Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cái 'ba lần khóc thầm lặng lẽ'

Quê hương Mẹ Cái ở xã Tịnh Minh là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, toàn xã có 556 liệt sĩ, 296 thương binh, 32 gia đình có công với cách mạng và 18 Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Năm 1978, xã Tịnh Minh vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cái.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, lớn lên giữa cảnh nước mất, nhà tan, dưới ách thống trị của thực dân Pháp rồi đế quốc Mỹ, mẹ Nguyễn Thị Cái sớm cảm nhận nỗi cơ cực của người dân mất nước. Chứng kiến cảnh địch bắt phu, bắt lính, đàn áp nhân dân, truy lùng cán bộ cách mạng… trong lòng mẹ nung nấu lòng căm thù giặc sâu sắc.

Phát huy truyền thống quê hương, mẹ Nguyễn Thị Cái sớm tham gia hoạt động cách mạng. Là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, cán bộ phụ nữ xã Tịnh Minh, mẹ cùng chị em phụ nữ trong xã luôn bám dân, bám làng đấu tranh chính trị, bảo vệ cơ sở cách mạng, chống địch càn quét. Từ năm 1970, trên cương vị Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Tịnh Minh, mẹ Cái tích cực vận động quần chúng nhân dân kiên trì đấu tranh với quân thù. Trong mọi hoàn cảnh, mẹ luôn thể hiện tinh thần gan dạ, kiên cường, bất khuất.

Chồng mẹ là ông Lê Bình - tham gia cách mạng từ trước năm 1945, từng là bộ đội chủ lực, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh ác liệt. Năm 1952, ông Bình bị thương trong một trận chiến đấu với kẻ thù. Là thương binh, trở về địa phương, ông tiếp tục công tác trong Hội Nông dân xã Tịnh Minh, giữ cương vị Hội trưởng Hội Nông dân xã. Mặc dù mang trong mình những vết thương do chiến tranh để lại, nhưng ông Bình luôn gương mẫu, đi đầu trong các phong trào của địa phương và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Vợ chồng mẹ Nguyễn Thị Cái sinh được 7 người con. Tiếp nối truyền thống gia đình, trong khói lửa chiến tranh, các con của mẹ lần lượt lên đường tham gia cách mạng. Người con cả của mẹ là anh Lê Văn Điệp nhập ngũ năm 1963. Ngày 20-3-1969, trong trận chiến đấu ác liệt với địch trên Chiến trường Tây Nguyên, anh đã anh dũng hy sinh trên cương vị tiểu đội trưởng. Với những chiến công lập được, anh Điệp được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, hạng Ba.

Người con thứ hai là chị Lê Thị Hòa nhập ngũ năm 1967. Ngày 8-2-1969, chị hy sinh anh dũng tại xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh khi mới 19 tuổi, trên cương vị tiểu đội phó. Chị được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, hạng Ba.

Chỉ trong hơn một tháng, mẹ Nguyễn Thị Cái liên tiếp nhận tin hai người con hy sinh. Nỗi đau mất con tưởng chừng không gì bù đắp nổi. Nhưng vượt lên đau thương, mẹ vẫn kiên cường bám đất, bám làng, tiếp tục hoạt động cách mạng.

Khi người con thứ ba là anh Lê Ngọc Tư trưởng thành, mẹ lại động viên anh tiếp bước các anh chị lên đường chiến đấu. Anh Tư được giao nhiệm vụ cán bộ quản lý Huyện đội Sơn Tịnh và hy sinh năm 1973.

Bằng Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cái do Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký truy tặng (ngày 17-12-1994).

Ba người con lần lượt ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc là mất mát quá lớn đối với người mẹ già. Nhưng bằng ý chí kiên trung, bất khuất của người phụ nữ Việt Nam, mẹ Nguyễn Thị Cái đã nén chặt nỗi đau, biến đau thương thành hành động cách mạng, tiếp tục cống hiến cho quê hương, đất nước. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, hòa chung niềm vui thống nhất non sông, mẹ càng thêm tự hào vì sự hy sinh của các con đã góp phần làm nên nền độc lập hôm nay. Năm 1977, mẹ xin nghỉ công tác để lớp trẻ tiếp tục đảm đương nhiệm vụ cách mạng.

Với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, mẹ Nguyễn Thị Cái được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Năm 1979, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, gia đình mẹ lên xây dựng vùng kinh tế mới tại huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum (cũ). Trên quê hương mới, gia đình mẹ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Những năm cuối đời, mẹ và chồng sống trong tình yêu thương của con cháu, bà con xóm làng. Ông Lê Bình qua đời năm 1993; một năm sau, mẹ Nguyễn Thị Cái cũng từ trần.

Cuộc đời và sự cống hiến của mẹ Nguyễn Thị Cái là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của đức hy sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh giải phóng dân tộc. Ghi nhận những công lao to lớn ấy, ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng mẹ danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam anh hùng.