Máy bay hình cá đuối của startup Mỹ nhận cú hích 3 tỷ USD

Mẫu máy bay thân cánh liền khối Z4 của startup Mỹ JetZero. Ảnh: JetZero

Nếu đúng kế hoạch, nguyên mẫu sẽ cất cánh vào năm 2027 trước khi bước vào sản xuất thương mại từ năm 2030.

Gói tài trợ cho sự khác biệt

Trong khi Boeing và Airbus vẫn tiếp tục cải tiến thiết kế máy bay thân ống truyền thống với hai cánh tách biệt, startup hàng không Mỹ JetZero lại theo đuổi một hướng đi hoàn toàn khác. Công ty đang phát triển mẫu máy bay chở khách có cấu trúc thân và cánh hòa làm một, với tham vọng tạo ra thế hệ máy bay tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện hơn với môi trường.

Theo Ynet, JetZero vừa ký thư bày tỏ quan tâm với Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ để nghiên cứu khả năng tiếp cận khoản tài trợ lên tới 3 tỷ USD nhằm xây dựng nhà máy sản xuất đầu tiên tại Mỹ. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp đưa mẫu máy bay Z4 tiến gần hơn tới giai đoạn sản xuất.

Khoản hỗ trợ này nằm trong sáng kiến "Make More in America", chương trình thúc đẩy hoạt động sản xuất trong nước của Mỹ. Tuy nhiên, thư bày tỏ quan tâm chưa đồng nghĩa với việc khoản vay đã được phê duyệt. Việc cấp vốn vẫn phải trải qua quá trình thẩm định, phê duyệt chính thức và phụ thuộc vào kế hoạch xây dựng nhà máy tại Mỹ.

JetZero đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất thương mại mẫu Z4 vào năm 2030.

Thiết kế thân cánh liền khối khác biệt hoàn toàn

Điểm nổi bật nhất của Z4 là thiết kế thân cánh liền khối, khác gần như hoàn toàn so với các máy bay chở khách hiện nay.

Thay vì thân máy bay hình trụ gắn hai cánh ở hai bên, toàn bộ thân và cánh của Z4 được thiết kế thành một khối khí động học liền mạch. Hình dáng dẹt và mở rộng khiến mẫu máy bay này trông giống một con cá đuối đang sải cánh.

JetZero cho biết cấu trúc khí động học này giúp giảm đáng kể lực cản không khí, từ đó tiết kiệm tới 50% nhiên liệu so với các máy bay cùng kích thước, đồng thời gia tăng đáng kể tầm hoạt động.

Thiết kế mới cũng tạo ra không gian nội thất rộng hơn nhiều so với máy bay truyền thống. Nhờ phần thân máy bay được mở rộng, các kỹ sư có thể bố trí lối đi rộng, nhiều phương án sắp xếp ghế linh hoạt cùng cửa sổ lớn hơn.

Những hình ảnh ý tưởng do JetZero và Delta Air Lines công bố còn cho thấy khu vực chờ riêng gần nhà vệ sinh và các khoang hành lý phía trên được thiết kế riêng cho từng hành khách. Công ty kỳ vọng những thay đổi này không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn nâng cao đáng kể trải nghiệm bay.

Nguyên mẫu dự kiến cất cánh năm 2027

Dù đạt được nhiều bước tiến, dự án vẫn đang trong giai đoạn phát triển.

Nguyên mẫu thử nghiệm toàn diện mang tên Jet1 dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2027. Đây là mẫu máy bay trình diễn công nghệ nhằm kiểm chứng cấu hình thân cánh liền khối, chưa phải phiên bản chở khách thương mại.

Chương trình cũng nhận được sự hậu thuẫn của Không quân Mỹ, cơ quan đã ký hợp đồng trị giá 235 triệu USD với JetZero để chế tạo máy bay thử nghiệm. Giới quân sự Mỹ đánh giá công nghệ này có thể được ứng dụng cho các nhiệm vụ vận tải và tiếp nhiên liệu trên không trong tương lai.

Sự hỗ trợ từ Không quân Mỹ không chỉ mang lại nguồn lực tài chính và kỹ thuật cho JetZero mà còn giúp quân đội đánh giá khả năng cải thiện tầm hoạt động cũng như hiệu quả tiêu thụ nhiên liệu của các dòng máy bay quân sự thế hệ mới.

Các hãng hàng không lớn theo dõi sát dự án

Dự án của JetZero cũng đang thu hút sự quan tâm từ nhiều hãng hàng không lớn tại Mỹ.

United Airlines đã ký thỏa thuận có điều kiện để mua tối đa 200 chiếc Z4 nếu mẫu máy bay đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn, hiệu suất khai thác và hiệu quả kinh tế.

Trong khi đó, Delta Air Lines đang hợp tác với JetZero để phát triển thiết kế khoang hành khách và tối ưu trải nghiệm trên máy bay.

Dù sự tham gia của các hãng hàng không chưa đảm bảo Z4 chắc chắn sẽ được đưa vào khai thác thương mại, điều đó cho thấy ngành hàng không đang ngày càng quan tâm đến những thiết kế có khả năng giảm chi phí vận hành, cắt giảm khí thải và nâng cao hiệu quả khai thác trong bối cảnh áp lực giảm phát thải ngày càng lớn.

Nếu chuyến bay thử nghiệm vào năm 2027 diễn ra thành công, JetZero kỳ vọng sẽ mở đường cho nhiều đơn đặt hàng mới và trở thành một trong những doanh nghiệp đáng chú ý nhất của ngành hàng không trong thập kỷ tới. Với tham vọng cắt giảm một nửa mức tiêu thụ nhiên liệu, tăng tầm bay và thay đổi hoàn toàn cách thiết kế khoang hành khách, mẫu Z4 vẫn còn nhiều thử thách phía trước, nhưng đang từng bước tiến gần hơn đến bầu trời nhờ sự hậu thuẫn từ chính phủ, quân đội và các hãng hàng không lớn.