liệu xây dựng lại chất thành đống tại các khu đất trống, dự án chậm triển khai…

Bất chấp cảnh báo, rác vẫn ùn ùn sau mỗi đêm tại một số con đường ở xã Bình Hưng.

Tại xã Bình Hưng, con số 4 “điểm nóng” về rác tự phát vẫn là bài toán nan giải. Các “điểm nóng” gồm: góc đường 9A (khu dân cư Him Lam, Trung Sơn) giao với Nguyễn Văn Linh; khu đất dự án 194 gần cầu Rạch Ngang; khu đất Dự án Hoa Đồng (khu vực Bệnh viện dã chiến cũ) và đoạn từ chung cư Khiêm Khải đến giao lộ Trịnh Quang Nghị.

Theo ông Nguyễn Hòa Lan, Chủ tịch UBND xã Bình Hưng, một bộ phận người dân chưa tuân thủ quy định thu gom, lén lút đổ trộm vào ban đêm.

Những khu đất hoang bị rác "tấn công".

Tại nhiều khu vực khác như phường Tân Hưng, phường An Nhơn hay khu vực Nhà máy xử lý nước thải Tham Lương - Bến Cát, tình trạng vứt rác, đốt phế liệu cũng đang tạo nên những “điểm đen” về ô nhiễm.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp - Môi trường TP Hồ Chí Minh, trong tháng 3/2026, trên địa bàn các phường, xã đã ghi nhận 74 điểm ô nhiễm còn tồn đọng rác thải. Cụ thể, 59 điểm đã thu gom, xử lý nhưng tái phát sinh 3 điểm mới, và 12 điểm tồn đọng chưa dọn dẹp vệ sinh.

Địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ việc thu gom rác tới lắp rào chắn lưới B40 tại các khu đất trống.

Một số địa bàn còn nhiều điểm tồn đọng rác thải cần được giải quyết triệt để như phường Tân Hưng (6 điểm), phường An Khánh (5 điểm), phường Tân Mỹ (4 điểm), phường Tân Thuận (4 điểm), phường Bình Hưng Hòa (4 điểm), phường An Lạc (4 điểm) và xã Bình Hưng (4 điểm).

Công nghệ “mắt thần” - Cú đấm thép vào hành vi xả rác

Ứng dụng công nghệ, hệ thống camera an ninh không còn chỉ để giám sát an ninh trật tự, mà đã trở thành công cụ đắc lực để lực lượng Công an và chính quyền địa phương thực hiện “phạt nguội”.

Tại xã Tân Vĩnh Lộc, 102 camera đã được lắp đặt tại các khu vực đất trống và địa bàn giáp ranh. Tương tự, phường An Nhơn cũng bố trí 67 camera kết nối trực tiếp về trụ sở Công an phường, nơi có cán bộ trực 24/24.

Qua camera an ninh trên tuyến Nguyễn Văn Linh, Công an xã Bình Chánh phát hiện 2 trường hợp vứt rác không đúng nơi quy định.

Hiệu quả từ “mắt thần” đã chứng minh rõ nét. Tại xã Bình Chánh, Công an xã liên tục trích xuất dữ liệu, và mới đây ngày 17/4, qua rà soát camera an ninh trên tuyến Nguyễn Văn Linh (ấp 36, xã Bình Chánh), Công an xã Bình Chánh phát hiện 2 trường hợp vứt rác không đúng nơi quy định tại nơi công cộng nên mời về trụ sở làm việc. Tại đây, ông N.V.Đ và bà G.T.C.H (cùng ngụ ấp 36) đã thừa nhận hành vi vi phạm, cam kết không tái phạm. Công an xã đã đề xuất Chủ tịch UBND xã xử phạt hành chính mỗi trường hợp 1,5 triệu đồng. Xã Bình Chánh đã triển khai lắp đặt 46 camera an ninh. Hệ thống này không chỉ giữ an ninh trật tự mà còn giám sát, xử phạt nạn xả rác rất hiệu quả.

Công an xã Bình Chánh đã đề xuất Chủ tịch UBND xã xử phạt hành chính mỗi trường hợp 1,5 triệu đồng.

Tương tự, Công an phường Đông Hưng Thuận nhận tin báo về việc một thanh niên vứt rác tại bãi đất trống thuộc khu phố 43, Tổ công tác đã mời anh Đ.P.P lên làm việc, xác định anh đã vứt 3 chậu nhựa, bị phạt hành chính 750.000 đồng.

Hay tại phường Rạch Dừa, một phụ nữ đổ trộm rác đã bị lực lượng chức năng “đột kích” hiện trường ngay sau khi camera ghi hình, buộc phải tự tay dọn sạch toàn bộ lượng rác đã đổ…

Theo ông Dương Văn Kim, Phó Chủ tịch UBND phường An Nhơn, thông qua dữ liệu camera, cơ quan chức năng không chỉ xác định được người vi phạm mà còn kết nối với hệ thống đăng ký xe để truy vết những đối tượng vãng lai. Từ khi triển khai, hơn 20 trường hợp đã bị xử phạt.

Người phụ nữ đổ trộm rác tại phường Rạch Dừa.

Sau đó, người vi phạm bị buộc tự tay phải dọn dẹp số rác đổ trộm ra môi trường.

Nhiều địa phương đang xây dựng lộ trình xóa sổ triệt để các bãi rác. Tại xã Bình Hưng, lưới B40 đã được rào chắn trên hơn 1.000m khu đất trống, kết hợp với cơ chế “thưởng nóng” cho người dân cung cấp tin báo vi phạm. Nhiều bạn đọc cho rằng, ngoài việc phạt tiền, cần tăng cường lao động công ích hoặc kiểm điểm công khai tại khu phố để tạo hiệu ứng răn đe sâu rộng.

Ông Nguyễn Hòa Lan, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Hưng khẳng định, địa phương đã triển khai rào chắn lưới B40 đi cùng lắp đặt bảng cấm xả rác kèm mức xử phạt công khai để răn đe.

Các em học sinh nhặt từng mảnh rác nhỏ trên bãi biển Côn Đảo.

Hành trình giữ gìn màu xanh cho thành phố không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân hay lực lượng chức năng. Hình ảnh đẹp đẽ của những tình nguyện viên nhặt rác tại Côn Đảo - một “viên ngọc xanh” của đất nước - đã cho thấy: khi mỗi hành động nhỏ của người dân được hòa chung nhịp đập với sự quản lý nghiêm minh của chính quyền, đó chính là chìa khóa để xây dựng một TP Hồ Chí Minh thực sự xanh, sạch và văn minh.

Hình ảnh đẹp của những tình nguyện viên nhặt rác tại Côn Đảo.

Việc chính quyền các phường, xã trên địa bàn thành phố quyết liệt “điểm danh” và xử lý các điểm nóng môi trường là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Chính sự thay đổi trong tư duy và hành động của mỗi người dân hôm nay sẽ quyết định diện mạo sạch đẹp của TP Hồ Chí Minh ngày mai.