Minh bạch thị trường mỹ phẩm: Bảo vệ người tiêu dùng, thúc đẩy phát triển lành mạnh, bền vững

Trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường hậu kiểm và hoàn thiện hành lang pháp lý, minh bạch thông tin sản phẩm, chuẩn hóa hoạt động quảng cáo được xem là nền tảng quan trọng để bảo vệ người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

Lực lượng chức năng kiểm tra sản phẩm nước hoa không có hóa đơn, nguồn gốc xuất xứ tại cơ sở kinh doanh ở phường Hoàn Kiếm.

Siết quản lý trước những thách thức của thị trường

Mỹ phẩm là nhóm hàng hóa gắn bó trực tiếp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp của người dân, đặc biệt là nữ giới. Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội và các mô hình bán hàng trực tuyến, người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn trong việc tiếp cận các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các hành vi gian lận thương mại diễn biến ngày càng tinh vi.

Thời gian qua, cơ quan chức năng đã liên tục phát hiện và xử lý các vụ việc vi phạm liên quan đến mỹ phẩm. Điển hình, tháng 4-2026, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) đã xử phạt Công ty TNHH Thương mại dịch vụ BB Việt Nam 75 triệu đồng, đồng thời buộc thu hồi và tiêu hủy 37 sản phẩm mỹ phẩm do doanh nghiệp đứng tên công bố vì không có hoặc không xuất trình được Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) theo quy định khi được kiểm tra.

Danh mục sản phẩm bị xử lý gồm nhiều thương hiệu quen thuộc đang lưu hành trên thị trường như: Skin Aqua, Senka, Hada Labo... Vụ việc tiếp tục cho thấy yêu cầu tăng cường công tác hậu kiểm đối với nhóm hàng hóa có tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Bên cạnh chất lượng sản phẩm, hoạt động quảng cáo mỹ phẩm trên môi trường số cũng đặt ra nhiều thách thức đối với cơ quan quản lý. Không ít sản phẩm được quảng bá với những công dụng vượt quá nội dung công bố hoặc sử dụng hình ảnh người nổi tiếng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia, khi thông tin quảng cáo không phản ánh đúng bản chất sản phẩm, người tiêu dùng không chỉ đối mặt với nguy cơ thiệt hại về kinh tế mà còn có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe do sử dụng sản phẩm không phù hợp.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) Bùi Nguyễn Anh Tuấn cho biết, sự phát triển mạnh mẽ của thị trường mỹ phẩm mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức liên quan đến hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi quảng cáo sai sự thật.

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc hàng hóa; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường trong nước thông qua việc tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất với hệ thống phân phối.

Minh bạch để tạo dựng niềm tin và sức cạnh tranh

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, minh bạch thông tin sản phẩm đang trở thành yếu tố quyết định đối với khả năng phát triển của doanh nghiệp. Cùng với việc tuân thủ các quy định về chất lượng, doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường, cộng đồng và tính bền vững trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của doanh nghiệp, hệ thống phân phối, các tổ chức xã hội nghề nghiệp và người tiêu dùng. Doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ quy định pháp luật, minh bạch thông tin sản phẩm, xây dựng thương hiệu uy tín và ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như chính doanh nghiệp.

Ở góc độ doanh nghiệp và hệ thống phân phối, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, Giám đốc Khối Pháp chế Công ty cổ phần Dịch vụ thương mại tổng hợp WinCommerce (Masan Group) Đoàn Thị Hương Thanh nhận định, thị trường hàng tiêu dùng nhanh nói chung và ngành mỹ phẩm nói riêng đang sở hữu nhiều tiềm năng tăng trưởng nhờ quy mô dân số lớn, thu nhập người dân được cải thiện và nhu cầu chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp không ngừng tăng. Tuy nhiên, doanh nghiệp hiện cũng đang phải đối mặt với nhiều áp lực như: Cạnh tranh từ hàng nhập khẩu, tình trạng hàng giả, hàng nhái, yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đối với tính minh bạch và chất lượng sản phẩm, cũng như các tiêu chuẩn ngày càng chặt chẽ từ cơ quan quản lý và hệ thống bán lẻ hiện đại.

Đại diện Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng, việc tăng cường liên kết giữa khâu sản xuất và phân phối sẽ là yếu tố quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng của thị trường mỹ phẩm trong nước. Đây cũng là giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng hàng hóa, giảm thiểu nguy cơ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc thâm nhập thị trường.

Từ thực tiễn hoạt động của WinCommerce, bà Đoàn Thị Hương Thanh cho biết, doanh nghiệp muốn đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ hiện đại cần đáp ứng đồng thời ba nhóm tiêu chí, gồm: Tuân thủ pháp luật, bảo đảm năng lực cung ứng ổn định và định hướng phát triển bền vững theo các tiêu chí ESG. Đây được xem là những “hàng rào kỹ thuật” cần thiết nhằm bảo đảm chất lượng hàng hóa trước khi tiếp cận người tiêu dùng.

Bà Đoàn Thị Hương Thanh cũng cho biết, xu hướng tiêu dùng hiện nay đang chuyển dịch mạnh sang các sản phẩm an toàn, minh bạch về nguồn gốc và thân thiện với môi trường. Những yếu tố này ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp của các hệ thống bán lẻ hiện đại.

Việc tăng cường hậu kiểm, hoàn thiện hành lang pháp lý và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là những giải pháp cần thiết. Song về lâu dài, chỉ khi doanh nghiệp, cơ quan quản lý, hệ thống phân phối và người tiêu dùng cùng tham gia xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thị trường mỹ phẩm mới có thể phát triển theo hướng bền vững, tạo động lực cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.