Cứu sống bệnh nhân mắc cúm A, suy hô hấp nguy kịch nhờ kỹ thuật tim phổi nhân tạo ECMO

Thông tin từ Sở Y tế tỉnh Phú Thọ cho biết, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vừa điều trị thành công một trường hợp mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp nguy kịch bằng kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (VV-ECMO).

Trước đó, bệnh nhân nam (55 tuổi), có tiền sử sức khỏe bình thường, nhập viện trong tình trạng sốt, khó thở. Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, gây suy hô hấp cấp tính.

Người bệnh đang được điều trị bằng kỹ thuật tim phổi nhân tạo ECMO tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc yêu cầu (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ).

Trước diễn biến bệnh nghiêm trọng, bệnh nhân được đặt ống nội khí quản và hỗ trợ thở máy xâm nhập. Tuy nhiên, mặc dù đã áp dụng các biện pháp hỗ trợ hô hấp tích cực, tình trạng suy hô hấp vẫn không cải thiện, khả năng trao đổi khí của phổi suy giảm nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Trước tình huống nguy kịch, các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc yêu cầu (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ) đã hội chẩn và quyết định triển khai kỹ thuật VV-ECMO nhằm hỗ trợ chức năng trao đổi khí, duy trì cung cấp oxy cho cơ thể trong khi phổi được điều trị và phục hồi.

Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, được áp dụng trong những trường hợp suy hô hấp nặng, không đáp ứng với các phương pháp hỗ trợ hô hấp thông thường.

Trong quá trình điều trị, bệnh nhân được phối hợp đồng bộ nhiều biện pháp hồi sức tích cực nhằm kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, duy trì chức năng các cơ quan và hỗ trợ phổi phục hồi. Các chỉ số hô hấp, tuần hoàn, chức năng thận cùng hoạt động của hệ thống ECMO được theo dõi liên tục để kịp thời điều chỉnh phương án điều trị.

Theo các bác sĩ, ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể, thường được gọi là kỹ thuật tim phổi nhân tạo.

Với phương thức VV-ECMO, máu được đưa từ cơ thể người bệnh qua hệ thống ống dẫn đến màng trao đổi khí nhân tạo. Tại đây, khí carbon dioxide được loại bỏ và oxy được bổ sung trước khi máu được đưa trở lại hệ tuần hoàn.

Hình ảnh viêm phổi nặng biến chứng ARDS do cúm A của bệnh nhân trước và sau điều trị.

Nhờ cơ chế này, hệ thống ECMO hỗ trợ đảm nhiệm chức năng trao đổi khí của phổi trong giai đoạn phổi bị tổn thương nghiêm trọng, giúp duy trì sự sống cho người bệnh và tạo điều kiện để các phương pháp điều trị khác phát huy hiệu quả.

Đặc biệt, VV-ECMO cho phép các bác sĩ điều chỉnh chế độ thở máy theo hướng bảo vệ phổi, hạn chế nguy cơ tổn thương phổi do áp lực và thể tích khí thở quá mức.

Tuy nhiên, ECMO không trực tiếp tiêu diệt virus cúm A hay điều trị nguyên nhân gây tổn thương phổi mà đóng vai trò hỗ trợ sự sống.

Đây cũng là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi trang thiết bị chuyên dụng, đội ngũ nhân viên y tế có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm, cùng quy trình theo dõi, chăm sóc chặt chẽ để kiểm soát những biến chứng có thể xảy ra như chảy máu, hình thành huyết khối và nhiễm khuẩn.

Sau 7 ngày được hỗ trợ bằng hệ thống VV-ECMO, tình trạng bệnh nhân có những chuyển biến tích cực, chức năng hô hấp từng bước cải thiện, khả năng trao đổi khí của phổi phục hồi. Các bác sĩ đánh giá bệnh nhân đủ điều kiện và tiến hành cai ECMO.

Tiếp tục được theo dõi, điều trị và chăm sóc hồi sức sau cai ECMO, đến ngày điều trị thứ 10, bệnh nhân tỉnh táo, chức năng hô hấp cải thiện rõ rệt và đủ điều kiện rút ống nội khí quản.

Bác sĩ thăm khám, kiểm tra sức khỏe cho người bệnh

Từ tình trạng suy hô hấp nguy kịch, không đáp ứng với thở máy xâm nhập, phải sử dụng ECMO để duy trì sự sống, bệnh nhân đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm sau 10 ngày điều trị tích cực.

Đây là kết quả đáng ghi nhận, cho thấy vai trò của việc triển khai các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu trong điều trị những trường hợp cúm A biến chứng nặng.

Các bác sĩ khuyến cáo cúm A không chỉ là bệnh lý đường hô hấp thông thường mà có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp cấp, đặc biệt ở những trường hợp bệnh diễn biến nhanh.

Người dân cần chủ động tiêm vaccine phòng cúm, thực hiện các biện pháp phòng bệnh và đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở, đau tức ngực hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu. Việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời và lựa chọn phương pháp hồi sức phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng, giảm nguy cơ tử vong do cúm A.