Mày đay kéo dài trên 6 tuần: Cẩn trọng tự chữa, kiêng khem quá mức

Mày đay mạn tính có thể khiến người bệnh mệt mỏi bởi những cơn ngứa dai dẳng, các sẩn đỏ xuất hiện rồi biến mất bất chợt. Khi triệu chứng xuất hiện gần như hằng ngày hoặc kéo dài trên 6 tuần, bệnh được xếp vào nhóm mày đay mạn tính.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, khi gặp các yếu tố kích thích nội sinh hoặc ngoại sinh, dưỡng bào (tế bào mast) có thể bị hoạt hóa và phóng thích histamin cùng các chất trung gian hóa học.

Histamin làm giãn mạch, tăng tính thấm mao mạch và kích thích các đầu tận cùng của dây thần kinh, từ đó gây ngứa dữ dội cùng những sẩn đỏ đặc trưng trên da.

Một hiểu lầm thường gặp là cho rằng thời tiết mùa thu hoặc giai đoạn chuyển mùa chính là nguyên nhân khiến mày đay mạn tính tái phát. Tuy nhiên, sự thay đổi nhiệt độ chỉ có thể là yếu tố kích phát ở một số thể mày đay cảm ứng, như mày đay do lạnh hoặc mày đay do nhiệt. Với mày đay tự phát mạn tính, bệnh không nhất thiết có tính chất theo mùa rõ rệt.

Ảnh minh họa BVCC

Khi các cơn ngứa kéo dài, nhiều người bệnh tìm đến những phương pháp được quảng cáo là “chữa tận gốc” hoặc tự thực hiện hàng loạt xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường lưu ý, mục tiêu điều trị mày đay mạn tính hiện nay là kiểm soát hoàn toàn triệu chứng và ổn định bệnh, giúp người bệnh trở lại sinh hoạt bình thường, thay vì hứa hẹn khỏi vĩnh viễn và không bao giờ tái phát.

Đặc biệt, không phải cứ mày đay là do bệnh gan, mật hoặc ký sinh trùng. Trong phần lớn trường hợp mày đay tự phát mạn tính, không tìm thấy nguyên nhân từ bệnh gan mật hoặc nhiễm ký sinh trùng. Vì vậy, xét nghiệm tầm soát cần dựa trên bệnh sử và chỉ định của bác sĩ, tránh xét nghiệm tràn lan, tốn kém không cần thiết.

Người bệnh cũng không nên tự ý loại bỏ hàng loạt thực phẩm khỏi khẩu phần ăn khi chưa có bằng chứng dị ứng rõ ràng. Kiêng khem quá mức có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, suy nhược và gia tăng căng thẳng tâm lý.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh, điều trị mày đay mạn tính cần sự phối hợp giữa người bệnh và bác sĩ theo phác đồ từng bậc, dựa trên các hướng dẫn y khoa trong nước và quốc tế.

"Bước đầu tiên" là sử dụng kháng histamin thế hệ 2 ở liều chuẩn. Thuốc phong tỏa thụ thể H1, giúp giảm ngứa và nổi sẩn, đồng thời ít gây buồn ngủ hơn một số thuốc kháng histamin thế hệ cũ.

Nếu bệnh chưa được kiểm soát, bác sĩ có thể cân nhắc "tăng liều kháng histamin thế hệ 2, tối đa tới 4 lần liều chuẩn, tùy từng người bệnh và theo dõi đáp ứng lâm sàng. Người bệnh không được tự ý tăng liều.

Với những trường hợp vẫn dai dẳng dù đã sử dụng kháng histamin ở liều tối ưu, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc "thuốc sinh học, trong đó có omalizumab". Thuốc gắn với IgE tự do trong máu, qua đó làm giảm sự hoạt hóa của con đường tín hiệu IgE/FcεRI trên bề mặt dưỡng bào.

Các bằng chứng nghiên cứu hiện nay cho thấy thuốc sinh học có thể cải thiện mức độ mày đay, giảm ngứa và nâng cao chất lượng cuộc sống ở nhóm người bệnh khó kiểm soát.

"Người bệnh nên đi khám Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng khi nổi mẩn, ngứa liên tục hoặc ngắt quãng kéo dài trên 6 tuần; cơn ngứa gây mất ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và sinh hoạt.

Đặc biệt, khi xuất hiện phù mạch như sưng môi, sưng mắt, ngứa rát họng, khó thở hoặc đau bụng dữ dội, cần được cơ sở y tế đánh giá. Nếu có khó thở hoặc dấu hiệu phản ứng dị ứng nghiêm trọng, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời", các bác sĩ Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng khuyên.

Mời quý độc giả theo dõi video: Chính phủ phát lệch nóng: Kiểm soát giá quyết liệt những tháng cuối năm