Mở cửa ngày đông

Nghe dự báo thời tiết về đợt không khí lạnh kèm mưa sắp đến, mẹ lục đục kiếm thang leo lên gác xép, lấy xuống mấy bộ chăn ga đã giặt giũ, phơi cất từ cuối mùa xuân. Gọi tôi phụ giúp, giọng mẹ sốt sắng: “Phải lấy sẵn ra chứ lỡ nửa đêm gió về mà chăn không đủ ấm thì thao thức chịu không nổi. Già cả rồi, cũng phải biết tự chăm lo cho bản thân. Không để các con lo lắng chính là một cách mà cha mẹ yêu thương con cái”.

Tranh minh họa.

Những ngày đông lạnh ngập ngừng gõ cửa, giữa sáng gió từ đâu bạt ngang hiên nhà, xoáy bụi ngoài đường chạy ào vào sân. Mẹ ngồi thảnh thơi nhặt mớ rau cải non mởn, phàn nàn rằng trở trời nên muỗi, kiến nhiều quá. Đang tỉa cành cho mấy chậu cảnh, bố thủng thẳng góp lời, bảo mấy bữa nữa rét cóng, côn trùng cũng đi tránh trú cả, lúc đó muốn thấy chúng cũng khó. Rồi nhiều ngày gió lùa quanh quất từng cơn, rụt rè như muốn thăm dò xem người ta đã chuẩn bị những gì để đón tiết đông, nên cứ se sắt vài ba ngày rồi lại bừng nắng ấm.

Nghĩ cũng thấy trời đất hữu tình, cũng dịu dàng đưa ra tín hiệu báo tin, để người người có thời gian chuẩn bị, sắm sửa các thứ cần thiết cho những ngày giá buốt. Sẽ sắm thêm chiếc chăn giữ nhiệt, mua thêm cái quạt sưởi, thêm áo thêm quần... Rảnh rỗi thì mang đôi bao tay, giày da đã dùng từ mùa đông trước ra kiểm tra, xem có bị ẩm mốc, hư hao gì không... Những người phụ nữ thường chuẩn bị đồ mùa đông cho mình, cho chồng con, cho cha mẹ già, đó không chỉ là trách nhiệm, mà trên hết là tình yêu, là sự nâng niu, trân trọng tình thân của họ, đúng với thiên chức cao cả của người xây tổ ấm.

Ngày đông hé cửa nhón chân bước vào khoảng trời mùa thu vời vợi, nhịp sống như bị kéo chậm lại đôi chút, nhưng đó là khoảng thời gian người ta bình tâm xốc lại tinh thần mà chạy đua với thời gian. Đông sang như lời nhắc nhở cho bao dự tính, kế hoạch, chỉ tiêu cần hoàn tất ở những tháng ngày cuối năm. Người ta thu vén mọi thứ, nỗ lực hoàn thành công việc, chờ mong khoản lương thưởng cộng dồn để đón xuân, vui Tết. Ngày rộng tháng dài, nhưng mỗi khi mùa đông tràn về, ta mới cảm nhận rõ sự tất bật, cảm nhận khả năng và sức mạnh nội tại bên trong con người mình lớn đến thế nào khi đứng trước định mốc của khối lượng công việc và thời gian gấp rút.

Mở cửa trời đông, qua những ngày man mát là lạnh rồi rét. Cái rét lộc rét đài se ngọt mới đáng yêu làm sao. Những ngày này, ngoại ngồi đủng đỉnh pha cau thành từng miếng, xếp dàn ra trên sàng canh gió canh mưa hong phơi. Mẹ gieo hạt các loại rau cải hết lứa này tới lứa khác, mua cây giống su su ươm xuống đất, rắc hạt thì là, rau mùi, trồng rau xà lách…

Ngày rét đậm rét hại, trâu bò nhốt trong chuồng còn phải đốt lửa sưởi ấm, mẹ khéo tay còn tận dụng quần áo cũ may thành tấm lớn choàng thêm lên thân chúng. Bàn chân cha cả đời quanh quẩn đồng lầy, lạnh buốt ùa về lại nứt nẻ đau rát nên ít dám lại gần lửa nóng. Chiếc chậu than kế bên giường nội, củi gộc thong thả cháy thành ngọn, thỉnh thoảng lại tắt ngúm khói um cay mắt. Tôi thích nhìn nội trong những phút giây cười ngặt khi có chuyện vui, da mặt và những nếp nhăn bám khói lâu ngày tạo thành những vệt kẻ như vẽ. Khoảnh khắc ấy, thấy tất cả phiền ưu trong lòng mình cũng hòa vào khói mà bay lên.

Giữa mùa đông, cánh đồng quê tôi bước vào kỳ cày ải phơi đất. Trâu bò chỉ ra đồng lao động vào những ngày rét đẹp. Xong nhiệm vụ, chúng sẽ nhởn nha trên bờ đê, nằm lười chẳng cần tìm cỏ. Đám trẻ quên rét hò nhau đi tìm kiếm sản vật ruộng đồng, đốt lửa chế biến và thưởng thức. Rồi sẽ đến quãng ngày mưa phùn, nồm ẩm ướt át, đâu đâu cũng nghe mùi ẩm mốc, cửa nhà đóng kín ngày đêm khiến không gian cứ im lìm tĩnh mịch. Vậy nhưng chỉ cần gió thổi trở lại, cái hanh hao hun hút lại khiến người ta dễ chịu, chộn rộn biết bao.

Mùa nào cũng có những điều phiền toái và nét đáng yêu rất riêng, quan trọng là chúng ta có đủ sự an bằng mà nhận ra bao điều đẹp đẽ ẩn nấp hay không mà thôi. Mùa đông tới, thường trực trong tôi là hai tâm trạng, có gì đó vừa hân hoan, lại vừa ngậm ngùi luyến tiếc. Tiếc thời gian trôi mà bắt mình phải sống thật nhanh, thật nhiều tin yêu và hy vọng. Với tôi, mùa đông tự lúc nào đã trở thành mùa gọi tên của nỗ lực và lòng kiên trì, cho ta tự tin bước đến khoảng trời mùa xuân đang vẫy gọi…