Mở cơ hội tiếp cận chứng chỉ nghề quốc gia

Trường Cao đẳng Thaco đào tạo nghề bám sát thực tiễn sản xuất tại các nhà máy. Ảnh: NTCC.

Đào tạo nghề gắn với việc làm

Giai đoạn 2021 - 2025, khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Đà Nẵng có gần 129.000 lao động từ 15 tuổi trở lên, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 46,17%. Riêng các xã miền núi Tây Bắc có hơn 54.000 lao động, trong đó 39,44% được đào tạo nghề.

Những con số này cho thấy yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu tuyển dụng và khả năng tìm việc sau tốt nghiệp. Bởi nếu chỉ chú trọng dạy nghề mà chưa giải quyết việc làm sau đào tạo, mục tiêu nâng cao tay nghề và cải thiện thu nhập cho người lao động khó đạt được đầy đủ.

Theo ông Phan Tiềm, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thaco, thời gian tới, nhà trường tiếp tục phối hợp với các phường, xã tư vấn cho người trong độ tuổi lao động chưa có việc làm hoặc có nhu cầu chuyển đổi nghề. Trên cơ sở nắm bắt nhu cầu thực tế, nhà trường tuyển sinh, tổ chức đào tạo và giới thiệu việc làm phù hợp.

Một trong những hướng triển khai là đề án “Đào tạo chuyên môn trồng trọt, chăn nuôi” đã được Chủ tịch HĐQT Thaco phê duyệt. Học viên theo học các nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp, sau khi tốt nghiệp và cam kết làm việc tại các nông trường, nông trại của THACO AGRI trong và ngoài nước, được doanh nghiệp hỗ trợ toàn bộ chi phí học tập và ăn ở trong thời gian đào tạo. Cách làm này gắn quá trình học nghề với nhu cầu sử dụng lao động cụ thể, tạo thêm cơ hội việc làm cho người học sau tốt nghiệp. Tuy nhiên, để người lao động phát triển nghề nghiệp lâu dài, bên cạnh kỹ năng thực hành, cần quan tâm đến lộ trình nâng cao trình độ và cơ hội được đánh giá, công nhận năng lực nghề nghiệp.

Trường Cao đẳng THACO tổ chức tư vấn học nghề, tuyển dụng cho bộ đội, công an xuất ngũ. Ảnh: NTCC

Thực tế cho thấy đào tạo nghề cho lao động dân tộc thiểu số cũng đặt ra vấn đề về thời lượng và cấu trúc chương trình. Các khóa dạy nghề ngắn hạn tập trung vào kỹ năng phục vụ sản xuất, sinh kế trước mắt. Hình thức này có thể đáp ứng nhu cầu học nghề nhanh nhưng thường chỉ cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa học chứ không đủ điều kiện để cấp văn bằng hoặc chứng chỉ nghề quốc gia.

Vì vậy, mở cơ hội tiếp cận chứng chỉ nghề quốc gia không đơn thuần là tăng số lớp dạy nghề. Vấn đề đặt ra là cần giúp người lao động hiểu rõ yêu cầu kỹ năng của từng nghề, điều kiện tham gia đánh giá và lộ trình phù hợp để nâng cao năng lực nghề nghiệp. Đây cũng là nội dung cần được cân nhắc khi xây dựng các giải pháp đào tạo nghề cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Để tăng hiệu quả kết nối việc làm, ông Phan Tiềm kiến nghị các xã, phường bố trí chuyên viên hoặc bộ phận chuyên trách về giới thiệu việc làm, có thể đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá công việc hằng quý, hằng năm. Bộ phận này cần thường xuyên trao đổi với Trường Cao đẳng Thaco để cập nhật nhu cầu tuyển dụng của các đơn vị thuộc Thaco và tình hình lao động tại địa phương.

Ông Tiềm cũng đề xuất nâng cao chất lượng các phiên giao dịch việc làm, thu hút người dân tham gia tìm hiểu thông tin tuyển dụng, mức lương và chế độ phúc lợi. Qua đó, người lao động có thêm căn cứ lựa chọn nghề học, còn cơ sở đào tạo và doanh nghiệp thuận lợi hơn trong kết nối cung - cầu lao động.

Tạo thêm sinh kế cho lao động miền núi

Bên cạnh đào tạo nghề, tạo việc làm tại chỗ là vấn đề được các địa phương miền núi quan tâm. Ông Bhling Mia, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tây Giang, cho rằng đào tạo nghề cần theo hướng ngắn hạn, đa ngành và sát nhu cầu thị trường.

Xã A Vương (TP Đà Nẵng) có 3.687 lao động từ 15 tuổi trở lên, trong đó 84,59% có việc làm và gần 47,6% đã qua đào tạo. Giai đoạn 2021 - 2025, địa phương được phân bổ nhiều dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển giáo dục nghề nghiệp, hỗ trợ việc làm bền vững và đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Xã Nam Trà My (TP Đà Nẵng) tổ chức sơ tuyển đăng ký đi làm việc có thời hạn tại Hàn Quốc. (Ảnh: TT xã Nam Trà My)

Đến đầu năm 2026, xã A Vương có 245 người làm việc tại doanh nghiệp, 6 lao động đi làm việc tại Malaysia và Lào. Từ thực tế địa phương, xã kiến nghị tăng cường các lớp đào tạo nghề thiết thực, nâng hạn mức vay ưu đãi, thu hút đầu tư vào miền núi, phát triển du lịch cộng đồng và hỗ trợ chuyển đổi số. Địa phương cũng đề xuất mở rộng thị trường đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài, đầu tư hạ tầng và tổ chức sàn giao dịch việc làm lưu động để người dân thuận lợi tiếp cận thông tin tuyển dụng.

Trong định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, việc tạo điều kiện để người lao động tìm hiểu và tiếp cận các hình thức đánh giá, công nhận kỹ năng nghề phù hợp cũng là vấn đề cần được quan tâm. Với chứng chỉ nghề quốc gia, cần làm rõ loại chứng chỉ, điều kiện tham gia và yêu cầu đối với từng nghề, bảo đảm người lao động được cung cấp thông tin chính xác trước khi lựa chọn lộ trình học tập.