Màu xanh trở lại Làng Pèng sau cơn lũ dữ

Nằm giữa những đồi quế xanh bạt ngàn bao đời yên ả, Làng Pèng có 14 hộ đồng bào dân tộc Dao đỏ sinh sống. Nhờ cây quế, cuộc sống của người dân nơi đây đã có nhiều khởi sắc, thu nhập ngày một khấm khá. Thế nhưng, trận lũ quét mà theo người dân nơi đây, từ lúc lập bản đến nay chưa từng hứng chịu một trận nào lớn và tàn khốc đến vậy đã phá đi sự bình yên vốn có.

Đến nay nhiều diện tích đất nông nghiệp ở Làng Phèng chưa khôi phục được.

Anh Bàn Tòn Kiều, người dân trong thôn kể, buổi tối đầu tháng 10 ấy, khi cả nhà đang chuẩn bị bữa cơm thì nghe tiếng nước đổ về ầm ầm, từ trên dồn thẳng xuống. Ngôi nhà xây kiên cố của gia đình anh phút chốc đổ sập, may mắn 6 thành viên trong gia đình đã kịp chạy lên đồi thoát thân.

Sau khi ở nhờ nhà người thân dưới trung tâm thôn, được nhà nước hỗ trợ 100 triệu đồng, gia đình anh Kiều quyết định mua lại một mảnh đất để an cư. Để tiết kiệm chi phí, gia đình anh đã tận dụng vớt lại chính những thân gỗ to bị dòng lũ quét cuốn về, xẻ ra để dựng lại nếp nhà. Mùa xuân này, cả nhà gia đình lại cùng bà con trong làng vác cuốc lên đồi, đào hố trồng quế, ươm lại mầm xanh với mong ước có cuộc sống ấm no trở lại.

Người dân mất rất nhiều công sức dọn ruộng để có thể cấy trồng lại.

"Toàn bộ diện tích đã bị mất trắng, thành lòng khe rồi. Bây giờ chúng tôi chỉ biết tự mình khắc phục được đến đâu hay đến đó thôi", anh Kiều nói.

Trận lũ đi qua, không chỉ tàn phá những đồi quế mà còn biến những triền ruộng màu mỡ thành những bãi cát đá, cây cối ngổn ngang. Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng những mái ấm để an cư, người dân Làng Pèng đang nỗ lực khôi phục những thửa ruộng bậc thang để mang màu xanh ngô, lúa trở lại.

Ngôi nhà của ông Bàn Tiến Thắng tuy không bị dòng nước cuốn trôi hoàn toàn, nhưng toàn bộ sân bãi, tường rào, thóc ngô dự trữ cùng các loại máy móc nông cụ đã bị cuốn sạch. Ngoài ra, hơn 3 sào ruộng lúa đang chờ gặt của gia đình đã bị bùn đất bồi lấp không còn dấu vết. Mùa cấy trồng mới đến, ông Thắng cặm cụi nhặt những mẩu gỗ và rác trên ruộng rồi gom lại để đốt, chuẩn bị đất làm vụ mới. Ông Thắng chia sẻ: "Bồi lấp hết, bây giờ phải thuê máy xúc làm. Trước mắt là phải giải phóng mặt bằng, sau đó mới tính đến chuyện tu bổ và cấy lại. Hy vọng sẽ vớt vát được phần nào".

Gần đó, gia đình bà Triệu Thị Trắng cũng miệt mài nhặt nhạnh từng cành củi khô chất thành đống để đốt, dọn dẹp mặt bằng để cấy trồng.

"Hơn chục thửa ruộng bị lấp hết. Bây giờ thì đang đi thuê máy làm, giờ thì phải khắc phục thôi".

Bà Trắng lo lắng bên thửa ruộng của gia đình.

Ông Trần Đức Thịnh, Phó chủ tịch UBND xã Phong Dụ Hạ cho biết, ảnh hưởng của mưa lớn do hoàn lưu bão số 10 năm 2025 đã làm 17 hộ dân bị thiệt hại, bao gồm cả những hộ bị sập trôi hoàn toàn và những hộ phải di dời khẩn cấp. Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, chỉ sau hai tháng, xã đã cơ bản hoàn thành việc bố trí đất ở và làm nhà cho bà con. Xã đã kiến nghị với tỉnh miễn giảm khoản thu tiền sử dụng đất đối với các hộ mất trắng tài sản phải di dời tái định cư, đồng thời tạo cơ chế hỗ trợ địa phương xây dựng các quỹ đất dự phòng tại những khu vực an toàn để sẵn sàng ứng phó khi có thiên tai.

Ông Thịnh cho biết, hiện nay, việc khôi phục diện tích nông nghiệp bị vùi lấp là một bài toán vượt quá khả năng tài chính của cấp xã và bà con, trong đó, riêng kinh phí để bóc lớp đất đá mà dòng lũ đổ về để khôi phục lại các thửa ruộng đã là rất lớn. Bà con nơi đây mong muốn tỉnh tiếp tục có chính sách hỗ trợ, giúp bà con sớm khôi phục sinh kế.

"Đối với lại xã vùng cao như xã Phong Dụ Hạ đây thì diện tích ruộng nước không nhiều, thế nên là bà con rất là quý, trước mắt thì bà con cũng tự khắc phục, còn hiện tại thì cũng chưa có chính sách hỗ trợ về cái khắc phục ruộng đất bị vùi lấp. Cái này thì cũng đề nghị với tỉnh là có cái hướng dẫn cụ thể để làm sao trong năm 2026 và các năm tiếp theo địa phương có cơ sở để hỗ trợ cho người dân, sớm để bà con có sinh kế để tiếp tục sản xuất".

Cần nhiều hơn nữa những chính sách hỗ trợ nông dân vùng cao khôi phục sản xuất.

Chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn để tái thiết toàn diện, nhưng với nỗ lực của người dân cùng sự hỗ trợ của chính quyền, tin rằng bình yên và no ấm sẽ sớm trở lại trên non cao Làng Pèng.

Đinh Tuấn/VOV - Tây Bắc