Minh bạch thông tin thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân

Từ "điểm nghẽn" đến hành động quyết liệt

Dù Tháng hành động diễn ra từ ngày 15-4 đến 15-5, nhưng theo ông Đặng Thanh Phong, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, công tác này tại các địa phương hiện nay là "không có ngày nghỉ". Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những nghịch lý: Tỷ lệ kiểm tra cao nhưng xử phạt lại thấp do tâm lý nể nang, quen biết tại địa bàn phường, xã.

Kiểm tra, truy xuất nguồn gốc tại Công ty cổ phần hực phẩm Song Đạt (xã Nam Phù, Hà Nội). Ảnh: Mai Hoa

Để giải quyết triệt để, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, Trưởng đoàn kiểm tra liên ngành số 1 đã chỉ đạo phải rà soát số liệu thực tế và tập trung giải quyết các "điểm nóng". Năm 2026, Hà Nội xác định một số khu vực trọng tâm cần siết chặt quản lý theo chuỗi, đó là kiểm soát, quản lý chặt chẽ các điểm giết mổ nhỏ lẻ, bảo đảm vệ sinh thú y. Cùng với đó, tăng cường quản lý hệ thống chợ, từ chợ đầu mối, chợ dân sinh đến các loại hình chợ cóc, chợ tạm… đều phải được đưa vào khuôn khổ. Đặc biệt, tăng cường quản lý bếp ăn tập thể trường học, nơi cung cấp hàng vạn suất ăn mỗi ngày cho thế hệ tương lai.

Đáng chú ý, công tác quản lý thức ăn đường phố và tuyến phố ẩm thực cũng được đặc biệt chú trọng, nhằm xây dựng các mô hình ẩm thực an toàn, văn minh. Ông Vũ Cao Cương cũng khuyến cáo các phường, xã siết chặt quản lý dịch vụ ăn uống mùa hè lúc thời tiết nắng nóng với nhiều nguy cơ và đẩy mạnh giám sát cơ sở suất ăn sẵn, thực phẩm tươi sống trong quá trình vận chuyển, sơ chế.

Minh chứng cho tinh thần "kiểm tra đột xuất, xử lý không nương nhẹ" là đợt kiểm tra ngày 14-5 tại Chi nhánh Công ty cổ phần HTS Việt Nam (phường Từ Liêm). Đây là đơn vị cung cấp hoa quả cho 16 siêu thị lớn và nhiều khách sạn trên địa bàn thành phố.

Hiện trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm nghiêm trọng tại địa điểm số 59 Nguyễn Văn Giáp (phường Từ Liêm, Hà Nội. Ảnh: Mai Hoa

Tại hiện trường, Đoàn liên ngành số 1 đã phát hiện những sai phạm gây sốc. Cụ thể, tại địa điểm số 59 Nguyễn Văn Giáp, công ty ngang nhiên đóng gói, dán nhãn trái cây (quýt, nho, ổi...) mà không có đăng ký kinh doanh và chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP. Bên cạnh đó, khu vực đóng gói đặt ngay giữa lối đi chung, không mái che, tường trần ẩm mốc, bong tróc. Thậm chí, thực phẩm tươi được để lẫn với hoa quả thối hỏng và cả... vàng mã.

Đoàn kiểm tra cũng ghi nhận ruồi, gián xuất hiện ngay trong khu vực sản xuất và phát hiện một tủ đông chứa thực phẩm hết hạn sử dụng, không chứng minh được nguồn gốc.

Trước những sai phạm nghiêm trọng này, Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 về công tác ATTP của thành phố đã lập biên bản, yêu cầu cơ sở tạm dừng hoạt động và bàn giao cho chính quyền phường Từ Liêm phối hợp cùng Công an, Quản lý thị trường xác minh nguồn gốc hàng hóa, xử lý nghiêm theo quy định.

Không chỉ dừng lại ở việc đình chỉ các cơ sở vi phạm như trường hợp tại phường Từ Liêm, Hà Nội đã và đang đẩy mạnh hình thức kiểm tra không báo trước. Theo ông Nguyễn Quang Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, đây là "vũ khí" hiệu quả nhất để đánh giá đúng thực trạng ATTP. Đoàn không báo trước cho địa phương hay cơ sở, nhờ đó đã phát hiện và xử phạt nghiêm nhiều sai phạm về chế độ vệ sinh, quy trình truy xuất nguồn gốc, bếp ăn tập thể.

Ông nhấn mạnh, bên cạnh việc xử phạt để răn đe, đoàn kiểm tra đặc biệt chú trọng hậu kiểm và yêu cầu các xã, phường phải vào cuộc quyết liệt hơn để xóa các "điểm nghẽn". Mục tiêu cao nhất là thiết lập chuỗi cung ứng minh bạch, từ nguồn nguyên liệu đầu vào được kiểm soát qua mã QR đến tận bàn ăn của người dân.

Minh bạch để răn đe: Sức mạnh của truyền thông

Một điểm mới trong chiến dịch năm nay là việc công khai danh tính các cơ sở vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thông điệp truyền thông được ưu tiên thiết kế ngắn gọn, lan tỏa qua các nhóm Zalo để đến trực tiếp với người dân.

Hệ thống tiếp nhận thông tin phản ánh qua đường dây nóng 1022 (nhánh 8) và các cổng thông tin ATTP thành phố đang trở thành "cánh tay nối dài" giúp cơ quan chức năng hậu kiểm chính xác.

Ông Đặng Thanh Phong nhấn mạnh: "Khi có sự cố hoặc dấu hiệu vi phạm, Chi cục sẽ cử ngay kíp công tác xuống phối hợp điều tra, lấy mẫu xét nghiệm để có kết quả thống nhất, tránh tình trạng báo chí biết mà cơ quan chức năng không hay".

Xét nghiệm nhanh - một trong các biện pháp kiểm tra ATTP hiệu quả trong các đợt kiểm tra đột xuất. Ảnh: Mai Hoa

ATTP không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành Y tế, Nông nghiệp, Công thương mà cần sự vào cuộc của cả cộng đồng. Việc quản lý theo chuỗi từ khâu sơ chế, vận chuyển đến bàn ăn phải được thực hiện một cách minh bạch. Mỗi biên bản xử phạt, mỗi cơ sở bị đình chỉ là một lời cảnh báo: Không thể vì lợi nhuận mà đánh đổi sức khỏe của nhân dân.

Tháng hành động vì ATTP năm 2026 là lời khẳng định: Hà Nội sẽ làm sạch thị trường thực phẩm bằng sự minh bạch và những chế tài nghiêm khắc nhất. Vì sức khỏe của mỗi gia đình, mỗi người dân chính là sự phát triển bền vững của Thủ đô.