Mở cửa đón 'đại bàng'

Con số gần 2,9 tỷ USD vốn FDI trong quý I/2026 (tăng gần 220% so với cùng kỳ) không chỉ là tín hiệu phục hồi mà còn phản ánh sự dịch chuyển rõ nét về chất lượng dòng vốn và niềm tin của giới đầu tư quốc tế vào “đầu tàu” kinh tế cả nước.

Điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô vốn, mà ở cấu trúc dòng tiền. Các dự án công nghệ, thương mại điện tử, sản xuất chế tạo và dịch vụ tri thức cao chiếm ưu thế. Sự xuất hiện của những khoản đầu tư lớn, đặc biệt là thương vụ góp vốn hơn 1,7 tỷ USD từ Indonesia cho thấy, TPHCM không còn là điểm đến sản xuất chi phí thấp mà đang trở thành “sân chơi” của các dòng vốn chiến lược. Khi nhà đầu tư chọn góp vốn, mua cổ phần thay vì chỉ lập dự án mới, điều đó đồng nghĩa, họ nhìn thấy giá trị dài hạn trong hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, “đại bàng” không chỉ đến vì cơ hội, mà còn vì hạ tầng và tầm nhìn. Dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với sự tham gia của tập đoàn vận tải biển lớn nhất thế giới là minh chứng rõ ràng. Một dự án gần 5 tỷ USD, công suất hàng chục triệu TEU, không chỉ đơn thuần là hạ tầng logistics; mà còn là lời khẳng định vị thế của TPHCM trong mạng lưới thương mại toàn cầu. Khi những “ông lớn” trong ngành vận tải biển đặt cược dài hạn, họ đang nhìn thấy khả năng hình thành một trung tâm trung chuyển mới của khu vực.

Nhưng để “đại bàng” làm tổ, hạ tầng là điều kiện cần, chưa đủ. Điều kiện đủ nằm ở thể chế. Thực tế cho thấy, dù có mạng lưới hợp tác quốc tế rộng và số lượng dự án FDI lớn, TPHCM vẫn chưa có vị thế tương xứng trong nhận thức của nhà đầu tư toàn cầu. Nguyên nhân không phải vì thiếu tiềm năng, mà vì thiếu một khung thể chế đủ mạnh, đủ linh hoạt để tạo niềm tin dài hạn. Trong bối cảnh trật tự kinh tế toàn cầu tái cấu trúc, các tiêu chuẩn về kinh tế xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành “luật chơi” mới, TPHCM đã bắt đầu thích ứng khi mở rộng các kênh thu hút vốn đầu tư tác động. Trong đó, tham vọng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và thúc đẩy ngoại giao kinh tế số, kinh tế xanh cũng là bước đi chiến lược. Đây không chỉ là câu chuyện thu hút vốn, mà là nâng cấp vị thế. Khi một đô thị trở thành nơi phân bổ dòng vốn toàn cầu, họ không chỉ nhận đầu tư mà còn có quyền định hình dòng chảy đó. Chính vì vậy, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là yêu cầu cải cách, mà là điều kiện sống còn để TPHCM bứt phá. Một khung pháp lý vượt trội, cho phép thành phố tự chủ về tài chính, đầu tư và hợp tác quốc tế, sẽ tạo ra “lá chắn pháp lý” đủ mạnh để bảo vệ và khuyến khích nhà đầu tư chiến lược. Khi thủ tục được rút ngắn, quyền quyết định được phân cấp rõ ràng, và môi trường pháp lý minh bạch, dự đoán được, đó chính là tín hiệu mạnh mẽ nhất gửi đến các “đại bàng”.

Cuộc đua thu hút đầu tư quốc tế đang bước sang giai đoạn mới, nơi chỉ những đô thị có chiến lược rõ ràng và thể chế đủ mạnh mới có thể vươn lên. TPHCM đặt mục tiêu thu hút 11 tỷ USD vốn FDI trong năm 2026, nhưng con số này chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với chất lượng. “Đầu tàu” kinh tế cả nước không thể tiếp tục dựa vào lợi thế lao động hay quy mô thị trường, mà phải cạnh tranh bằng thể chế, bằng khả năng kết nối và bằng tầm nhìn phát triển bền vững.